zondag, september 10, 2006

Gemeenteraadsverkiezingen (5): Antwerpen

Voor deel 5 van onze mini-reeks blijven we in de provincie Antwerpen: de fel gecontesteerde provinciehoofdplaats wordt, net als in 1988, 1994 en 2000 het forum waarop het VB-resultaat zal worden afgerekend. Genoeg om de nationale spotlights op dit ex-rode bolwerk te richten. Tot wanhoop van figuren als wijlen Hugo Schiltz maakten CVP en SP immers steevast de dienst uit in de stad van Brabo. Groot was dan ook de verrassing toen hele rode bolwerken op de kaart plots zwart kleurden begin van de negentiger jaren.

In 1994 kwam de kop van burgemeester Bob Cools op tafel en werd met Leona Detiège een echt Aantwaarps model binnengehaald om de SP uit de impasse te halen. De steeds weerkerende klaagzang van de Antwerpse liberalen over die eeuwige socialistische burgemeester klinkt hier ook al. Zolang de SP(.a) de grootste partij is, lijkt het evenwel niet meer dan de logica zelve dat hier niets aan verandert. Antwerpen kent immers legendarische rode figuren als Camille Huysmans en Lode Craeybeckx. Springt er eens een niet-rode naam uit, als die van Leo Delwaide sr. (CVP), dan is het omdat hij wel een beetje fout was in de oorlog.

2000 markeerde de intrede van Patrick le simple d’Anvers Janssens in de gemeentepolitiek. In 1999 na het dioxinedebacle voorzitter van een zieltogende SP geworden, was hij net begonnen aan zijn restyling van de partij. Wat moest uitmonden in “gelijke kansen” en het “groot onderhoud” (2002) was helemaal nog niet rond. Janssens moest het zien te rooien met de oude baronieën. Wat hij wel al kon controleren, was de campagne.

In een vlaag van eeuwige liberale hoogmoed wou de VLD een gooi doen naar het burgemeesterschap. Lijsttrekker, de niet minder eeuwige baron Leo Delwaide sr. (ook professor in het zeerecht aan de U.A. en schepen van de Haven), zou die madam met haar berenvellen mutsen en sjakossen vervangen. Sluw campagnestrateeg (remember “Uw Sociale Zekerheid”) als hij is, had Janssens onmiddellijk door dat die vlieger niet opging. Met een last-minutecampagne “Leo of Leona: blauw of rood bloed op ’t Schoon verdiep” maakte hij een einde aan de ambities van de “havenbaron”: Leona haalde het met de vingers in de neus op Delwaide (25.000 tegen 14.000) en de SP bleef de VLD netjes voor (19,5% tegenover net geen 17%). Patrick zelf, getooid in een rood voetbalshirt met rugnummer “2”, haalde vlot bijna 9.000 voorkeurstemmen. Wat niet slecht is voor een eerste keer.

Intussen heeft Janssens zich een sterke reputatie als burgemeester opgebouwd. Ascetisch als de beste Indiase spijkerbedzitter vermijdt hij angstvallig enige politieke beweegreden achter zijn daden te verklaren en stelt hij zich steevast voor als de primus inter pares van “alle” Antwerpenaren. Peilingen geven hem een forse voorsprong op Dewinter. Dit moeten we natuurlijk met een korreltje zout nemen, aangezien er geen rechtstreekse burgemeestersverkiezing mogelijk is in Vlaanderen en mensen eerst nog voorbij het partijbolletje moeten raken voor ze iemand hun stem kunnen geven.



Dat een partij met net geen 20% van de stemmen de grootste kan zijn en de burgemeester levert, is een typisch Antwerpse situatie. Sinds 1994 is het VB er immers de grootste partij. Met voorsprong. In 2000 haalde het een magisch derde van alle Antwerpenaren binnen, wat in 2004 nagenoeg herhaald werd voor de hele provincie. Telkens zitten de Tindemansiaanse scores van boegbeeld Filip Dewinter er wel voor iets tussen. Ter vergelijking: in de verkiezing van 2000, waar Leona 25.000 stemmen haalt, krijgt Dewinter gemakkelijk bijna het dubbele.
Dewinter probeert nu de “zwevend ontevreden” kiezer uit liberale middens binnen te halen met U-boot Hugo Coveliers en zijn vrienden van V.L.O.T.T. Op een VB-lijst plaats maken voor bekwamere kandidaten is weliswaar nooit een probleem, maar we kunnen toch zeer sceptisch zijn over de kansen van “Cov” en zijn bende. Dewinter zou wel eens aan zijn plafond kunnen zitten. Voor het Vlaams Parlement slaagde hij erin om toch nog 35% van de kiezers te trekken, maar de absolute meerderheid lijkt hoe dan ook onhaalbaar.

De andere partijen hebben slechts een rol in de marge. Ondanks de verwoede pogingen van schepen Marc Van Peel om diets te maken dat hij het burgemeestersambt ambieerde, raakte de CVP amper aan 11% van de stemmen. De lijsttrekker zelf mocht dan al de populairste CVP’er zijn met 9.000 stemmen, veel ben je daar niet mee. Tot overmaat van ramp zal niet Marc Van Peel, maar Philip Heylen, de nagenoeg onbekende schepen van Cultuur, de lijst trekken voor CD&V/N-VA.

Groen! werd de voorbije jaren verscheurd door interne twisten (kartel of geen kartel, VISA…). In een van haar bolwerken (naast Gent, uiteraard) haalde de groene partij net minder dan de CVP. Alle coalitiepartners lijken de groenen van Pairon en Pauwels beu te zijn, al was het maar omwille van hun (vermeende) wispelturigheid. Dat Mieke Vogels om medische redenen de lijst niet trekt, doet daar niet veel goed aan. Het wordt afwachten hoe de jonge en frisse lerares annex "dochter van Piet" Freya Piryns het ervan af brengt.


De verkiezingen van 2003 en 2004 geven telkens een boksmatch Janssens-Dewinter. In 2003 haalde Janssens het nipt (2.000 verschil), in 2004 was het de beurt aan Dewinter om met ruime voorsprong (30.000 stemmen meer) de populairste te worden. Hij raapte toen maar liefst 51.000 van zijn 130.000 voorkeurstemmen in Antwerpen, ongeveer even sterk als in 2000. Janssens kreeg klappen (-5.000), maar deed het desondanks persoonlijk toch beter dan Leona in 2000 (+3.000).

Nieuwkomers op het politieke toneel zijn Bart De Wever van N-VA (3.000 stemmen in 2003, bijna 800 meer in 2004), Cathy Berx van CD&V (ongeveer vergelijkbaar met De Wever) en Freya Piryns (3.268 in 2004). Maya Detiège, dochter van, stond ook in 1999 al op de Europese lijst, maar werd pas in 2003 voor de echte politieke leeuwen geworpen. Ze deed het zeker niet slecht, met 10.000 voorkeurstemmen. Meteen meer dan Patrick Janssens bij zijn gemeenteraadsdebuut. In 2004 halveerde haar stemmenaantal dan weer bijna, maar dat zal wel meer te maken hebben met een minder goede plaats op de lijst en een “schijnkandidatuur” (Maya bleef immers zitten in de Kamer en stond enkel als “steun” op de Vlaamse lijst). Ook Annick De Ridder (VLD) is nieuw sinds 2004: ze haalde toen 3.211 stemmen met een migrantenstemrechtnummertje.

Bekende namen in Antwerpen: Gerolf Annemans (VB; 28.000 stemmen in 2003), Mieke Vogels (groen!; 3.784 stemmen in 2004), schepen Ludo Van Campenhout (VLD; 3.284 stemmen in 2004), Mimount Bousakla (sp.a; 3.000 stemmen in 2004), OCMW-voorzitster Monica De Coninck (sp.a; 2.653 in 2003), Nahima Lanjri (CD&V; 3.500 in 2000); Rob “klop” Verreycken (VB; 2.300 in 2003), Staf Neel (VB, ex-SP; 3.000 in 2004), Hugo Coveliers (VB; 4.700 in 2003), Fauzaya Talhaoui (ex-Groen!, nu Spirit; 8.300 in 2004); ex-VLD-schepen An Coolsaet (4.155 in 2000) en last but not least Vlaams minister Kathleen Van Brempt (sp.a; 11.682 stemmen in 2004).

De cijfers
1. Gemeenteraad (2000)
1) Partijen
agalev 11%
SP 19,5%
CVP 11,12%
VLD 17%
VB 33%

2) Personen
Filip Dewinter 49.975 (155,968) (VB)
Leona Detiège 24.854 (96,816 (SP)
Leo Delwaide jr. 14.425 (60,275) (VLD)
Marc Van Peel 9.393 (49,996) (CVP)
Chantal Pauwels 6.696 (35,737) (agalev)
Patrick Janssens 8.687 (33,839) (SP)
Mieke Vogels 5.197 (27,727) (agalev)
Gerolf Annemans 8.079 (25,214) (VB)
Fatima Bali 3.719 (19,849) (agalev)
Nahima Lanjri 3.512 (18,693) (CVP)

2. Kamer (2003)
1) Partijen
Groen! 5,26% (-6%
sp.a-spirit 24,88% (+5%)
CD&V 10,6% (-0,6%)
N-VA 3,48%
VLD 19,41% (+2%)
VB 30,46%

2) Personen
Patrick Janssens 33.303 (112,029) (sp.a)
Filip Dewinter 31.004 (96,549) (VB)
Gerolf Annemans 27.992 (87,169) (VB)
Fauzaya Talhaoui 4.802 (40,569) (toen nog agalev)
Maya Detiège 10.471 (35,224) (sp.a)
Mieke Vogels 2.920 (24,669) (agalev)
Kathleen Van Brempt 5.354 (18,011) (sp.a)

3. Senaat (2003)
1) Partijen
Groen! 5,1%
sp.a-spirit 25,64%
CD&V 10,58%
N-VA 3,67%
VLD 19,62%
VB 29,46%

2) Personen
Filip Dewinter 29.598 (93,350) (VB)
Mieke Vogels 4.991 (42,375) (agalev)
Anke Van dermeersch 12.470 (39,329) (VB)
Marc Van Peel 5.508 (28,715) (CD&V)
Hugo Coveliers 4.733 (17,666) (toen nog VLD)

4. Vlaams Parlement (2004)
1) Partijen
Groen! 8,6% (+3%)
sp.a-spirit 24,35% (-1%)
CD&V/N-VA 14,07% (=)
VLD-Vivant 15,18% (-4%)
VB 34,88% (+ 4%)

2) Personen
Filip Dewinter 51.157 (153,948) (VB)
Patrick Janssens 28.886 (99,536) (sp.a)
Kathleen Van Brempt 11.682 (40,254) (sp.a)
Jurgen Verstrepen 9.309 (28,014) (VB)
Gerolf Annemans 9.054 (27,246) (VB)
Anke Van dermeersch 8.110 (24,406) (VB)
Mieke Vogels 3.784 (23,054) (Groen!)
Freya Piryns 3.268 (19,910) (Groen!)
Maya Detiège 5.248 (18,084) (sp.a)
Bart De Wever 3.828 (17,232) (N-VA)

5. Europa (2004)
1) Partijen
Groen! 9,74%
sp.a-spirit 23,35%
CD&V/N-VA 15,84%
VLD-Vivant 17,47%
VB 31,93%

2) Personen
Filip Dewinter 30.825 (95,288) (VB)
Fauzaya Talhaoui 8.288 (32,285) (intussen spirit geworden)
Gerolf Annemans 9.467 (29,265) (VB)
Mieke Vogels 3.653 (22,256) (Groen!)
Anke Van dermeersch 6.912 (21,367) (VB)

1 opmerking:

Anoniem zei

Onder het motto "mijn dorp is misschien uw dorp": een link naar dé (enige serieuze) partij van mijn dorp:

www.welzijn-latem-deurle.org

KVC