maandag, december 31, 2007

Litte Britain

Uiteraard niets te maken met de voorgaande post. Gelijkenissen met geciteerde personages volstrekt buiten mijn wil.



Over kartels en andere gespletenheden

Spirit bekijkt de komende maanden of het doorgaat met het kartel met sp.a. In een interview met De Morgen geeft voorzitster Bettina Geysen toe dat er spanning op het kartel zit.

Ze stelt ook strenge eisen aan een verdere samenwerking. Geysen: 'Van je eigen kartelpartner verwacht je niet dat hij je afmaakt.'
Toen Spiritboegbeeld Bert Anciaux vorige week dreigde dwars te gaan liggen in de Vlaamse regering als Spirit niet in het octopusoverleg over de staatshervorming wordt opgenomen, vond sp.a-kamerfractieleider Peter Vanvelthoven 'dat soort spelletjes' niet kunnen.

Geysen vond de reactie van haar kartelpartner dan weer niet kunnen. "Dat Kris Peeters dat doet als minister-president, tot daar aan toe. Maar van je eigen kartelpartner verwacht je niet dat hij je afmaakt. Zeker niet iemand met de ervaring en de verdiensten van Anciaux. Dat is not done."

De Spiritvoorzitster voegt er nog aan toe dat ze wel eens jaloers is op de positie die de N-VA bekleedt in het kartel met CD&V, en dan vooral op "de loyaliteit van de grote kartelpartner CD&V aan de kleine N-VA".

De wrevel is niet nieuw. Al sinds de verkiezingsnederlaag op 10 juni wordt er zowel bij sp.a als bij Spirit getwijfeld over de toekomst van het kartel. Volgens Geysen moet de spanning zich de komende maanden uitkristalliseren in de ene of de andere richting. "Ofwel gaan we samen door, ofwel scheiden onze wegen. Die beslissing zal vooral afhangen van de mate waarin we voor onze eigen visie kunnen gaan en waarin we onze eigen ideologie op de kaart kunnen zetten."

Spirit eist ook goede plaatsen op de kartellijst voor de Vlaamse verkiezingen van 2009. Voor de federale verkiezingen moest de kleinste factor in het kartel zich tevreden stellen met een aantal strijdplaatsen. Senator Geert Lambert was uiteindelijk de enige Spiritist die een zetel in het federale parlement uit de brand kon slepen.

"Voor ons is het simpel", benadrukt Geysen. "Als we niet aan goeie plaatsen komen, doen we het niet. Of je nu groot of klein bent, het belang van het kartel is voor beiden groot. Dat belang moet gerespecteerd en gehonoreerd worden. Als dat niet kan, moeten we het ook niet doen. De lijsten voor 10 juni waren niet goed genoeg. Laat het heel duidelijk zijn dat we op die manier niet meer mee doen. Dat heeft geen enkele zin."

Geysen sluit niets uit, ook een samenwerking met Groen! niet. "Alle mogelijkheden liggen open, het is te vroeg om nu al te gaan speculeren. We moeten vooral onze eigen plaats in het politieke landschap afbakenen. Het heeft geen zin om met wie dan ook te praten zonder eigen identiteit." (Jeroen Verelst)


Wat moet je daar nu van denken?

De bezwaren van Bettina Geysen
1) De lijsten voor 10 juni trokken op niks
Beetje gemakkelijke veralgemening. Het totaalbeeld voor sp.a-Spirit was natuurlijk een ramp (Antwerpen, West-Vlaanderen, BHV). De kandidaten van Spirit in Oost-Vlaanderen deden het niet slecht, maar kwamen tekort om er rechtstreeks bij te zijn. Waarom is Spirit eigenlijk akkoord gegaan met de verdeling? Rekende men ook niet in een zekere "hubris" ("22%, kameraden, daar ga ik voor!") op zekere plaatsen?

Ik dacht dat ik Bert Anciaux had horen verkondigen dat de Spiritkandidaten het bij de gemeenteraadsverkiezingen zo goed gedaan hadden, dat de parlementsverkiezingen ook geen probleem zouden opleveren. Uiteraard is dat nonsens. Je gaat samen naar de verkiezingen en verliest ook samen. De Spiritkandidaat met de beste score, Fauzaya Talhaoui (13.843 stemmen in Antwerpen) was zeker verkozen hadden we een minder knullige campagne gevoerd, hetzelfde voor Wouter Van Bellingen (12.951) in Oost-Vlaanderen. Maar dat is gewoon gedeelde schade, voortvloeiend uit de verkiezingen. De sp.a-kandidaten die "in hun plaats" verkozen zijn (Jan Peeters, 13.966 en Bruno Tuybens, 14.500) haalden wel telkens meer stemmen. Dan moet je toch niet beginnen zagen.

Dit is gewoon nog een beetje fall-out van de gebroken dromen van voor de verkiezingen. Uiteraard belangrijk in een kartel, maar laat het ons toch ook niet overdrijven. Ik vond het persoonlijk een beetje ergerlijk hoe men in de Cirk aan het speculeren was op de eliminatie van Bruno Tuybens door Wouter Van Bellingen. Wat in de eerste plaats al verkeerd bleek te zijn op het ogenblik waarop die speculaties de ronde gingen en uiteraard ook helemaal "not done" is. "Die van ons zijn beter dan die van u" is nu niet direct een mentaliteit waarin het gezellig samenwerken is.

2) sp.a is niet "loyaal" ten opzichte van iemand met "de verdiensten" van Bert Anciaux, die zo belachelijk wordt gemaakt
Ja zeg, precies of die mens daar hulp voor nodig heeft! Anciaux is het grootste probleem dat Spirit heeft. Treedt eigenzinnig op, werkt regelmatig op de lachspieren (denk maar aan zijn voorstel om geld in de voetbalstadions te steken... om Vlaanderen en Nederland het WK van 2018 te laten organiseren, omdat we minder gemeenschappelijk hebben met Wallonië dan met eender welke Europese regio). Is ook electoraal een stuk minder belangrijk dan voorheen (60.439 stemmen als lijstduwer op de Senaat, of 6.000 minder dan pakweg Jean-Jacques De Gucht, minder ook dan Hugo Coveliers, Frieda Brepoels of Nahima Lanjri).

De reactie van Peter Van Velthoven verraste me een beetje (ik had gedacht dat hij ging zwijgen en dat het wel ging opgelost geraken), maar uiteraard heeft hij gelijk. Is het nog niet genoeg dat de federale regering plat ligt door communautaire ruzies? Anciaux maakte zich echt wel grandioos belachelijk door ook nog eens de Vlaamse regering met crisis te bedreigen. Op zijn eentje. Hij heeft daar niemand voor nodig.

3) Spirit heeft niet genoeg plaats om de eigen "ideologie" te promoten
Wat is de ideologie van Spirit eigenlijk in de eerste plaats? Ethisch progressief met een sociaal gecorrigeerde markteconomie? Vlaams-nationalistisch? sp.a en Spirit zouden zich beter focussen op gemeenschappelijke punten (diversiteit en integratie, waar we het veld volledig aan de VLD laten!). Het heeft niet veel zin om te proberen te "scoren" op extremiteiten (Vlaams-Nationale Spiritkiezers -voorzover die nog bestaan- die nooit socialist zouden stemmen).

