zaterdag, augustus 11, 2007

De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde

Een van de plagen waarmee formateur Leterme gegeseld wordt, is de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde. Alle Vlaamse partijen hebben zich uiterst plechtig voorgenomen een einde te maken aan de verbinding van Brussel met het westelijke deel van de provincie Vlaams-Brabant. Het netelige hierbij, is dat men de Brusselse Vlamingen bij een "koude" of "verticale" splitsing, uit het parlement gooit. En dat men dus eigenlijk twéé dingen tegelijk moet vragen aan de Franstaligen (die geen stemmen meer kunnen ronselen in de Vlaamse rand + een oververtegenwoordiging van Vlamingen moeten toelaten).


Ondergetekende werkte dit academiejaar een scriptie af rond het onderwerp en is ze nu aan het bijwerken met de cijfers van de recentste federale verkiezingen. Omdat de cijfers zo schrijnend zijn, zet ik ze graag nog even op mijn weblog.

Pro memorie nog even de algemene logica: in België wordt er gestemd in kieskringen. Sinds de staatshervorming van 1994-1995 is de provincie Brabant gesplitst in een Vlaams- (Leuven) en een Waals- (Waver) gedeelte. Brussel is onttrokken aan de indeling in provincies. De logica zelve, krijgen we dus drie kieskringen: Vlaams-Brabant (Halle-Vilvoorde + Leuven), Brussel en Waals-Brabant (het vroegere arrondissement Nijvel), die elk op zich bestaan zonder enige verbinding met de anderen.



De "oude provincie Brabant" bevatte vroeger 34 kamerzetels. Een splitsing zou ons het volgende geven: 17 Nederlandstalige zetels in Vlaams-Brabant, 12 "tweetalige" zetels in Brussel en 5 Franstalige in Waals-Brabant. Binnen de kringen worden de zetels verdeeld volgens de delerreeks-D'Hondt, naar de gelijknamige voormalig hoogleraar burgerlijk recht van de Gentse Rechtsfaculteit).

(zoals hierboven aangegeven, zal een dergelijke "koude" splitsing nooit gebeuren, gezien de positie van de Vlaamse minderheid en de tegenprestatie die de Franstaligen willen in ruil voor de splitsing cf. inschrijvingsrechten en zo, maar onderstaand voorbeeld dient enkel om aan te geven hoe erg het wel niet gesteld is met de positie van de Vlaamse politieke partijen in Brussel).



Wat blijkt nu?
De 12 Brusselse zetels gaan integraal naar Franstalige partijen, op grond van de onderstaande cijfers (bron: verkiezingen2007.belgium.be): 5 voor de MR, 2 voor de cdH, 3 voor de PS en 2 voor Ecolo. Als Brusselse kantons heb ik genomen: Anderlecht (54.951), Brussel (61.255), Elsene (60.138), Schaarbeek (65.381), Sint-Gillis (16.049), Sint-Jans-Molenbeek (77.941), Sint-Joost-ten-Node (69.556) en Ukkel (58.949).

groen! sp.a-spirit cd&v-nva openvld vlaams belang ldd
5.263 8.916 9.492 12.649 14.587 1.793
2.632 4.458 4.746 6.325 7.294 897
1.754 2.972 3.164 4.216 4.862 598
1.316 2.229 2.373 3.162 3.647 448
1.053 1.783 1.898 2.530 2.917 359
877 1.486 1.582 2.108 2.431 299


ecolo ps cdh mr fn
64.523 99.679 67.179 148.372 13.270
32.262 49.840 33.590 74.186 6.635
21.508 33.226 22.393 49.457 4.423
16.131 24.920 16.795 37.093 3.318
12.905 19.936 13.436 29.674 2.654
10.754 16.613 11.197 24.729 2.212

Een alternatief is de poolvorming (= alle Franstalige en Nederlandstalige stemmen in Brussel worden opgeteld, om de zetels eerst per taalgroep te verdelen (links de Nederlandstalige, rechts de Franstalige stemmen).


52.700 393.023
1 52.700 393.023
2 26.350 196.512
3 17.567 131.008
4 13.175 98.256
5 10.540 78.605
6 8.783 65.504
7 7.529 56.146
8 6.588 49.128
9 5.856 43.669
10 5.270 39.302
11 4.791 35.729
12 4.392 32.752

O jawel! Kijk eens aan. Eén Nederlandstalige zetel. Wat een overwinning voor Vlaanderen! Victorie, nu gaat Maingain schrik krijgen... De grootste Vlaamse partij in Brussel is overigens het VB (14.587 stemmen, voor de openvld met 12.649).

Onze Franstalige vrienden doen het daarentegen uitstekend in Halle-Vilvoorde. Samen halen ecolo, PS, cdH, MR en FN er maar liefst 78.352 stemmen. Dat is 22% van het totaal. Vlaamse partijen in Brussel komen nog niet aan 11%.

Wat zal er dus gebeuren?
Bij de Vlaamse verkiezingen komt de lijst Union des Francophones op (die met de vingers in de neus een Vlaams Parlementslid haalt en door de provinciale kieskring ook in Leuven Franstalige stemmen kan halen). Niets belet de Franstalige partijen om opnieuw iets dergelijks te doen. Gezien de dominantie van de MR (39.000 van de 78.000 stemmen), zal de eerste gekozene meer dan waarschijnlijk een FDF'er zijn. Opnieuw een overwinning voor Vlaanderen! Een Vlaams Blokker extra in het parlement én een Vlaamse zetel kwijt in de rand aan het FDF. Bovendien kunnen Franstalige kandidaten dan ook in Leuven opkomen.

