woensdag, mei 30, 2007

Een electorale geschiedenis van de provincie West-Vlaanderen

Wat voorafging: percentages
West-Vlaanderen is traditioneel een bolwerk van de christen-democratische partij. Net als in Limburg scheert de CVP er ook na de jaren ’80 steevast hoge toppen. De meeste gemeenten worden met absolute meerderheid bestuurd. Ook in de steden (Kortrijk, Brugge, Ieper) zwaait de oranje partij de plak. Enige uitzondering is Oostende. Vroeger ook een CVP-bastion, maar sinds de komst van Johan Vande Lanotte begin jaren ’90 omgetoverd tot een rode burcht.


De SP was in West-Vlaanderen steevast een waardige tweede. 21% in 1981, 24% in 1984, 27% in 1987. Na het wegvallen van Frank Van Acker nam Vande Lanotte er de draad terug op (23% in 1995 ó 20% in 1991). Na het dipje van 1999 werd er in 2003 bijna 25% gehaald, amper 1 procent verschil met de voorheen almachtige CD&V. Bij de Vlaamse verkiezingen haalden CD&V en N-VA (in 2003 net geen 7%) samen 33%. Niet echt verpletterende winst, maar toch genoeg om de kloof met de socialisten terug uit te diepen tot 13%.


De liberalen schommelen in de jaren ’80 rond de 20%, een uitslag die over de jaren 91-95-99-2003 nagenoeg constant blijft. Bij de Vlaamse verkiezingen gaat er 2% af tot 18,6%. Het verlies van Jean-Marie Dedecker (21.000 voorkeurstemmen) doet daar misschien nog een schepje bovenop.
Het VB bleef in West-Vlaanderen –net als in Limburg- lange tijd hangen onder de 10% (in 1995 haalde men bijvoorbeeld 8%, waar het nationale gemiddelde op 12 lag, ook in 1999 zat de 11% West-Vlaamse stemmen ver onder de nationale 15,5%). Pas in 2004 maakte de lijst van Frank Vanhecke een (zij het gigantische) inhaalbeweging: van 14% in 2003 ging het naar 20%. De zwarte partij is nu nipt derde na de socialisten.
Groen! bleef vooralsnog steken op de scores van het VB. In 1999 flirtte men met de 10%, maar de 3,22% uit 2003 sloeg de dromen aan diggelen. Groen heeft in West-Vlaanderen geen in de kijker lopende “koppen”. Oost-Vlaming Jef Tavernier werd in 2004 van stal gehaald om een zetel in West-Vlaanderen veilig te stellen. 6,73% was het resultaat. sp.a graait dan ook stevig in de groene ideeëntrommel (cf. de overstap van ex-groene mandataris Jan Dhaene naar de rode partij in 2004).
De Volksunie haalde in 1981 nog 16%, maar die uitslag halveerde geleidelijk tot 8,2% in 1999. Geert Bourgeois haalde nog bijna 7% binnen in 2003 (goed voor de enige N-VA-kamerzetel, nu ingenomen door opvolger Patrick De Groote uit Oostkamp). Als het democratisch-rechtse Vlaams-nationalisme nog een overlevingskans heeft, dan is het hier.

Zetelverdeling
In 2003 veranderde er eigenlijk niets. De Socialisten behielden 4 zetels, de CD&V 5, de N-VA 1, de liberalen 4 en het VB 2. Enige pineut was agalev, dat haar enige zetel kwijtspeelde. Toevallig viel dit ook samen met een demografische correctie, die –net als in Oost-Vlaanderen- een zetel schrapte in de provincie.
Naar de huidige verwachtingen verliezen sp.a en openVLD elk een zetel. CD&V en N-VA blijven op 6, VB en Groen! lopen er met eentje weg.

Personen
Yves Leterme, de gedroomde CD&V-kopman (118.000 stemmen in 2004), trekt de Senaatslijst. Door het verbod op dubbele kandidaatstelling (arrest Arbitragehof nr. 73/2003) worden de honneurs waargenomen door het ambitieuze kamerlid Hendrik Bogaert (30.000 stemmen bij de Vlaamse verkiezingen). Hij trekt, voor Nathalie Muylle (schijnt in de Kamer te hebben gezeten voor CD&V), Luc Goutry (ACW-man uit Brugge), Roel Deseyn (jong kamerlid uit Kortrijk), Els De Rammelaere (wie?), Stefaan De Clerck (vorige CD&V-voorzitter, traditioneel een stemmenkanon – 98.000 in 2003) en Hilde Veulemans (schepen Oostende). Geert Bourgeois duwt de lijst en hoop zo op eigen kracht opvolger Patrick De Groote in de Kamer te krijgen. Van een schijnkandidaat gesproken.

In het verleden haalde Stefaan De Clerck in Kortrijk-Roeselare-Tielt de kastanjes uit het vuur (71.000 stemmen in het “rampjaar” 1999, in een kiesomschrijving van 342.000 geldige stemmen = zeer goed). Figuren als Goutry trekken nog steeds stemmen binnen de grenzen van hun oude arrondissement (18.000 in Brugge 1999, 28.000 voor de hele provincie in 2003).

De SP had vroeger Eric Derycke in het Kortrijkse, Renaat Landuyt in Brugge en Vande Lanotte in Oostende. Bij ontstentenis van de laatste, trekt Landuyt de kamerlijst. Het is nooit een electorale hoogvlieger geweest (11.000 stemmen in 1995, 15.000 in 1999). In de schaduw van Vande Lanotte haalde hij plots 44.000 stemmen in 2003, maar in 2003 waren het er goed 8.000 minder. Ook in Brugge zelf is hij niet echt populair: 8.798 stemmen op de provincielijst is niet om over naar huis te schrijven. Vande Lanotte haalde 89.950 stemmen in 2003, evenveel is onmogelijk voor Landuyt, die geen al te briljante legislatuur achter de rug heeft op het “kl***-departement” Mobiliteit.

In Kortrijk vervangt voormalig schepen Philippe De Coene (ook ex-reclameman, geestelijke vader van het idee om poëzie op de stadsvuilzakken aan te brengen) Eric Derycke. Oudgediende Gilbert Bossuyt blijft in de kast (toch altijd goed voor 10.000 stemmen). De West-Vlaamse lijst oogt een beetje problematisch. Om hieraan te verhelpen zijn een aantal Oostendse mandatarissen in positie gebracht: OCMW-voorzitter Franky De Block trok meer dan 11.000 kiezers voor de provincie. Ook gemeenteraadslid Nancy Bourgoignie staat erop. Eeuwig-opvolger-van-Johan-Vande-Lanotte-in-de-Kamer Patrick Lanssens, de burgemeester van Koekelare, staat opnieuw als eerste opvolger gerangschikt (in 2003 was die plaats nog voor Geert Lambert van Spirit, die nu een spurtje heeft getrokken naar de Senaatslijst).

Bij openVLD trekt Staatssecretaris Q wat er nog overschiet van de plaatselijke liberalen. In 2004 stond hij ook al bovenaan (toen nog als volleerd schijnkandidaat, 37.699 stemmen op een lijst in volle neergang). Het kan persoonlijk enkel beter gaan. Van Quickenborne krijgt overal goede rapporten. Hoewel niet mijn type politicus, is hij duidelijk. De laatste tijd komt daar ook weer wat sérieux bij. Waar is de tijd dat hij nog bij Luk Alloo met een natte dweil in de mond en Tanja Dexters (of een andere babe, u neemt het ons wellicht niet kwalijk)… ?

De rest zijn oprapertjes: Pierre Chevalier (12.687 stemmen op zijn hoogtepunt, 12 jaar geleden in Brugge; bij de laatste verkiezingen amper nog 1.000 stemmen; nooit helemaal duidelijk waar hij nu weer precies zit), Karlos Callens (de obligate lijstduwer-burgemeester, 11.400 in 2004), Bart Tommelein (8.106 = all-time high) en Sabien Lahaye-Battheu (schijnt in de Kamer te hebben gezeten deze legislatuur, 15.000).

Grote verrassing bij het VB. Door het verbod op dubbele kandidatuurstelling trekt niét voorzitter Frank Vanhecke de lijst. De honneurs worden waargenomen door een minder bekende vreemdelingenliefhebber: de heer Koen Bultinck (haalde ooit net iets minder dan 7.000 stemmen). Toen Frieda “mijn neefje is een Gothic” Van Themsche besloot met politiek te kappen, werden de mottenballen van eeuwige kandidate mevrouw Agnes Bruyninckx-Vandenhoudt (in 2004 anoniem in het Vlaams Parlement verkozen) weggetoverd.

Groen!-lijsttrekker Wouter Devriendt is een nieuweling (ongeveer 2.000 stemmen in 2004).

Geen opmerkingen: