woensdag, december 28, 2005

Peilingen en dergelijke meer

Deze maand kreeg ik een interessant mailtje. Nog wel van de krant "Het Laagste Nieuws" (credits voor deze woordspeling: Boudewijn Bouckaert). Van hun "exclusieve on-line-panel" De Stemmenkampioen. Of ik zin had om de "exclusieve" analyse van hun "exclusieve" pop-poll van de al even "exclusieve" maand november te lezen. Natuurlijk... wie weet win je dan wel een "exclusief" weekendje in Benidorm. Bijzonder interessante dingen gelezen. Zo blijkt Karel De Gucht van de minst populaire politici bij CD&V-kiezers (ho ho ho, waarschijnlijk kunnen ze op het bisdom ook meedoen aan de Stemmenkampioen), ligt Freya Van den Bossche goed in de markt bij onbesliste kiezers (hopelijk voor haar draagt Jan modaal geen stijfburgerlijke of truttige streepjespakjes) en is Kathleen Van Brempt niet populair bij Vlaamsch Belangers.
Naast deze eerder triviale gegevens, had men de meest relevante grafiek helemaal achteraan de bundel geschoven. Een vergelijking tussen de verschillende peilingsinstituten die dit land rijk is. Voor de verkiezingen van 2004 hadden zowel HLN, La Libre, Le Soir en De Standaard hun eigen prognose losgelaten op het verzamelde kiesvee. Blijkt "De Stemmenkampioen" toch wel de kleinste afwijking te hebben. Ze zaten er "maar" 8,6% naast (als je alle afwijkingen per partij optelt), met de grootste marge 3,9% voor CD&V-NVA (die overal overschat worden, misschien heeft het iets te maken met het stijgende aantal senioren op internet). La Libre en Le Soir hadden dan weer een te grote boon voor sp.a-spirit (respectievelijk 3 en 3,5% te veel gegeven). Vooral La Libre had het resultaat van de "Groen!tjes" onderschat (-3,1%).
De peiling van De Standaard kun je evengoed wegsmijten, zo blijkt. Wat voor de gemiddelde kiezer met een dito bevattingsvermogen duidelijk moest zijn, namelijk dat het Blok wel eens veel meer en het Vlaamsch Kartel wel eens veel minder had kunnen halen, wordt ook in cijfers bevestigd: 4,3% onderschatting van de eersten, maar liefst 5,3% overschatting van de laatsten (je zou beginnen denken dat de raad van bestuur van de VUM de bolletjes heeft gekleurd). Ook hier weer overschatting van de sp.a.

Toch denk ik dat er vragen te stellen zijn bij De Stemmenkampioen. Dat een charlatan als Jean-Marie Dedecker plots de helft van de kiezers aanspreekt, lijkt al zeer vreemd. Wat je in die omstandigheden doet, is even wachten tot de cijfers van La Libre er zijn (aangezien deze opinielezers de beste reputatie en de langste traditie toegedicht worden). Daarin komt dit figuur ook in de top-10 voor, maar toch niet zo hoog.
De belachelijk lage score van de VLD in de Stemmenkampioen roept ook vragen op. Een partij kan lang de gevolgen dragen van een historische stommiteit (het De Gucht-Verhofstadtincident in 2004), maar je zakt niet zomaar van 24 naar 15 procent. Vooral niet omdat de liberalen lokaal zeer sterk staan. In de overgrote meerderheid van de Vlaamse gemeenten bestaat er de facto enkel strijd tussen katholieken en liberalen (zoals in de goede oude negentiende eeuw). Wie zoveel mandatarissen en leden achter zich heeft (meer dan de sp.a, overigens), kan nooit zo weinig stemmen halen in een nationale bevraging. Bovendien haalde de VLD in 2004 vlotjes bijna 20% en deed de Europese lijst met Verhofstadt en De Gucht het nog stukken beter (22%). Het wantrouwen ten opzichte van de VLD-scores wordt ook bevestigd door de peilingen van La Libre: 18 à 19% lijkt ongeveer aanvaardbaar voor de blauwe partij.
Steekt er dan een Blokcomplot, of toch minstens een manipulatie van de cijfers door disproportioneel sterke deelname aan het "exclusieve" panel achter de cijfers? Alle waarderingsinstituten geven het Blok momenteel dezelfde score (rond de 25%, wat op zich al beschamend veel is, maar daar gaat het even niet over). Als men probeert te suggereren dat kiezers van de VLD weglopen (15%) om naar het Belang te gaan, zou die partij ook moeten groeien. En dat is niet het geval. Liberalen lopen elk naar eigen goeddunken in verschillende richtingen weg.
Dan blijft toch de vraag, waarom Dedecker zo populair blijft bij de Stemmenkampioen. Ook dat moet je wat relativeren. De man lijkt wat "over the top" te zijn geraakt de laatste maanden (gelukkig is Marc Verwilghen minister gebleven) en doet het niet abnormaal veel beter meer dan in andere onderzoeken. VLD-leden (aldus het vrolijk gekleurde bestandje dat ik hierboven beschreef) kiezen en bloc voor Verhofstadt (88%) boven hem (44%). Ofwel is zijn aanhang weggelopen, maar bij een type als Dedecker kan je je enkel een brallend Vlaams Belanger, die met twee duvels in de aanslag de neger uit de wijk een trap verkoopt, voorstellen. En bij het Vlaams Belang komt er niet zoveel bij! Zou Dedecker niet vooral Verhofstadt- en De Guchtkiezers hebben weggejaagd naar andere partijen? En zou een deel van zijn aanhang niet teruggekeerd zijn naar de vertrouwde liberale stal?
Het past mooi bij de cijfers van La Libre: Verhofstadt terug de populairste, de VLD een beetje vooruit, Dedecker houdt zijn mond. En het staat ook goed in het paarse electorale scenario: de CD&V-NVA kapot bashen, tegen 2007 met een frisse en jonge boodschap naar de kiezer trekken en de boel oprollen zoals in 2003. Voor de VLD zullen de gemeenteraadsverkiezingen immers niet zo zwaar tegenvallen als men denkt. Om hoger aangehaalde reden (de tweestrijd tussen blauw en oranje) en omdat de CD&V nog altijd geen duidelijk alternatief heeft (lees er de interviews met de lijsttrekkers in de grote steden maar op na), zal de VLD ook proteststemmen (Vlaams Belang, N-VA) trekken in de kleinere gemeenten en standhouden.

Zelfs bij de huidige stand van zaken (La Libre Belgique 20 december 2005) houdt paars overigens een meerderheid in de Kamer:
Groen! 5 zetels (+5)
Ecolo 4 zetels (=)
sp.a-spirit 17 zetels (-6)
PS 22 zetels (-3)
CD&V-NVA 25 zetels (+3)
cdH 12 zetels (+4)
VLD-Vivant 18 zetels (-7)
MR 19 zetels (-5)
Vlaams Belang 24 zetels (+6)
FN 4 zetels (+3)

sp.a-spirit + PS + VLD-vivant + MR = 17+22+18+19 = 76/150
(Elio premier olé olé..., wat meteen ook het grootste probleem zal vormen om een paars-III te krijgen)


(ook voor de senaat zou dit het geval zijn:
Ecolo 3 (+1)
Groen! 3 (+3)
sp.a-spirit 9 (-3)
PS 11 (-1)
CD&V-NVA 10 (+1)
cdH 6 (+2)
VLD-Vivant 8 (-4)
MR 8 (-2)
Vlaams Belang 11 (+3)
FN 2 (=)

= 9+11+8+8 = 36/71 = meerderheid)

Geen opmerkingen: