zaterdag, augustus 26, 2006

Laurette in de tegenaanval

Na het tumult rond de ontsnapping van de 28 Daltons in Dendermonde, gaat mijn favoriete PS-politica in het verweer. Samen met het vlammende discours van Elio Di Rupo op de Zomeruniversiteit gisteren, mag je dit beschouwen als de politieke rentrée van de PS. Vurig als steeds krabt Laurette gretig terug naar Tony Van Parys en Marc Verwilghen. En passant neemt ze ook nog eens de jonge Freya in bescherming. Beminnelijk als altijd geeft ze dan nog een aai aan De Croo en Dedecker, die het debat tenminste op ideeën willen voeren. Adorable, non?


Justitieminister Laurette Onkelinx, een week na de spectaculaire ontsnapping in Dendermonde

Het waren hectische weken voor Laurette Onkelinx. Eerst ging Kaplan Murat lopen, en dan nog eens 28 anderen uit de krakkemikkige gevangenis van Dendermonde. Ze ziet er dan ook wat moe uit, maar het is allemaal niet van dien aard om haar pantser van charme te doorbreken. Ook de suggestie dat ze een reprimande gekregen heeft van premier Verhofstadt veegt de eeuwige glimlach niet van haar gezicht. 'Er is geen probleem.'

door Fabian Lefevere en Liesbeth Van Impe

"Ik heb erom moeten glimlachen toen ik hoorde dat ik op de vingers getikt zou zijn. Dat klopt dus niet: ik heb de eerste minister uitleg gegeven. Ik heb hem gezegd dat de Regie der Gebouwen die 14 miljoen euro voor de opwaardering van de gevangenissen nodig heeft. Ik heb hem ook gesproken over een opsplitsing van gedetineerden in een zware en een lichtere categorie. En we hebben het over Marc Verwilghen gehad. Dat is alles".

Stoorde het u niet dat Verhofstadt de indruk wilde wekken dat hijzelf, en niet u, de situatie deblokkeerde?

"Excuseer, we hebben de voorbije dagen hard gewerkt en ik moet de eerste minister bedanken voor die 14 miljoen. Dat is het enige wat telt. Er is geen enkel probleem tussen ons."

Aan Vlaamse kant, ook binnen de regering, wordt vaak gezegd dat u slecht communiceert.

(minzaam) "Vreemd. Nu jullie het zeggen, ik heb dat wel vaker gehoord aan Vlaamse kant. De Waalse media reppen met geen woord over de communicatie van een minister. Ik weet niet wat daarop te zeggen. Ik heb echt geen zin in dit soort discussies. Niemand binnen de regering heeft me hierover aangesproken en ik kan me niet inbeelden dat ik zou praten over een probleem dat niet bestaat."


Misschien is er geen probleem binnen de regering, dan wel op zijn minst met de VLD. Eerst was er het relletje met Verwilghen, en het VLD-voorstel om de gevangenissen te privatiseren was op dat moment niet echt constructief.

"We denken niet altijd hetzelfde, dat klopt. Ik ben tegen de privatisering van de gevangenissen zoals Dedecker en De Croo voorstellen, maar dit is wel een debat over ideeën. Daar heb ik geen problemen mee. Met Verwilghen was het anders, dat was persoonlijker. Toen ik las wat hij zei, was ik verbouwereerd over de leugens. Dat was een persoonlijke aanval. Woensdag heeft Verwilghen me gebeld om me te zeggen dat hij dat niet verteld heeft. Des te beter."

Het probleem in Dendermonde sleept al jaren aan, en de gevangenisdirecteuren klaagden dat u niet naar hen luistert.
"We voeren al maanden een structurele dialoog. We moeten met hen ook het debat over de gebouwen voeren, want die zijn vaak in bedenkelijke staat. Vooraleer we over modelgevangenissen beschikken, zullen nog jaren verstrijken en zullen we stevig moeten investeren. Maar die investeringen lonen electoraal niet, en dus doet niemand het."

Misschien wel na Dendermonde. (lacht) "Misschien, maar ik heb een plan van 177 miljoen en voer dat uit. Je hoort zelden een politicus reclame maken met de slogan dat de gevangenissen dankzij hem of haar in betere staat verkeren. Voilà. Toch zijn die gebouwen lamentabel en moeten we iets doen. Ik durf niet te zeggen wanneer het beter wordt, maar ik denk dat we twee legislaturen nodig hebben. Er waren in Dendermonde dingen aangepast, maar nu hebben we een plan en kunnen we er tegenaan."