Als we de stemmen van Union des Francophones uit 2004 in de Leuvense kantons tellen bij de 78.000 Franstalige Halle-Vilvoordestemmen van 2007 (hoewel dat er bij een UF-lijst vermoedelijk minder zullen zijn), komen we aan 81.450 (meer dan 2.600 mensen in het kanton Leuven stemden UF in 2004...). Dat zijn twee zetels en niet een.

Samengevat:
2007 (onder oud regime, BHV samen, apparentering tussen BHV, Leuven en Nijvel): 18 zetels F (5 Nijvel + 13 BHV), 16 zetels N (7 Leuven + 9 BHV).

Splitsing:
a) Zonder poolvorming:
19 F (5 Waals-Brabant + 12 Brussel + 2 uit Vlaams-Brabant)
15 N (15 Vlaams Brabant + 0 uit Brussel)
b) Met poolvorming:
18 F (5 Waals Brabant + 11 Brussel + 2 uit Vlaams-Brabant)
16 N (15 Vlaams Brabant + 1 VB'er uit Brussel).
Wat zei Caesar ook weer over de Belgen, de meest primitieve van alle Galliërs ? Was ik van de Franstaligen, ik gaf hier met plezier op toe. Hoe harder Bart De Wever dit wil binnenhalen, hoe dieper hij in zijn zelfgegraven put duikelt.

7 opmerkingen:

Peter Dedecker zei

En dan de vraag: waarom geven de Franstaligen hier niet toe?

Stefaan De Groote zei

Hallo,

het is pietluttig ik weet het. Maar volgens mij is de Duitser op de foto bij Leterme niet Stoiber van Beieren maar Jürgen Rüttgers van Nordrhein-Westfalen.

Groetjes,

Stefaan

Frederik Dhondt zei

Juist, ik ben iets te vlug geweest.

Domi zei

Bij de provincieraadsverkiezingen van oktober heeft de UF lijst slechts 54.733 stemmen gehaald over de ganse provincie Vlaams-Brabant.

Een eenvoudige berekening volgens d'hondt met de cijfers van de oktoberverkiezing levert 1 op 17 zetels op.

De vraag is ook of de franstaligen voor de federale verkiezingen wel allemaal samen op 1 lijst willen staan. Ik kan me inbeelden dat dat tot ruzie zal leiden en dat er uiteindelijk meerdere lijsten zullen zijn. In dat geval zal D'Hondt ook in hun nadeel spelen.

Maar ze geven niet toe omdat ze vooral wakker liggen van de band tussen Bxl en de rand. Ze zouden oh zo graag Bxl willen uitbreiden.

Uiteindelijk speelt die ene zetel op federaal niveau geen rol, men zoekt toch altijd naar een meerderheid in beide taalgroepen voor de regeringsvorming.

Frederik Dhondt zei

@Domi: jouw hypothese staat ook in de post hierboven, maar

1) Pas toch op met cijfers voor de provincieraad, dat zijn compleet andere verkiezingen dan Vlaamse of Federale

2) Dat doet niks af aan het feit dat je geen halve Vlaamse zetel bij wint door BHV te splitsen.

Domi zei

Is het de bedoeling om een zetel te winnen? Dat is toch wel een zeer machiavellistische redenering.

De reden waarom de kieskring moet gesplitst worden is omdat er voor 9 Belgische provincies een provinciale kiesomschrijving geldt. Voor de 10de, Vlaams-Brabant is dat niet het geval. Daar is de oostelijke helft een kiesomschrijving en is de westelijke helft bij het hoofdstedelijk gewest gevoegd. Zoals het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld, is hierdoor het gelijkheidsbeginsel geschonden.

Men moet gewoon dezelfde methode hanteren voor het ganse land. Nu, mij lijkt dat de logica zelve. Maar onze federale politici hebben blijkbaar één of andere surrealistische kronkel in hun hersenen waardoor ze dat niet zien.

Frederik Dhondt zei

Wat probeer je nu eigenlijk te bewijzen met deze reactie? Het Grondwettelijk Hof heeft inderdaad gezegd dat de oplossing, zoals die door de regering-Verhofstadt in 2002 was voorgesteld, om de kieskringen Vlaams-Brabant en Waals-Brabant te laten apparenteren met Brussel, niet grondwettelijk was. In tussentijd bleef het oude systeem (met BHV) gewoon in voege.

De eis van de Vlaamse partijen om BHV te splitsen, is maar één van de mogelijke interpretaties die je aan het arrest kan geven. Het Hof laat de politiek een zekere beleidsvrijheid om af te wijken van de indeling in provincies, om net de algemene evenwichten in de Belgische constructie te bewaren. BHV moet dus niét gesplitst worden.

Als de Vlamingen dit eisen, denk ze er voordeel bij te doen. Wat ik in de bovenstaande post heb proberen aantonen, is dat dat voordeel gewoon niet bestaat. Splitsen leidt tot de verdere segregatie van de Vlaamse Brusselaars en zal de verfransing van de Rand niet tegenhouden. Een perfect own-goal, dus.