donderdag, mei 04, 2006

Gemeenteraadsverkiezingen

Met de opvallende pre-campagne van sp.a in Gent (www.vanhartegent.be) lijken de nakende gemeenteraadsverkiezingen alvast in het straatbeeld op te duiken. Misschien tijd om de cijfertjes nog even van onder het stof te halen.



De gemeenteraadsverkiezingen worden in Gent om meerdere redenen bijzonder interessant.
  • Rood en blauw: houdt de paarse coalitie de meerderheid
  • Kan CD&V terug rechtkrabbelen?
  • Wat doet het Blok?
Drie vragen
1. De meerderheid en de grootste in de meerderheid
Sinds 1994 is de rood-blauwe meerderheid op het stadhuis bijzonder krap. Welgeteld één zetel (die van spiritist Decaluwé) had men deze legislatuur op overschot. In 2000 werd de SP beloond voor het beleid van de afgelopen 6 jaar. Het nipte verschil met de VLD van Sas Van Rouveroij uit 1994 werd nog een mooie voorsprong van 4%. En dit ondanks een in 2000 nationaal zeer gunstige tendens voor de VLD. Het onmiddellijke gevolg was dat de socialisten de burgemeester bleven leveren.

2. Nationale tendenzen: wat met CD&V en VLD ?
Dit brengt ons meteen bij een volgend probleem. Gesteld dat de VLD het dit keer beter doet, zullen de stemmen die ze wint niet automatisch verloren gaan aan nationale collateral damage? Als één partij te vrezen heeft van nationale impact op haar lokaal imago, is het wel de VLD. Waar de partij in 2000 de cvp in Oost-Vlaanderen naar de kroon kon steken in de gemeenteraden, ligt de huidige nationale trend eerder rond de 20%. De centrumkiezer heeft eerder de neiging voor CD&V te gaan. Een partij die zich liet opmerken met een aantal nieuwe namen op de lijst: Filip "Wie?" Van Laecke, Anne Martens en Reginald Moreels.

3. Het Blok aan ons been
Een andere onbekende, is de andere winnaar van de opiniepeilingen, Vlaams Belang. In 2000 heette de verkiezingszondag nog zwart te zijn met bijna 20% Vlaams Blok in Gent, maar uit wat hieronder volgt, blijkt dat het in oktober nog erger kan zijn. Een slecht resultaat van het VB (lees: veel stemmen) kan ertoe leiden dat de drie traditionele partijen met elkaar in het schepencollege worden gedwongen.

Nationale en lokale uitslagen?
1. 8 oktober 2000: gemeenteraadsverkiezingen in Gent

Pro memorie nog even de door iedereen gekende uitslag uit 2000.

a. Partijen
agalev 13 385 9,11%
SP 36 829 25,07%
CVP 26 344 17,93%
VU-ID 5 828 3,97%
VLD 30 895 21,03%
Vlaams Blok 28 699 19,54%

b. Koppen en voorkeurstemmen
Frank Beke (SP) 20 516 (96,74)
Tony Van Parys (CVP) 12 640 (73,26)
Sas van Rouveroij (VLD) 9 276 (48,58)
Francis Van den Eynde (VB) 8 048 (44,14)
Daniël Termont (SP) 5 059 (23,85)

(de cijfers tussen haakjes geven telkens de Dewachterscore van de kandidaat in kwestie aan; dit getal geeft aan hoe populair men een politicus kan noemen, rekening houdende met zowel zijn relatieve gewicht in het stemmenaantal van de partij, als zijn absolute cijfer aan voorkeurstemmen)

Tot hier lijkt Gent zeer logisch te stemmen. De SP komt duidelijk als grootste partij naar voor. Opvallend is dat Tony Van Parys het tweede meeste stemmen trekt, maar de CVP een "klets" van jewelste krijgt: 4% naar beneden t.o.v. 1994. Het Blok stijgt in 2000 met 7%.

2. Drie jaar later. 18 mei 2003: Federale verkiezingen
Dit zijn de eerste verkiezingen waarbij het VB in een grote stad achteruit gaat (bijna min 3% tegenover 2000). Het resultaat werd dan ook uitgebreid bejubeld. Opvallend is, dat Gent hier wél de liberalen als grootste partij kiest, en met ruime voorsprong. Het resultaat van CD&V is ronduit zielig te noemen.

(het cijfer tussen haakjes met S staat voor cijfers in de senaat)

a. Partijen
agalev 13 430 (8,51%) (S 13 050 8,3%)
sp.a-spirit 37 708 (23,9%) (S 38 876 24,63%)
cd&v 20 491 (12,99%) (S 20 526 13%)
N-VA 6 245 (3,96%) (S 7 226 4,59%)
VLD 47 622 (30,2%) (S 45 676 29%)
Vlaams Blok 27 368 (17,35%) (S 26 982 17%)

Voor de Senaat haalt SP.A een iets beter resultaat. Stevaert-effect?

b. Koppen en voorkeurstemmen
Guy Verhofstadt (VLD) 27 702 (113,58) (S 27 559, 115,45)
Freya Van den Bossche (sp.a) 15 981 (74,34)
Tony Van Parys (CD&V) 9 420 (64,81)
Francis Van den Eynde (VB) 7 035 (39,78)
Vera Dua (Groen!) 5 754 (54,35)

Opvallende verschijning: Vera Dua. In 2000 heeft ze niét deelgenomen aan de gemeenteraadsverkiezingen, wat misschien voor een stuk de goede uitslag van de sp.a verklaart. Ook in het rampjaar 2003 staat Dua in de Gentse voorkeurstemmen-top 5.
Guy Verhofstadt is in elk geval de onbetwiste numero uno in Gent. De afstand tussen zijn score en die van Freya Van den Bossche bedraagt meer dan 10 000 stemmen, en ongeveer 7 000 met Frank Beke in 2000. Alles is dus héél relatief.

3. Vlaamse en Europese verkiezingen (13 juni 2004)

a. Partijen
Groen! 24 399 (16%) (E 23 606 15,5%)
sp.a-spirit 33 254 (21,89%) (E 30 061 19,71%)
CD&V-NVA 23 669 (15,58%) (E 26 665 17,5%)
VLD-Vivant 34 161 (22,49%) (E 39 061 25,61%)
Vlaams Blok 33 294 (21,92%) (E 31 184 20,44%)

Onmiddellijk valt hier op dat Groen! een kanonscore neerzet. 8 procent erbij in vergelijking met 2003, 7 procent in vergelijking met 2000 en nog 1 procent in vergelijking met het wonderjaar 1999. SP.A-spirit verliest hier niet zoveel kiezers bij. Andere opvallende vaststelling is het rechtkrabbelen van het VB (+2% ten opzichte van 2000) en het moeizaam voorthinken van beide kreupelen CD&V en N-VA. De VLD krijgt een klap in vergelijking met 2003, maar doet het nog steeds beter dan in 2000. Met Guy Verhofstadt op de Europese lijst doet men het ook direct 3% beter dan voor het Vlaams Parlement.

b. Koppen en voorkeurstemmen
Guy Verhofstadt (VLD) 18 192 (82,96) (Europa)
Freya Van den Bossche (sp.a) 14 245 (71,33)
Vera Dua (Groen!) 9 872 (60,2)
Anne Van Lancker (sp.a) 4 784 (25,48) (Europa)
Fatma Pehlivan (sp.a) 4 064 (21,65) (Europa)

Opvallend: kandidaat-burgemeester Sas Van Rouveroij stond (als ongeveer enige lokale pretendent) op een zeer zichtbare plaats op de Vlaamse lijst, en hij slaagt er niet in om ook maar de helft van zijn aantal uit 2000 te halen. Voor de rest is en blijft Verhofstadt de Gentse nummer een, het mooie resultaat van de dames van Lancker en Pehlivan ten spijt. Francis Van den Eynde haalt bulderend vanop de lijstduwersplaats een schamele 2 500 stemmen.

4. Wat te denken van die cijfers?
1. Het is geen wet van Meden en Perzen dat Gent een rode stad zou zijn. Het omgekeerde is eerder waar: als de VLD de premier van stal haalt, kan het heel spannend worden.

2. Groen! kan met Vera Dua een hele mooie score halen. Is opnieuw een bedreiging voor SP.A, hoewel dat moet gerelativeerd worden in het licht van de uitslag van 2004.

3. Het Blok is niet dood. Eén keer verliezen in 2003 lijkt alweer een voorbijgaand moment. Met een goed lokaal beleid kan je de bruine vlek wat indammen, maar tegen de nationale tendens ingaan wordt ook in oktober heel moelijk. Het is zelfs niet uitgesloten dat het VB de grootste partij wordt. De drie traditionele partijen kunnen in elkaars buurt landen: sp.a verliest aan groen, VLD heeft af te rekenen met een slechte nationale conjunctuur, CD&V en Groen! krijgen wat sympathiestemmen...

4. CD&V mag beginnen bidden voor een mirakel. In Oost-Vlaanderen scoort men sowieso al 3% onder het (magere) Vlaamse gemiddelde van 2004, maar in Gent is het extra dramatisch. En dat voor een stad waar de partij tot in 1988 de grootste was. Het is frappant dat zonder 'stemmenkanon' Tony Van Parys de CD&V eigenlijk evenveel stemmen haalt: boegbeelden lijken vooral eigen achterban te vertegenwoordigen en bieden geen meerwaarde. Bij de VLD is het net andersom... Er zal veel Leterme-effect nodig zijn om dat nog op te halen (wat niet betekent dat het onmogelijk is).

1 opmerking:

S- zei

Cool stukske...

Het mag duidelijk zijn dat ik in Gent waarschijnlijk sp.a zou stemmen. Niet alleen spreekt de precampagne me enorm aan (ik denk dat ideaal is voor sp.a om nu mee te gaan op de positieve vibes die rond Gent hangen), maar ik denk dat je, gezien de onvoorstelbaar positieve evolutie die Gent heeft doorgemaakt de laatste jaren, van grijze industriestad naar hip, dynamisch centrum, dat je moeilijk anders kunt dan de beleidsploeg, de Burgemeester in het bijzonder, hiervoor belonen. Van Schepenen Termont en Coddens heb ik daarenboven een zeer positief beeld; dit zijn pragmatische mensen met een schitterende drive, zonder zichzelf buitensporig in de picture te willen zetten.

In mijn thuisgemeente weet ik nog niet wat ik ga kiezen: SP.a of VLD, afhankelijk van de politici die zich presenteren (de lijsttrekker voor CD&V betrouw ik niet en voor Groen voel ik even geen sympathie aangezien ze werkelijk niks van zich laten horen).

Mss moeten we er in de zomer es over doorbomen aan de Graslei ofzo...

S-