Spirit heeft overigens net wél kansen gekregen om zelf met punten naar buiten te treden. Het campagneconcept was erop gericht dat Geert Lambert en nog iemand (ben de naam van de Spiritist(e) in kwestie even vergeten) konden figureren als symbolen voor een actiepunt. Dat getuigt toch niet van slechte wil?

Ik vind het een groot probleem dat Spirit sp.a verhindert om de enige alternatieve stem te zijn in het staatshervormingsdebat. Spirit zorgt ervoor dat alle Vlaamse partijen de facto confederalistische standpunten innemen -of, iets minder sterk gesteld, een dergelijk scenario niet zullen tegenhouden. Spirit is in die discussies echt een blok aan het been, omdat het binnen sp.a ook verhindert dat er partijstandpunten komen die de mening van de leden (die van communautaire kwesties niet wakker liggen) weergeven.

Oplossingen?
1) Lijsten
Spirit is momenteel bijzonder goed vertegenwoordigd in de Vlaamse fractie, hoewel het resultaat in 2004 voor het kartel zeker niet schitterend was. Het is vroeg om iets te zeggen over de volgende verkiezingen (wie weet zijn het meteen ook federale), maar Spirit zal waarschijnlijk genoegen moeten nemen met minder verkozenen.

2) Kartelloyauteit
Als een minister uit eigen partij of eigen kartel een stommiteit begaat, is dat nog altijd een stommiteit, niet? Van Velthoven had er beter niet voor de pers op gereageerd, maar uiteindelijk had hij geen ongelijk. Voor het overige is sp.a bijzonder braaf geweest tegenover de kleinere partner. Ik heb Willy Claes nog niet horen vertellen over Spirit wat Mark Eyskens over de N-VA zegt...

Spirit moet ook eens verder kijken dan enkel Bert Anciaux, die voor de partij wel belangrijk is, maar toch ook wel een overgangsfiguur moet zijn, wil men vervellen naar een echte progressieve partij.

3) Ideologie
Het kartel geldt voor de punten waar we overeenkomen (=80% van het normale politieke programma). Als Spirit de staatshervorming opnieuw zo belangrijk vindt, dat het al de rest in de schaduw stelt, maken zij de keuze om ermee te kappen. En tonen ze ook aan dat ze beter gewoon in de VU gebleven waren. Het kartel met Spirit is gebaseerd op een positief project, met de bedoeling om samen projecten te verwezenlijken die de andere Vlaamse partijen (op groen na) niet zien zitten. Er is een kartel gekomen omdat Spirit zichzelf duidelijk distantieerde van de N-VA en een andere weg uit wou.

CD&V is momenteel de gegijzelde van N-VA in het staatshervormingsdebat. sp.a heeft in 2005 de deal over BHV opgeblazen door het veto van Geert Lambert (blijkbaar na een telefoontje van Hugo Schiltz). Die fout moeten we geen twee keer maken, niet? Ik weet ook wel dat Spirit geen separatistische partij is, maar men moet consequent zijn: ofwel evolueer je weg van de Vlaams-nationalistische partij en word je een volwaardige progressieve partij, ofwel keer je terug. Laat parlementsleden gewoon vrij als het over communautaire kwesties gaat en hou je gemeenschappelijke actie voor de andere 80% van het programma. Met Groen! (waar Geysen mee zou willen flirten) is de communautaire spreidstand even groot (cf. Bart Staes die niet gewenst was als voorzitter, omdat het een ex-VU'er is). Als het in 2002 achterlijk was om een programma louter op het Vlaams-Nationale te baseren, hou je daar dan aan. Anders denken mensen dat Spirit helemaal voor niets staat...

zondag, december 30, 2007

L'année des Guignols

Eindelijk een jaaroverzicht dat de moeite waard is.

http://www.canalplus.fr/index.php?pid=1784

The Social Europe Journal



Even iets nieuw voorstellen: "The Social Europe Journal", een blad dat zich voorstelt als het orgaan van Europees links. Het telt Dominique Strauss-Khan, Paul Nyrup Rasmussen en Elisabeth Guigou onder zijn "vrienden" en probeert de intellectuele discussie binnen een altijd moeilijk te verenigen spectrum van Europese sociaal-democratische partijen aan te vuren en te modereren. In het winternummer over de Europees-Transatlantische relaties staan een aantal interessante teksten.


Robert Reich (Public Policy, Berkeley, ex-minister Werk onder Clinton) heeft een essay geleend aan het gratis tijdschrift (gesuggereerde donatie € 5), op basis van zijn recente boek "Supercapitalism: The Transformation of Business, Democracy, and Everyday Life" (dat ook in Le Monde wat aandacht heeft gekregen). Kort samengevat:

1° Democratie en kapitalisme gaan niet samen, waar men altijd gedacht heeft dat dat het geval is; voorbeelden: Rusland, China...

2° Hoe komt dat? Omdat er een vermenging van sferen is ontstaan: economische lobbyisten treden op het terrein waar enkel burgerschap zou mogen beslissen over de collectieve allocatie van middelen; op die manier poogt men eerlijke concurrentieregels te omzeilen en via de wetgever competitieve voordelen op concurrenten te verkrijgen, wat dan weer de levensomstandigheden van de loontrekkenden aantast <=> terwijl democratie ertoe zou moeten leiden dat publieke goederen beschermd worden: politieke instellingen moeten de "volonté générale" vertegenwoordigen en het algemeen belang dienen; ze creëren het kader waarbinnen concurrentie kan optreden en de minimale voorzieningen die en waardig leven moeten garanderen aan wie deel uitmaakt van de politieke samenleving

3° Hoe moet je dit oplossen? Punt waarop het schoentje knelt: de enige die dit een halt kan toeroepen, is de burger, die helaas ook consument is (situatie waarbij het in zijn korte termijnbelang is om zijn eigen langetermijnbelangen aan te tasten, door voor goedkopere producten/meer renderende beleggingen te gaan, die worden gerealiseerd op het uitpersen van de meerwaarde door investeerders/producenten).
Het klinkt allemaal een beetje als de klassieke Marxistische uiteenzetting over objectieve en schijntegenstellingen: de consument blijft steken in een schema van individuele lotsverbetering (als ik bewuste keuzes maak, kan ik meer kopen, en leef ik gelukkiger), terwijl zijn belangen als "burger" (wat Marx de klassenbelangen zou noemen), die hem ertoe zouden moeten leiden een electorale ommekeer te bewerkstellingen en te kiezen voor niet-belobbyde politici (bij Marx: de ware natuur van de klassenstrijd inzien en collectief mobiliseren tegen de eigenaars van de productiemiddelen). Helaas besluit Reich met een "het is tijd om onze rol als burgers ernstig te nemen", en de eerste stap daarvoor is "mijn" analyse volgen...
Mijnheer Beich roemt het "burgerbewustzijn", en wil naar een vermenging tussen de mentale gesteldheden van de "consument" en de "loontrekkende". Hij geeft daarmee ook impliciet aan dat het apart beschermen van de consument misschien een verkeerd doelwit is voor sociaal-democratische partijen.

Ik zou liever bij het origineel blijven. Constitutioneel patriottisme (zie het stuk over de lezing van Günter Grass, even eerder op mijn blog) of bewustwording van de essentiële waarden die onze gemeenschap binden is de democratische component van Reichs redenering; de economische basisanalyse van Marx is de andere. Ongeacht de uitdrukkings- of verschijningsvormen (financiële dan wel industriële economie), is het probleem van toe-eigening van (reële of fictieve) meerwaarde nog altijd het grootste. De onrechtvaardigheid in ongelijkheid komt het sterkste tot uiting door de vaststelling dat "tribuere cuique suum" niet gerespecteerd wordt: dat iemand anders winst maakt op jouw inspanningen of je in een afhankelijkheidsrelatie plaatst ten aanzien van essentiële zaken. Misschien verduidelijkt de lectuur van Reichs boek wel een en ander (als je je moet limiteren tot een tijdschriftenessay, ben je hoe dan ook aan zekere kwantitatieve, en dus onvermijdelijk ook inhoudelijke, beperkingen gebonden).



Günter Verheugen (Europees commissaris voor Industrie) heeft met "New Era in Transatlantic Economic Cooperation" het meest overbodige stuk van de hele bundel gepleegd (of laten plegen). Het contrast met het voorgaande stuk en de volgende bijdragen is toch wel zeer groot. Even nietszeggend als een officieel communiqué tussen twee verschillende partners, die proberen om zoveel mogelijk de problemen te ontlopen, en daarom maar een schijnbaar neutraal discours over gemeenschappelijke waarden (concurrentie, free enterprise... leuk voor een socialist) brouwen. Citaten als 'I am optimistic that the TEC will boost market integration between the EU and the US and will contribute, in the longer term, to bringing the different regulatory philosophies on the two sides of the Atlantic closer’ of ‘We need to convince both our bureaucracies and our legislators that adapting the way we regulate our economies in order to take account of transatlantic impacts can be a plus rather than a minus’ passen goed bij de CEO van een multinational, maar toch niet bij een sociaal-democratisch politicus. Afstemming op elkaar, betekent ook afbouw van wederzijdse regulering vanuit Europa (sociale voorwaarden, GGM's...). Probeer dit maar eens te lijmen met het nieuwe SPD-programma, achteraan het tijdschrift!



Heinrich August Winkler (prof. em. von Humboldt, Berlijn) produceert een lang essay over wat in zijn opinie de Westerse waardengemeenschap uitmaakt. De tegenstelling tussen de Amerikaanse en Europese kernwaarden-opvatting vindt hij onjuist. De VS zijn in essentie een export van Europese waarden, met eigen mutaties (bijvoorbeeld het amalgaam dat men maakt tussen religie en persoonlijke vrijheid, zoals De Toqueville dat al opmerkte in de 19de eeuw). Tegelijk vindt hij ze nuttig om Europeanen te herinneren aan de "kerncluster", waar ook zij van afwijken. Hij verwijt Europa onder andere een te militante anti-religieuze inslag. In de 20ste eeuw is het waardenprogramma nog steeds niet gerealiseerd, en de verkeerde interpretaties ervan (zoals die van de Bush-regering, die de inval in Irak en de poging tot installatie van een federale staat wou legitimeren door te verwijzen naar de Duitse situatie na WOII) leiden tot een verwatering van de kernprincipes. Bovendien is de context gewijzigd: los van de oprechte bedoelingen bij de export van een Westers systeem in niet-Westerse landen, wordt men geconfronteerd met het einde van een culturele hegemonie en een meer gelijk opgaande competitie met andere modellen, wat dan weer de vraag naar verscherping van de eigen identiteit versterkt.



In "The Transatlantic Clash over Political Economy and Fulcrum Institutions" ziet Stephen Hill (directeur van de "Political Reform Program for the New America"-stichting) dan weer een fundamentele "clash" tussen de Amerikaanse en de Europese opvatting over "life, liberty, and the pursuit of hapiness", die hij... even sterk vindt als de tegenstelling tussen Europa en de "Arab-Islam". De voorgaande auteurs doen hun uiterste best om een Westerse waardengemeenschap te zien in plaats van een Europese, een transatlantische economische samenwerking op wel erg liberale basis uit te bouwen (Verheugen) of om een Amerikaanse én Europese "burgerschapsrevolutie" te prediken tegen het investeerders-consumentencomplex. Hill ziet het blijkbaar iets anders:
With American politics engulfed in recent years by a free-wheeling, free market, Texas-style economic fundamentalism that has led to increases in inequality and economic insecurity for many Americans, Europe has emerged more and more as what British author Will Hutton has called an international countervailing force – a mainstay of ‘social capitalism,’ that has tried to harness capitalism's extraordinary ability to create wealth so that it better supports families and workers, and creates a more broadly shared prosperity and economic security.
U heeft het vast al begrepen: Hill ziet weldegelijk een apart Europees model en pleit voor proportionele vertegenwoordiging (die volgens hem, na contrasteren van de Bundestag en het Amerikaanse congres) leidt tot betere vertegenwoordiging van minderheidsgroepen in het parlement en... tot debat ("Without a multiparty democracy where all significant points of view are represented, political debate in the US has become stunted and constrained along increasingly narrow lines in which the best interests of the American people are not well-represented"). Het Amerikaanse politieke systeem is verouderd, "rooted in its 18th century origins", met districten ("party fiefdoms") die voor eeuwig in de handen van een van de twee partijen blijven (waardoor men nooit consensus moet zoeken en conservatieve partijen veel meer macht krijgen dan ze proportioneel zouden moeten hebben), lage opkomst en "swing voters" die alles beslissen in presidentsverkiezingen.
"Het" Europese systeem is beter omdat burgers beter geïnformeerd zijn: "public
financing of campaigns, free media time for candidates, and a robust public broadcasting sector that acts as a counterweight to the profit-driven corporate media" moeten een objectief debat garanderen. Mijnheer Hill is blijkbaar nog nooit in Frankrijk of Italië geweest. Burgers lijken hem in Europa algemeen meer "civic literate", lezen meer kranten... zijn bijgevolg ook beter voorbereid om actief te participeren aan het politieke proces. "Het" Europese economische systeem lijkt hem ook veel beter om gedeelde rijkdom te produceren. De Duitse "Mittbestimmung" (waarbij de vakbonden van Volkswagen Wolfsburg hun collega's uit Vorst kunnen afschieten) moet dan maar het plaatje invullen.

Uit deze drie "fulcrum institutions" (proportionele vertegenwoordiging, neutrale media en medebeslissingsrecht voor werknemers) komt dan de superioriteit van het Europese systeem tevoorschijn, dat pluralisme en gedeelde rijkdom mogelijk maakt en dat zijn eigen land niet klaar is voor de uitdagingen van de 21ste eeuw. Bijzonder vriendelijk, maar helaas al even weinig kritisch voor zijn eigen stellingen als de andere auteurs.
Je kan natuurlijk nooit iets verkeerd doen door de algemene premissen te formuleren en daar hun logische consequenties uit af te leiden, maar in een aantal gevallen had de auteur er goed aan gedaan zijn onderzoek ietwat uit te diepen. Berlusconi, Pim Fortuyn en Sarkozy vormen de negatie van zijn Europese-hemelverhaal. Het is ook maar de vraag of het politieke debat bij ons levendiger is en in bredere lagen van de bevolking doordringt. Je krijgt de indruk dat de situatie in Amerika voor de linkerzijde zo deprimerend is dat ze Europa proberen idealiseren (zie ook Sicko van Michael Moore). Toch oppassen dat de kater achteraf niet te groot wordt.



Het stuk van Gavin Rae over de Poolse verkiezingen is interessanter, want gefundeerder. Hij is de enige die in de feiten treedt en loskomt van het drammerige "grote lijnen"-verhaal van de voorgaande bijdragen, wiens visie soms niet door de feiten ondersteund wordt (Hill - ook Reich maakt een feitelijke fout als hij aangeeft dat Sarkozy zijn hervormingsplannen zou hebben opgeborgen na de stakingen in november). Rae is blij dat hij eindelijk verlost is van de PiS (de extreem-rechtse partij van de Kacsynski's, die aan de macht kwam bij een verkiezing waar amper 40% van de Polen de moeite deed om te gaan stemmen), maar vreest dat de neoliberale politiek van Donald Tusk (die zou verder gaan op een golf van door Europese fondsen bedekte liberaliseringen) zo weer de oude demonen aan de macht kan brengen. Tusk en zijn partij behoren Europees tot de EVP en zijn evengoed ethisch conservatief als de PiS: de scheiding tussen Kerk en Staat behoort zeker niet tot de waarden die de nieuwe coalitie verdedigt.

De PiS waakt intussen nog steeds. De President is niet veranderd, de kleinere katholieke en extreem-rechtse concurrenten zijn uit het parlement verdwenen en de andere helft van de tweeling blijft de nieuwe overwinnaars verdenken van "geheime complotten en netwerken". Een beetje analoog aan de beschuldigingen van Amerikaanse interventie in de Oekraïense verkiezingen.
The elections became a plebiscite on whether the country wanted to continue along the course set out by PiS, and the answer given was a definitive no. Despite this rejection, the Polish elections once again reveal the country’s social divisions. While the turnout in the large cities exceeded 60%, in the villages it was just over 40%. The election results were split along regional
lines, with the poorer rural eastern areas won by PiS, although the turnout here was significantly lower. In general, while the young urbanites came out to vote against the government, the elderly and poor stayed at home. Political power has returned to the cities, with PO cultivating an image to appeal to the young urban milieu. The extreme social conservatism, authoritarianism and lack of a real social program meant that PiS was unable to sufficiently mobilise the voters in the industrial and rural areas that have been emptied of their young seeking better opportunities abroad.
Het stuk van Gerhard Stahl (secretaris-generaal van het comité van de regio's), "United in Diversity", is van dezelfde orde als dat van Günter Verheugen. The Social Journal kent niet echt een redactionele lijn (anders zouden er best wat stukken gesneuveld zijn), maar wordt dus ook nog eens gebruikt als afvalberg voor door "cabinetards" geproduceerde woordenbrij, die enkel nuttig is om mensen op te warmen voor een receptie. Hopelijk voor het blad staat er wat financiering tegenover.



Gelukkig is de laatste bijdrage de meest interessante: Detlev Elbers ("professor of politics" in Bremen) heeft het over het nieuwe programma van de SPD: "A Left-Wing Godesberg". Voor de derde keer na de tweede wereldoorlog (1959, 1989, 2007) heeft een van de belangrijkste Europese socialistische partijen een nieuw werkdocument aangenomen, dat hopelijk de bakens kan verzetten voor de andere partijen. De Franse PS is hopeloos verstard door interne twisten en afrekeningen, New Labour zit nog steeds op de eindeloze weg bergaf naar centrum-rechts, de Italiaanse "socialisten" bestaan eigenlijk niet, in Nederland en België is het evenmin schitterend. Elbers beperkt zich tot een synthese van de bijdragen, maar in annex zit het volledige nieuwe partijprogramma, aangenomen op de "Parteitag" in Hamburg.
De SPD hekelt de perverse gevolgen van globaal kapitalisme, erkent de continuïteit met de Franse revolutie en de Duitse pogingen om dat te herhalen in de 19de eeuw, de band tussen de idee van democratie in Duitsland en het programma van de eigen partij. "It fought for workers’ rights, developed the social welfare state, and together with the trade unions it enabled disdained proletarians to become self-confident state citizens with equal rights." Binnenlands is dat dan ook de lijn waarop men wil verdergaan: volledige tewerkstelling staat letterlijk vermeld als doelstelling (zij het dan wel gecombineerd met arbeidsmobiliteit over verschillende jobs).

Het Europese luik slaat nagels met koppen:
The European Social Union respects traditions of the nation state and at the same time creates binding European rules and standards member states must not fall below. We do not want to make social systems uniform but agree on a Social Stability Pact with other member states. For the agreement on a Social Stability Pact we are suggesting aims and targets for national social and educational expenditures orientated to economic performance capability. Where economic activity crosses borders workers’ rights must not come to a halt at them. Therefore we want to safeguard and enhance codetermination of the workforce in European corporations. In order to strengthen and enforce the autonomy of collective bargaining at European level we are favouring a European legal foundation for cross-border collective bargaining and collective labour agreements. To prevent the financial collapse of nation states due to competition about the lowest corporation taxes we want European-wide minimum rates and a uniform assessment basis.
Free access to supreme public services belongs to the European social model. Each member state cares for it in its own way but its principles should become binding for the European Union. For their future’s sake the members of the European Union must invest in education, research and innovation. These foci must also be mirrored in the European budget. We are pleading for lower assignments from the national budgets and in favour of long-term development of separate European sources of income.

zaterdag, december 29, 2007

Le pompier pyromane

We zijn weer vertrokken voor een paar maanden ruziemaken. Land zoekt redelijke politici, die ook af en toe weten wanneer ze hun mond moeten houden... Als Somers en De Gucht niet in de regering willen, dat ze er dan uitstappen.

De Gucht brandt eigen regering af

Minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht (Open Vld) heeft grote vragen bij de levensvatbaarheid van de pas gevormde regering. In een interview met deze krant zegt De Gucht dat in de regering 'politieke contradicties ingebakken' zitten en vreest hij voor een situatie waarin liberalen en socialisten elkaar voortdurend afblokken. Ook de 'grote staatshervorming' komt er volgens hem niet.

De Gucht schiet een week na de installatie van de interim-regering Verhofstadt III vooral met scherp op coalitiepartner CD&V en zijn kopman Yves Leterme. "De grootste prestatie is dat ze er na zes maanden in geslaagd zijn het land te blokkeren. (...) Een formateur die zijn eigen formatie niet kan engageren is een keizer zonder kleren."

Niet dat De Gucht laaiend is over de uiteindelijke doorbraak: "Verhofstadt heeft een nieuwe regering gevormd die niet echt 'a thing of beauty' genoemd kan worden. Maar wat hij wel bewijst, is dat hij weet hoe hij uit een onmogelijke situatie kan geraken. Terwijl Leterme zich in zo'n situatie alleen maar kwaad maakt en roept dat het de schuld van de anderen is."

De Open Vld'er benadrukt dat vooral N-VA een cruciale rol heeft gespeeld in het mislukken van de twee formatieopdrachten van Leterme. "Bart De Wever is iemand die tot een akkoord kan komen, omdat hij in zich een redelijke portie cynisme herbergt. Maar een Bourgeois, een Brepoels, dat zijn mensen die congenitaal onbekwaam zijn om akkoorden te sluiten. Ze houden CD&V in een houdgreep."

De minister van Buitenlandse Zaken heeft dan ook geen goed oog in de grote staatshervorming die Leterme tegen Pasen op poten moet zetten. "De teller stopt, maar men gaat nu aftellen naar 23 maart. CD&V en N-VA hebben het land in een situatie gebracht waarin het moeilijk verder kan zonder grote staatshervorming. Maar of België inherent een grote staatshervorming nodig heeft? Zou men dan al eens willen beginnen met mij uit te leggen hoe die er juist moet uitzien?

"Binnen drie maanden heb je misschien wel iets waarvan je kunt beweren dat het groot is. Als je een kleine staatshervorming mooi inpakt, eerst met veel piepschuim, dan met voldoende lagen geschenkpapier en nog een paar mooie strikken errond... Misschien gelooft je achterban je dan wel als je zegt dat het een grote staatshervorming is. Denk je nu echt dat die Walen met de daver op het lijf zitten, ervan overtuigd zijn dat ze tegen Pasen een grote staatshervorming moeten maken? Ik geloof daar niets van." (Jeroen Verelst, Yves Desmet en Filip Rogiers)

dinsdag, december 25, 2007

Bittere Boxing day voor Gordon Brown

Gordon Brown, de man die we in Avanti nr.1 nog beschreven als "Macchiavelli aan de Thames", gewiekst van nationale ramp naar internationale koersverandering fietsend en zonder problemen de Tories afdrogend in de tussentijdse verkiezingen... zit nu al een paar maanden in het andere uiterste. De peilingen van YouGov zijn rampzalig. Labour staat 13 punten achter op de conservatieven. Nog nooit sinds 2005 hebben ze zo laag gestaan (of, beter, is het gat zo groot geweest).



Sommigen schrijven dit toe aan de de-ideologisering van de Britse politiek, dankzij de shift naar het centrum van Tony Blair: het verschil tussen beide grote partijen wordt gemaakt op "Thespian qualities" of acteertalent, niet op programma. Hoewel Brown de economische lijn van Blair blijft volgen, lijkt ons dit niet correct. Hij is nog altijd veel meer een socialist. Het verschil met Cameron is er alleen maar duidelijker op geworden.




De problemen liggen elders. We wisten wel dat het niet meer zo goed ging. De kritische artikels over Brown bleven elkaar opvolgen na zijn beslissing om geen vervroegde verkiezingen te houden. Als we de peilingen van nu volgen, was dat nog niet eens de slechtste beslissing. Op geen enkel moment tussen oktober en nu is hij erin geslaagd het tij te keren. Partijfinancieringsschandaal rond een louche aannemer die New Labour financiert (minstens even erg op het conto van Blair te schrijven als van Brown, maar de eerste is natuurlijk al lang gaan lopen), persoonlijke data van miljoenen burgers kwijtgeraakt (op zich nog zo geen ramp, maar in Engeland is dit een zeer gevoelige zaak). Nu heeft hij nog twee jaar om te hopen dat het overgaat.



Laat ons hopen dat dit tijdelijk is. Brown beschikt immers over troeven. Hoewel men een Britse economische afkoeling voorspelt, gaat het nog steeds goed. Minister van Buitenlandse zaken David Miliband is bekwaam, of weet toch minstens die indruk te geven. De terugtrekking uit Irak in de nabije toekomst kan misschien soelaas bieden bij de publieke opinie. Meteen kan hij nog eens duidelijk het verschil met Tony Blair uitleggen.

zondag, december 23, 2007

"Un Con"



Flahaut schiet met grof op De Crem


BRUSSEL - De voormalige minister van Defensie André Flahaut (PS) haalt zwaar uit naar zijn opvolger Pieter De Crem (CD&V) naar aanleiding van diens pleidooi voor een vrijwillige legerdienst. Flahaut noemt De Crem een 'onnozelaar' ('un con') die het dossier niet kent. RTBF meldt intussen dat Flahaut van plan is zich vanmiddag te onthouden bij de stemming over de nieuwe regering.

Flahaut verwijt zijn opvolger ook 'een rechtse politiek te willen installeren'.

De socialistische ex-minister voegt toe dat hij bij de overdracht van zijn kabinet aan De Crem had uitgelegd dat de formule van vrijwillige dienst van collectief nut bestaat en dat De Crem die in werking kan stellen.

Het wetsvoorstel over deze vrijwillige dienst werd in april aangenomen in de Kamer, nadat de ministerraad in maart akkoord was gegaan met de toepassing ervan binnen Defensie.

De paarse regering Verhofstadt II kwam in mei 2006, na de moord op Joe Van Holsbeeck, met het plan. Tot maximaal 1.000 werkloze jongeren tussen 18 en 25 zouden vrijwillig dienst kunnen nemen bij het leger. De vrijwillige dienst van collectief nut werd echter nooit echt toegepast.

Senator Philippe Monfils, de auteur van het wetsvoorstel, zegt zondag erg terughoudend te staan tegenover het idee van De Crem. 'Er zijn andere manieren' (om het imago van het leger te verbeteren), zegt hij.

De Crem hoopt met de vrijwillige legerdienst om Defensie 'opnieuw in de gedachten van de mensen te brengen'.

(www.standaard.be)

donderdag, december 20, 2007

Adieu Flahaut

www.Lesoir.be

(let op de foto)

>

Le gouvernement Verhofstadt III « est enfin constitué, plus personne n’y croyait », a-t-il affirmé dans un message ’Direct Flash’ adressé dans l’après-midi à l’ensemble du personnel civil et militaire du ministère.

« Espérons que notre patience en valait la peine… le futur le dira », ajoute M. Flahaut, qui remettra vendredi matin « les clés de la gestion politique du département » à M. De Crem, le spécialiste des questions de défense au sein du parti démocrate-chrétien flamand.

« Cela fait près de huit ans et demi que nous travaillons ensemble à la modernisation du département de la Défense, 3.085 jours exactement qui ont permis de transformer une machine lourde et archaïque en une structure moderne et performante, digne des entreprises les plus dynamiques du XXIème siècle », poursuit M. Flahaut dans ce message concluant une « belle expérience ».

« En huit ans et demi, nous avons investi plus que durant les 25 dernières années et ce, pour renforcer à la fois notre efficacité sur le terrain, mais aussi et surtout la sécurité de nos femmes et de nos hommes au coeur de leur fonction », écrit-il encore.

« Parallèlement à cette modernisation en profondeur, nous avons également modifié radicalement l’image de la Défense belge. Le citoyen sait aujourd’hui exactement à quoi sert notre armée et a une perception bien plus respectueuse de son personnel qu’elle ne l’était voici dix ou quinze ans », note le ministre socialiste.

Il salue encore la « disponibilité de chaque instant » dont fait preuve le personnel de la Défense – la « première richesse du département », son professionnalisme et son « souci permanent de faire, non pas son boulot, mais bien son devoir », y compris lors des missions à l’étranger.

« Lorsque je regarde tout le chemin que nous avons parcouru ensemble, je suis particulièrement satisfait, d’autant plus que le processus de modernisation entrepris est devenu, au bout de huit ans, irréversible : la Défense est donc irrémédiablement sur la voie de la modernité », assure M. Flahaut.

Il adresse toutefois un avertissement à ses successeurs en soulignant que « détricoter toutes les réformes et avancées qui ont été engrangées durant toutes ces années serait une erreur, une faute ».

Il prévient aussi qu’il restera – en tant que député – « extrêmement attentif à ce que l’on fasse bon usage des progrès obtenus ces huit dernières années que ce soit au niveau social, au niveau des investissements, au niveau du bien-être et de la sécurité du personnel, (des) éléments qui figurent parmi mes grandes priorités et qui firent durant ces deux législatures l’objet de toute mon attention ».

M. Flahaut souligne qu’il a été « personnellement la cible de critiques gratuites et acharnées de membres peu scrupuleux de l’opposition dont une partie se retrouvera dès demain au pouvoir », dans une allusion aux attaques contre sa gestion menées par le CD&V – dont M. De Crem – et le Vlaams Belang.

« Nous verrons, une fois aux commandes, si les donneurs de leçon d’hier seront à la hauteur de la tâche demain. Le temps jugera… », écrit enfin M. Flahaut en remerciant aussi le « patron » de l’armée, le général August Van Daele.

woensdag, december 19, 2007

En de winnaar is... Bart De Wever!

CD&V-ministers: Inge Vervotte (Antwerpen), Pieter De Crem (Oost-Vlaanderen), Yves Leterme (West-Vlaanderen), Jo Vandeurzen (Limburg).

Opvolgers: Vandeurzen - Peter Luykx (N-VA); De Crem - Lieve Van Daele (N-VA)

= 5 N-VA (Jan Jambon, Bart De Wever, Flor Van Noppen - Antwerpen, Els De Rammelaere - West-Vlaanderen, Sarah Smeyers - Oost-Vlaanderen) + 2 = 7 N-VA'ers in de Kamer. Die moeten waken over een regering met een sterker Franstalig overwicht dan ooit (53/101). Gezellig. Als de N-VA niet meestemt, is er overigens geen Vlaamse meerderheid (23 + 18 = 41 <=> 5 + 7 + 4 + 14 + 17 = 47). Dit alles op basis van de afspraken die De Wever en Vandeurzen gemaakt hebben na de episode-Dedecker vorig jaar. Hij richt toch werkelijk overal ravages aan...
Wat overigens ook betekent dat er tijdelijk meer socialisten (20 PS'ers + 14 sp.a'ers = 34) zijn dan christen-democraten (23 cd&v'ers + 10 cdH'ers = 33).

zondag, december 16, 2007

Le Château du Grand Condé

Vandaag het kasteel van Chantilly bezocht. Een ontdekking. Je kan er een dag zoet zijn (uitgestrekt park aangelegd door Le Nôtre, "nationaal museum van het paard", kasteel). Herbergt de derde grootste bibliotheek van Frankrijk na de BNF en de Mazarine (met onder andere een exemplaar van de "Très Riches Heures du duc de Berry"). Familieslot van de Bourbon-Condés, waaronder de bekendste telg uiteraard Louis II "Le Grand Condé" is. Zeer mooie "Salle des Batailles" (met alle engagementen van Condé tussen 1643 en 1676). Onder andere muurschildering van het beleg van Oudenaarde door Willem van Oranje (1674). Prachtige collectie schilderijen (Richelieu door Philippe de Champaigne, Louis XV door Rigaud).


Le Grand Condé (1m58)






Gabrielle d'Estrées, overgrootmoeder van de hertog van Vendôme en maîtresse van Henri IV










(Lodewijk XIV bij de "Tolhuys"-oversteek van de Rijn in 1672)




Salle des Batailles (gerestaureerd met veel Amerikaans en Japans mecenaat)


Connétable Anne de Montmorency, 16de-eeuwse vechtjas François Ier




De écuries van het kasteel. Groter dan het eigenlijke gebouw. Herbergen het paard-museum.

zaterdag, december 15, 2007

Elisabeth: The Golden Age



Na een week naarstig werken, werd ik gisteravond door een aantal landgenoten meegetroond naar Elisabeth: The Golden Age. Recent uitgekomen film, over Elisabeth I van Engeland. Twee uur ontspanning aan de zachte prijs van € 7,4 (Parijs studententarief).

Voor de film zijn duidelijk kosten noch moeite gespaard. De "Virgin Queen", symbool van een ontluikend nationaal gevoelen op het eiland en onverzettelijke weerstand tegen de Spaanse katholieke agressor, wordt vertolkt door Cate Blanchett. De materiële reconstructies zijn bijzonder goed geslaagd. Westminster, het Escorial, de Spaanse vloot... glitteren als in de wildste dromen van Violet-le-Duc. "Mèèrrie queen of Scots" spreekt met authentiek accent, Filips II haalt zijn beste luguber Castiliaans boven.

Helaas was het geld voor een goede scenarist niet beschikbaar. Hoewel een aantal politieke gegevens uit de periode (bijvoorbeeld de aanwezigheid van de jonge Karel van Steiermark, de jongere broer van Maximiliaan II, die de stamvader wordt van de aparte Habsburgse tak die vanuit Graz zal heersen over Steiermark, Karinthië, de Kraijna en Gorica; de jonge infanta Isabella, de latere aartshertogin die over de Nederlanden zal heersen met Albrecht van Oostenrijk) zeer goed kloppen, is het algemene beeld van de Europese situatie op zijn zachtst nogal partijdig.



1) In een oceaan van katholicisme zou Elisabeth de enige zijn die weerstand biedt aan Filips II.
Hallo godsdienstoorlogen ? Dertien jaar na de "nuit St-Barthélémy" is het in Frankrijk alleszins nog verre van een uitgemaakte zaak wie het nu precies voor het zeggen heeft (pacificatie komt er pas in 1598 met het Edict van Nantes, dat geenszins een eenheidsgodsdienst afkondigt, in tegendeel). Voor het Heilig Roomse Rijk zal de situatie zodanig evolueren, dat men met de wapens in de Dertigjarige Oorlog er niet uitgeraakt, om in 1648 "cujus regnum, ejus religio" te bevestigen. Van de opstand in de Nederlanden heeft men blijkbaar ook niet gehoord. Farnese wordt wel vermeld, maar er wordt gewoon gezegd dat hij zich in Frankrijk bevindt met een invasieleger van 10 000 man (wat toch wel aan de lage kant is, als je weet dat Alva met meer dan 60 000 man vanuit Italië naar de Nederlanden getrokken is).

Filips II wordt dan weer voorgesteld als de maffe leider van een horde sardonische rode kardinalen, die met Engeland heel Europa wil onderwerpen. De taal die men zijn ambassadeur in de mond legt "de piraten die u in uw bed uitnodigt", had hem waarschijnlijk wel zijn hoofd gekost. Diplomatieke immuniteiten waren nog niet zo denderend gevestigd in de 16de eeuw.

2) Aan het einde van de film verwijst men naar een "tijdperk van welvaart en vrede" dat intreedt voor Engeland na Elisabeth. Hallo? Elisabeth wordt opgevolgd door de halve Schot James Stuart. De Engelsen snijden het hoofd van zijn zoon Karel I eraf. Zijn zoon moet de benen nemen naar Frankrijk, terwijl Cromwell na de burgeroorlog een dik decennium de dictator uithangt. Nadat de nieuwe Karel II terugkomt, wordt hij opgevolgd door de katholieke James II, die op zijn beurt wordt buitengegooid en vervangen door de protestant Willem van Oranje. Engeland is voortdurend in oorlog met Spanje, de Verenigde Provinciën, Frankrijk... maar wordt pas echt dominant op commercieel gebied in de decennia die volgen op de Vrede van Utrecht (1713). Dat is nu niet direct na de 16de eeuw.



Hoewel een groot stuk uiteraard wordt ingenomen door de slag in het Kanaal tussen de Armada en de kleinere Engelse vloot, krijg je de helft van de film eerder de psychologische problemen van een ongetrouwde koningin te zien. Ondersteund door de nodige bombastische muziek en onbereikbare-liefdesintriges, uiteraard. Ik heb het toch meer voor de "Queenie" van Blackadder. Dat is zeker niet correct, maar tenminste grappig :). Alatriste (paar maand eerder uitgekomen, over het "Ejercito de Flandes" van Filips IV) lijkt me met iets meer respect voor de geschiedenis gemaakt. Desondanks de moeite voor de decors.

woensdag, december 12, 2007

Het marketinggenie van het jaar

Journalistenbond wil debat over 'marketeer van het jaar' Peter Vandermeersch



BRUSSEL - Onder de leden van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) is een discussie aan de gang of een hoofdredacteur kan verkozen worden tot marketeer van het jaar. Aanleiding is de verkiezing van Peter Vandermeersch van de Corelio-kranten De Standaard, Het Nieuwsblad en Het Volk.
‘Er moet een debat komen over een betere scheiding tussen de redactie en de marketingafdeling’, zegt VVJ-secretaris Pol Deltour.

De Stichting Marketing en de lezers van het weekblad Trends verkozen in november Peter Vandermeersch tot marketeer van het jaar. Het is de eerste keer dat een journalist en hoofdredacteur die prijs wint. Volgens Deltour zijn de reacties in de Vlaamse mediasector verdeeld.

De scheiding tussen de redactie en de marketingafdeling was en is voor veel journalisten een belangrijk deontologisch aspect van hun werk. ‘Kan een hoofdredacteur zich extreem profileren als een marketeer? ‘, vraagt Deltour zich af. Hij wil de zaak ook nuanceren en beseft dat een krant anno 2007 ook verkocht moet worden. ‘Een hoofdredacteur moet zijn product, de krant, ook aan de man gebracht wordt en dus zo goed en aantrekkelijk mogelijk gemaakt wordt’, beseft Deltour.

De algemeen secretaris van de VVJ vindt dat het evenwicht nu zoek is. ‘Een hoofdredacteur zou een persprijs moeten winnen en een marketeer moet een marketeerprijs winnen.’ Er is ook een wettelijk en juridisch probleem, stelt Deltour. Volgens de wet op de erkenning van de beroepsjournalist uit 1963 kan een erkend beroepsjournalist genieten van allerlei voordelen en faciliteiten, waaronder de officiële perskaart. ‘Volgens die wet mogen journalisten hun activiteit niet combineren met een reclame-activiteit. Hier zitten we dus met een probleem.

Moet Vandermeersch zijn perskaart onmiddellijk inleveren? De onafhankelijke Erkenningscommissie, die voor de ene helft bestaat uit beroepsjournalisten en uit de andere helft uit directieleden van de mediabedrijven, moet zich daarover buigen. Deltour stelt zich de vraag of het niet consequenter zou zijn dat een hoofdredacteur zijn perskaart van beroepsjournalist inruilt voor een perskaart voor directieleden van een mediabedrijf.

Peter Vandermeersch erkent het bestaan van de spanning tussen marketing en redactie. Hij verdedigt zich ook en herhaalt dat hij gemengd blij was met de verkiezing tot marketeer van het jaar. Hij heeft naar eigen zeggen niet gesolliciteerd voor de prijs en benadrukt dat de jury hem heeft gekozen om journalistieke redenen. ‘De jury loofde onder meer de keuzes die ik heb gemaakt bij De Standaard, waaronder de invoering van regionaal nieuws, een nieuwswebsite en een ander formaat.’

‘Ik heb de journalisten ook duidelijk gemaakt dat ze schrijven voor hun lezers. En die willen niet langer alleen het harde nieuws, maar veel commentaar en duiding’, zegt Vandermeersch. ‘De krant moet inderdaad verkocht worden, maar dat wil niet zeggen dat het nieuws en de duiding eenvoudiger of makkelijker verteerbaar moeten gebracht worden. En dat betekent geenszins dat de journalisten hun stukken moeten voorleggen aan de marketeers.’

De raad van bestuur van de VVJ buigt zich over de hele kwestie op de vergadering van woensdag 19 december. In die raad van bestuur zitten vertegenwoordigers van alle soorten mediabedrijven in Vlaanderen. De voorzitter is VRT-journalist Marc Van de Looverbosch.

(www.standaard.be)

Ik herinner me nochtans een uitspraak over 1 miljoen Vlaams Blokkiezers, die toch ook kranten kochten... Goed dat men even stilstaat bij deze essentiële deontologische normen. Vandermeersch kan dan wel beweren dat marketing voor hem pas op de tweede plaats komt, toch is het beter dergelijke capaciteiten niet te stimuleren bij mensen die in de eerste plaats op een objectieve wijze de feiten moeten weergeven en vaak de "eerste rechter van de zaak" zijn.

dinsdag, december 11, 2007

Musée Guimet

Om u niet de indruk te geven dat de cultuur uit mijn leven verdwenen is: een paar beelden uit het Musée Guimet (tegenover de Eiffeltoren, beetje verder dan Trocadéro). Chinese, Vietnamese, Koreaanse, Japanse, Afghaanse, Indische... kunstvoorwerpen. Grote collectie. Een van de weinige voordelen aan kolonialisme: je hoeft maar tot Parijs te gaan om het allemaal te bekijken. Mérite un détour.

















zondag, december 09, 2007

Les Belges histoires d'Alidor


Sommige dingen verslijten niet. Dit bijvoorbeeld. Het verhaaltje gaat over de rel rond wapenexport (tiens) die leidde tot de val van het voorlaatste kabinet Martens en het ontslag van de VU-ministers in 1991. Kort samengevat: SP-voorzitter Frank Vandenbroucke (tiens!) en de Volksunie van Jaak Gabriels en Hugo Schiltz zijn gekant tegen het verlenen van exportlicenties naar het Midden-Oosten. De Franstalige regeringspartijen zijn ervoor, omdat de Waalse economie het geld nu eenmaal nodig heeft. Philippe Moureaux dreigt even met de "institutionele atoombom": de Waalse ministers keuren in een apart comité zelf de licenties goed en daarmee gedaan. Uiteindelijk komt men bij een compromis uit, maar dat wordt door Prof. Senelle met de grond gelijk gemaakt op de BRTN. Even later zijn we bij Zwarte Zondag nummer 1.


De cartoon van Alidor gaat voor een stuk over de atoombom, maar is evengoed tijdloos. De "Geenanderthal" (schitterende verwoording van het territorialiteitsbeginsel) zijn er nog altijd (Van Rompuy staat in het laatste bandje, als de persoon die "afkrabsel van judasdarmen" roept naar Spitaels), de "tribu des Zapards" kan je vervangen door de Périfériks en Maingain van vandaag. De atoombom is BHV. Let ook op Louis Tobback in het eerste prentje, knagend aan een vers veroverd menselijk been. Wat een kabinet van "Nationale Unie" betekent, wordt dan weer mooi uitgelegd in nummer drie (waar Martens aan zijn mysterieuze "Bistel" vraagt hoe hij de regering kan inkrimpen).

zondag, december 02, 2007

Paars-groen?

Het tweede ontslag van Yves Leterme is hopelijk het eindpunt van de pijnlijke taferelen die ons de afgelopen maanden gegijzeld hebben. Na het bekijken van de Terzake-special en de reacties van de andere Nederlandstalige partijen, een poging tot eigen analyse.

1) CD&V/N-VA: zijn "maagdelijk" gebleven ten opzichte van hun verkiezingsbeloftes, in die zin dat ze nog niet in een regering zijn gegaan zonder grote staatshervorming. De vraag is natuurlijk, of die staatshervorming voor iedereen nog zo primordiaal overkomt. Het grootste deel van de bevolking moet er nu toch wel stilaan genoeg van krijgen. Niemand begrijpt iets van het geschuif met byzantijnse voorwaarden tussen CD&V en cdH, dat de zaak uiteindelijk heeft doen springen.



Naar buiten probeert men een onvoorwaardelijke eenheid rond Yves Leterme en het nationalistische standpunt aan te houden. Het zou me evenwel verbazen mocht dat intern ook het geval zijn. Sommige mensen moeten toch wel bijzonder ongeduldig worden om in de regering te stappen. Anderen hebben misschien weer moeilijk met de sociaal-economische stukken van het compromis. Merk op dat het ACV mee betoogt met de andere vakbonden binnen een paar weken. Vanuit die vleugel moét een zekere druk ontstaan op de haar loyale mandatarissen.

CD&V en N-VA haalden 30% van de stemmen, akkoord. Het is natuurlijk maar de vraag of al die mensen voor hetzelfde gekozen hebben. Leterme had beloften voor elke tendens binnen de partij: uitkeringen verhogen, vanalles splitsen, herorganiseren van de overheid. Kunnen alle CD&V-kiezers akkoord gaan met de lijn die de partij nu volgt? Ik zou me toch niet goed voelen bij de applausbeelden vanuit het CD&V-partijbureau in Zellik gisteren. "Hoera, we hebben het verprutst!" Voor het buitenland moet dit toch bijzonder vreemd overkomen.

2) openVLD zit gevangen tussen hamer en aambeeld. De liberalen hebben de hele onderhandelingen lang een dubbelzinnige houding aangenomen. Somers en Dewael zetten een Vlaams en securitair gezicht op, De Gucht schoffeert zoveel mogelijk communautaire scherpslijpers in de andere partijen en spreekt sussende taal over de hele toestand. Tegelijk weet men er een economisch rechts beleid door te drukken in de voorakkoorden. In lijn met de VLD-congressen van de laatste jaren (denk maar aan het economisch congres, voorgezeten door Dedecker), maar in fel contrast tot de VLD-verkiezingscampagne, die draaide rond een "progressieve" partij met plaats voor sociale accenten. Men probeert constant Leterme te laten vallen (wat het vertrouwen tussen hen en de CD&V niet ten goede kan komen) voor Didier Reynders, maar wil duidelijk ook niet regeren met de PS. Alweer lijkt men de grotere Franstalige zusterpartij te volgen.




De vraag is natuurlijk wat de VLD doet in een formule zonder CD&V/N-VA. Niet dat dit erg waarschijnlijk is, maar het oranje kartel heeft bijzonder veel onderhandelingskrediet verspeeld. Sommigen maakten onlangs de analyse dat de liberale partij naar rechts gedraaid is en niet meer met de socialisten wil spreken (met het voorbeeld van de Gentse hoofddoeken). Maar creëert de huidige impasse niet veeleer een momentum voor de andere opinie, die het eigenlijk niet zo goed kan vinden met de Vlaams-Nationalisten en de christendemocraten ?

Waar het in de formatie in elk geval aan ontbrak, was persoonlijk charisma en de capaciteit om leiding te geven aan de onderhandelingen. Door iedereen wat in het rond te laten praten heeft Leterme eigenlijk de kans gegeven aan de extremisten om onder de druk uit te komen, die bestond onder formaties met Verhofstadt. Misschien moet hij eens terug de kans krijgen. Mevrouw Milquet beschouwt de liberale voorman nog altijd als een "echte staatsman" en heeft meer persoonlijk ontzag voor hem dan voor de CD&V'ers.



3) De oppositie: brengt me tot hetzelfde idee als de voorgaande:
- Lijst Dedecker: wil verkiezingen. Stelt hem in staat om zijn partij te mobiliseren en te verhinderen dat een te lange tussenperiode tot persoonlijke fricties leidt (Bousakla, Stef Goris, ex-VB'ers, ex-N-VA'ers en Boudewijn Bouckaert in een zelfde partij...).

- sp.a: principieel niet bereid tot
a) depanneren van oranje-blauw om zo een rechtse regering te helpen, maar met lege handen achter te blijven
b) stappen in een tripartite, omdat dat een onherkenbare formule is
MAAR, wél bereid tot het redden van het land uit een impasse. Hoewel "geen vragende partij", toch wel bereid om te luisteren naar voorstellen en te onderhandelen.

- Groen: bereid tot het leveren van een inspanning, maar niet met oranje-blauw.

Waarover praten we dan nog?
Als je een tripartite uitsluit, én een combinatie met de groenen en oranje-blauw, kom je bij paars-groen (de enige combinatie die federaal een meerderheid heeft: 23 + 18 + 20 + 14 + 8 + 4 = 87/150) of de olijfboom (30 + 10 + 20 + 14 + 8 + 4 = 86/150)

1. Paars-groen: de sleutel zou wel eens bij de liberalen kunnen liggen. Als Reynders bereid is om zijn principiële verzet tegen de PS op te geven, in ruil voor het premierschap (hypothese: 2 jaar Verhofstadt, daarna twee jaar Reynders?), is de regering gemaakt. Dat vereist dat ook de VLD een bocht maakt, maar ten opzichte van hun verkiezingscampagne is dat zelfs niet echt een bocht. Het stelt hen bloot aan aanvallen van Lijst Dedecker, maar uiteindelijk mogen ze niet vergeten dat de persoonlijke populariteit van Verhofstadt (ik of de chaos... het is duidelijk de chaos geworden met Leterme) hun partij een half miljoen voorkeurstemmen heeft opgeleverd én dat Lijst Dedecker ongeveer overal stemmen geraapt heeft. Naar rechts draaien, is de kiezers van Verhofstadt ook schofferen.



Wat de anderen betreft: CD&V/N-VA kan moeilijk nee zeggen tegen een staatshervorming in een conventie, voorstel dat ze zelf op tafel hebben gelegd. cdH zit waar ze het liefste zitten: in de oppositie.

2. Argumenten tegen paars-groen en voor een olijfboom:
- Vlaamse regering: CD&V gaat ze terug gebruiken als een instrument van politieke instabiliteit
- Waalse regering: MR niet aanwezig
- Geen meerderheid aan Vlaamse zijde

Olijfboom (rooms-rood-groen) is ook een oplossing, al was het maar door de homogene coalities op alle niveau's, maar Yves Leterme heeft duidelijk gemaakt dat een regering met N-VA en cdH niet werkt. Toch niet onder zijn leiding, waar het kartel hardnekkig aan vasthoudt. Een olijfboom is per definitie een formule zonder Verhofstadt, ongeveer de enige met wie Milquet nog overweg lijkt te kunnen. De vraag is natuurlijk ook weer hoe men dan aan een twee derde-meerderheid kan geraken. Enkel met de steun van de oppositie, natuurlijk. Wat opnieuw de sleutel bij de liberalen legt.

Een paars-groene coalitie, zonder gebuisde types genre Flahaut en Verwilghen, zou dat niet de beste oplossing voor het land zijn?