U pleitte voor een systeem van alternatieve financiering om de gebouwen onder handen te nemen. Is dat geen vorm van privatisering?
"Nee, het beheer wil ik nooit aan de privé overlaten. Een bewakingsfirma moet niet voor de strafuitvoering instaan, dat is een taak van de overheid. Met alternatieve financiering, een leasing bijvoorbeeld, zouden we wel sneller fondsen bijeen krijgen en in bakstenen kunnen investeren. Maar ook niet meer dan dat. Uit gevangenissen is geen profijt te trekken."

Het debat over de gevangenissen is ook een debat over veiligheid. Vergissen we ons als we denken dat veiligheid in Vlaanderen hoger op de agenda staat dan in Wallonië?
"Laat ons eerlijk zijn: meer blauw op straat ís een PS-thema. Alleen zul je in Wallonië niet horen dat de politiehervorming volledig geslaagd is, op het terrein zijn er nog veel problemen. In Wallonië en Brussel praten alle partijen over veiligheid, maar het debat escaleert er minder dan in Vlaanderen."

Zal de toon niet scherper worden nu extreem rechts ook in Wallonië veld wint?
"Net omgekeerd: het vermijdt de escalatie zoals in Vlaanderen. De ene partij verwijt de andere niet dat ze te weinig aandacht heeft voor veiligheid. Ik geloof niet dat iedereen luider gaat roepen wanner het Front National sterker wordt. Je kunt ook over veiligheid praten en er toch niet door geobsedeerd zijn, voor ons is het een thema als een ander. Het debat gaat over meer dan justitie en politie. Het gaat ook over preventie, over onderwijs of cultuur. Omdat er geen sterke extreem rechtse partij is in Wallonië is het debat er eenvoudiger. En dan kun je al wat makkelijker praten over bijvoorbeeld penitentiair verlof."

Zullen de incidenten van de laatste maanden de kiezer niet de indruk geven dat er te weinig gedaan wordt aan de veiligheid?
"En toch gaat het beter dan vroeger, dat mag ook eens gezegd worden. We hebben net een stevige crisis beleefd, maar het aantal ontsnappingen daalt voortdurend en dat weet niemand. We hébben belangrijke dingen verwezenlijkt op het vlak van justitie en politie. We hebben het jeugdsanctierecht, er komt een Everberg-bis. En dat allemaal met de PS op justitie, van wie men zegt dat ze niet geïnteresseerd is in het veiligheidsvraagstuk. Wist u trouwens dat de Liga voor Mensenrechten me voortdurend aanvalt omdat ze vinden dat ik te veel focus op veiligheid, vooral als het gaat over de bijzondere opsporingsmethodes? Voilà. Veiligheid is belangrijk, maar ik ben niet van plan er de hele tijd over te praten."

Is uw positie binnen de regering verzwakt?
(fel) "Dat zou ik nooit aanvaarden. Ik vertegenwoordig de kiezers en mijn partij, en het mag duidelijk zijn dat ik daar respect voor eis. Als ik me verzwakt zou voelen, zou ik mijn job liever aan een andere PS'er doorgeven. Dat ik mijn politieke waarden niet naar behoren kan verdedigen, zal ik nooit aanvaarden. Jamais, jamais!"

Uw imago bij de kiezers, is dat geschaad?
"Ik begrijp niet wat u bedoelt."

U heeft er vertrouwen in dat de kiezer u trouw blijft.
"Je n'ai pas le nez comme ça. Ik doe mijn werk niet om de kiezer te behagen. Ik probeer zo goed mogelijk te beheren."

Hoe dan ook is de politieke rentree grondig verstoord door Dendermonde en...
"Mag ik u even onderbreken? Ik wil u vertellen dat ik helemaal niet ongevoelig ben voor kritiek. In Vlaanderen is me verweten dat ik de eerste twee dagen geen commentaar gegeven heb. Toen ik het nieuws vernam, was ik ontzet. Quelle horreur! En dan komt een man als Tony Van Parys plots de held uithangen. Ik was gedegouteerd. Ik wilde wat afstand nemen en de sereniteit bewaren om zo goed mogelijk te kunnen werken. Je kon je niet inbeelden wat Van Parys daar kwam vertellen, als ex-minister van Justitie dan nog, die de situatie goed kent. J'étais écoeurée. Hoe kun je zo demagogisch zijn?"

Is het niet zijn taak om oppositie te voeren?
"Nee, zelfs in de oppositie moet je ernstig en verantwoordelijk blijven. Vooral als je de sector goed kent. Ik zal ooit ook wel in de oppositie belanden, dat is nu eenmaal het politieke spel, maar ik hoop nooit als Van Parys te worden."

De vraag die we wilden stellen: zal de regering overeind blijven in deze woelige tijden?
"Wie heeft er belang bij dat het niet goed gaat binnen de regering? U heeft gelijk, sommigen kunnen zich niet altijd goed beheersen. Maar we moeten de bevolking tonen dat we goed presteren, dat er nog veel werk is en dat we tot het einde doorgaan. Natuurlijk ligt dat moeilijk, zo kort voor de verkiezingen, maar we moeten onze dossiers goed blijven beheren."

Bent u bang dat de PS straks klappen krijgt, met de affaires in het achterhoofd?
"Er zullen gevolgen te zijn, uiteraard. Maar dat is moeilijk te voorspellen. Hoe dan ook zijn de affaires misschien een goed signaal voor sommigen binnen onze partij dat het welletjes geweest is. Jullie weten ook dat ik nooit een blad voor de mond neem en altijd gezegd heb dat de affaires onaanvaardbaar zijn. In Charleroi zijn sommigen daarvoor nog altijd boos op me. We hebben trouwens veel veranderd met de partijtop. De statuten zijn veranderd."

Verandert er iets aan de opstelling van de PS bij een slecht resultaat op 8 oktober?
"Dat denk ik niet. We moeten het lokale niveau niet met het federale vermengen. Als het een echte catastrofe wordt, zal er misschien wat veranderen. Maar dit zijn in de eerste plaats lokale verkiezingen."

Kunt u nog altijd met Didier Reynders door één deur? Zijn humor en ironie worden niet door iedereen gesmaakt.
"Zijn ironie grenst aan het cynisme, jawel. We hebben ook vaak harde woordenwisselingen. Sommige dingen zijn onaanvaardbaar. Op een gegeven moment gooide hij alles op een hoopje: wat in Charleroi gebeurde, zou typerend zijn voor de hele PS. Dat pikken we niet. Als hij dat blijft doen, krijgen we een probleem."

Ook tussen VLD en sp.a botert het niet altijd.
"Mij stoort de gretigheid waarmee sommigen proberen Freya te destabiliseren."

Daar is al aanleiding toe geweest.
"Ja, maar ik heb veel respect voor haar."

U hebt het nu over Dewael, die door Vande Lanotte al is aangewezen als de gangmaker achter die spelletjes?
(verwonderd) "Ah ja? Heeft hij dat gedaan? Nee, het is niet netjes dat men dingen anoniem doet. Als ik de kranten lees, weet ik vaak niet wie aan het stoken is. Natuurlijk kun je niet verwachten dat Freya als Johan is, ze is anders. Maar ze is een sterke vrouw met temperament. Waarmee ik niet zeg dat ze een slecht karakter heeft. Ze werkt erg hard, c'est une fille bien. Ik apprecieer haar enorm en ze verdient dit niet. Ze heeft niet de makkelijkste dossiers onder haar hoede."

Iemand voor wie u minder respect heeft: Yves Leterme. Kan hij nog eerste minister worden na wat hij gezegd heeft?
(lacht minzaam) "Zeg nooit nooit. Mais... Hij heeft verschrikkelijke dingen gezegd, dat vindt iedereen in Wallonië. We voelen ons geschoffeerd. Het is makkelijk om te zeggen dat hij ironisch was, dat gelooft niemand. In dit land hebben we er belang bij om bruggen te bouwen, veel meer dan bressen te slaan. Hij heeft het artikel nagelezen, dus hij heeft dat willen zeggen."

Zijn discours lijkt mainstream te worden. Het is nu bon ton om te zeggen: als de Walen niet meewillen, doen we het alleen.
"Dat zeggen wij uiteindelijk ook. Er zijn een paar dingen die we niet willen. Als de Vlamingen ze wel willen, bof... "

Zelfs als dat het einde van België zou betekenen?
"Gelukkig zijn er tijdens onderhandelingen altijd mensen die zich reveleren als staatsman. Dat was zo met Hugo Schiltz, die nochtans ook harde stellingen innam. Als je een staatsman bent, besef je dat je riskeert een aardschok te veroorzaken."

En de kans dat Leterme zich als staatsman ontpopt, is klein?
"Dat zeg ik niet. We zien wel. Maar hij wordt gezien als iemand die niet van Franstaligen houdt."

Geen opmerkingen: