maandag, december 31, 2007

Over kartels en andere gespletenheden

Spirit bekijkt de komende maanden of het doorgaat met het kartel met sp.a. In een interview met De Morgen geeft voorzitster Bettina Geysen toe dat er spanning op het kartel zit.

Ze stelt ook strenge eisen aan een verdere samenwerking. Geysen: 'Van je eigen kartelpartner verwacht je niet dat hij je afmaakt.'
Toen Spiritboegbeeld Bert Anciaux vorige week dreigde dwars te gaan liggen in de Vlaamse regering als Spirit niet in het octopusoverleg over de staatshervorming wordt opgenomen, vond sp.a-kamerfractieleider Peter Vanvelthoven 'dat soort spelletjes' niet kunnen.

Geysen vond de reactie van haar kartelpartner dan weer niet kunnen. "Dat Kris Peeters dat doet als minister-president, tot daar aan toe. Maar van je eigen kartelpartner verwacht je niet dat hij je afmaakt. Zeker niet iemand met de ervaring en de verdiensten van Anciaux. Dat is not done."

De Spiritvoorzitster voegt er nog aan toe dat ze wel eens jaloers is op de positie die de N-VA bekleedt in het kartel met CD&V, en dan vooral op "de loyaliteit van de grote kartelpartner CD&V aan de kleine N-VA".

De wrevel is niet nieuw. Al sinds de verkiezingsnederlaag op 10 juni wordt er zowel bij sp.a als bij Spirit getwijfeld over de toekomst van het kartel. Volgens Geysen moet de spanning zich de komende maanden uitkristalliseren in de ene of de andere richting. "Ofwel gaan we samen door, ofwel scheiden onze wegen. Die beslissing zal vooral afhangen van de mate waarin we voor onze eigen visie kunnen gaan en waarin we onze eigen ideologie op de kaart kunnen zetten."

Spirit eist ook goede plaatsen op de kartellijst voor de Vlaamse verkiezingen van 2009. Voor de federale verkiezingen moest de kleinste factor in het kartel zich tevreden stellen met een aantal strijdplaatsen. Senator Geert Lambert was uiteindelijk de enige Spiritist die een zetel in het federale parlement uit de brand kon slepen.

"Voor ons is het simpel", benadrukt Geysen. "Als we niet aan goeie plaatsen komen, doen we het niet. Of je nu groot of klein bent, het belang van het kartel is voor beiden groot. Dat belang moet gerespecteerd en gehonoreerd worden. Als dat niet kan, moeten we het ook niet doen. De lijsten voor 10 juni waren niet goed genoeg. Laat het heel duidelijk zijn dat we op die manier niet meer mee doen. Dat heeft geen enkele zin."

Geysen sluit niets uit, ook een samenwerking met Groen! niet. "Alle mogelijkheden liggen open, het is te vroeg om nu al te gaan speculeren. We moeten vooral onze eigen plaats in het politieke landschap afbakenen. Het heeft geen zin om met wie dan ook te praten zonder eigen identiteit." (Jeroen Verelst)


Wat moet je daar nu van denken?

De bezwaren van Bettina Geysen
1) De lijsten voor 10 juni trokken op niks
Beetje gemakkelijke veralgemening. Het totaalbeeld voor sp.a-Spirit was natuurlijk een ramp (Antwerpen, West-Vlaanderen, BHV). De kandidaten van Spirit in Oost-Vlaanderen deden het niet slecht, maar kwamen tekort om er rechtstreeks bij te zijn. Waarom is Spirit eigenlijk akkoord gegaan met de verdeling? Rekende men ook niet in een zekere "hubris" ("22%, kameraden, daar ga ik voor!") op zekere plaatsen?

Ik dacht dat ik Bert Anciaux had horen verkondigen dat de Spiritkandidaten het bij de gemeenteraadsverkiezingen zo goed gedaan hadden, dat de parlementsverkiezingen ook geen probleem zouden opleveren. Uiteraard is dat nonsens. Je gaat samen naar de verkiezingen en verliest ook samen. De Spiritkandidaat met de beste score, Fauzaya Talhaoui (13.843 stemmen in Antwerpen) was zeker verkozen hadden we een minder knullige campagne gevoerd, hetzelfde voor Wouter Van Bellingen (12.951) in Oost-Vlaanderen. Maar dat is gewoon gedeelde schade, voortvloeiend uit de verkiezingen. De sp.a-kandidaten die "in hun plaats" verkozen zijn (Jan Peeters, 13.966 en Bruno Tuybens, 14.500) haalden wel telkens meer stemmen. Dan moet je toch niet beginnen zagen.

Dit is gewoon nog een beetje fall-out van de gebroken dromen van voor de verkiezingen. Uiteraard belangrijk in een kartel, maar laat het ons toch ook niet overdrijven. Ik vond het persoonlijk een beetje ergerlijk hoe men in de Cirk aan het speculeren was op de eliminatie van Bruno Tuybens door Wouter Van Bellingen. Wat in de eerste plaats al verkeerd bleek te zijn op het ogenblik waarop die speculaties de ronde gingen en uiteraard ook helemaal "not done" is. "Die van ons zijn beter dan die van u" is nu niet direct een mentaliteit waarin het gezellig samenwerken is.

2) sp.a is niet "loyaal" ten opzichte van iemand met "de verdiensten" van Bert Anciaux, die zo belachelijk wordt gemaakt
Ja zeg, precies of die mens daar hulp voor nodig heeft! Anciaux is het grootste probleem dat Spirit heeft. Treedt eigenzinnig op, werkt regelmatig op de lachspieren (denk maar aan zijn voorstel om geld in de voetbalstadions te steken... om Vlaanderen en Nederland het WK van 2018 te laten organiseren, omdat we minder gemeenschappelijk hebben met Wallonië dan met eender welke Europese regio). Is ook electoraal een stuk minder belangrijk dan voorheen (60.439 stemmen als lijstduwer op de Senaat, of 6.000 minder dan pakweg Jean-Jacques De Gucht, minder ook dan Hugo Coveliers, Frieda Brepoels of Nahima Lanjri).

De reactie van Peter Van Velthoven verraste me een beetje (ik had gedacht dat hij ging zwijgen en dat het wel ging opgelost geraken), maar uiteraard heeft hij gelijk. Is het nog niet genoeg dat de federale regering plat ligt door communautaire ruzies? Anciaux maakte zich echt wel grandioos belachelijk door ook nog eens de Vlaamse regering met crisis te bedreigen. Op zijn eentje. Hij heeft daar niemand voor nodig.

3) Spirit heeft niet genoeg plaats om de eigen "ideologie" te promoten
Wat is de ideologie van Spirit eigenlijk in de eerste plaats? Ethisch progressief met een sociaal gecorrigeerde markteconomie? Vlaams-nationalistisch? sp.a en Spirit zouden zich beter focussen op gemeenschappelijke punten (diversiteit en integratie, waar we het veld volledig aan de VLD laten!). Het heeft niet veel zin om te proberen te "scoren" op extremiteiten (Vlaams-Nationale Spiritkiezers -voorzover die nog bestaan- die nooit socialist zouden stemmen).

Spirit heeft overigens net wél kansen gekregen om zelf met punten naar buiten te treden. Het campagneconcept was erop gericht dat Geert Lambert en nog iemand (ben de naam van de Spiritist(e) in kwestie even vergeten) konden figureren als symbolen voor een actiepunt. Dat getuigt toch niet van slechte wil?

Ik vind het een groot probleem dat Spirit sp.a verhindert om de enige alternatieve stem te zijn in het staatshervormingsdebat. Spirit zorgt ervoor dat alle Vlaamse partijen de facto confederalistische standpunten innemen -of, iets minder sterk gesteld, een dergelijk scenario niet zullen tegenhouden. Spirit is in die discussies echt een blok aan het been, omdat het binnen sp.a ook verhindert dat er partijstandpunten komen die de mening van de leden (die van communautaire kwesties niet wakker liggen) weergeven.

Oplossingen?
1) Lijsten
Spirit is momenteel bijzonder goed vertegenwoordigd in de Vlaamse fractie, hoewel het resultaat in 2004 voor het kartel zeker niet schitterend was. Het is vroeg om iets te zeggen over de volgende verkiezingen (wie weet zijn het meteen ook federale), maar Spirit zal waarschijnlijk genoegen moeten nemen met minder verkozenen.

2) Kartelloyauteit
Als een minister uit eigen partij of eigen kartel een stommiteit begaat, is dat nog altijd een stommiteit, niet? Van Velthoven had er beter niet voor de pers op gereageerd, maar uiteindelijk had hij geen ongelijk. Voor het overige is sp.a bijzonder braaf geweest tegenover de kleinere partner. Ik heb Willy Claes nog niet horen vertellen over Spirit wat Mark Eyskens over de N-VA zegt...

Spirit moet ook eens verder kijken dan enkel Bert Anciaux, die voor de partij wel belangrijk is, maar toch ook wel een overgangsfiguur moet zijn, wil men vervellen naar een echte progressieve partij.

3) Ideologie
Het kartel geldt voor de punten waar we overeenkomen (=80% van het normale politieke programma). Als Spirit de staatshervorming opnieuw zo belangrijk vindt, dat het al de rest in de schaduw stelt, maken zij de keuze om ermee te kappen. En tonen ze ook aan dat ze beter gewoon in de VU gebleven waren. Het kartel met Spirit is gebaseerd op een positief project, met de bedoeling om samen projecten te verwezenlijken die de andere Vlaamse partijen (op groen na) niet zien zitten. Er is een kartel gekomen omdat Spirit zichzelf duidelijk distantieerde van de N-VA en een andere weg uit wou.

CD&V is momenteel de gegijzelde van N-VA in het staatshervormingsdebat. sp.a heeft in 2005 de deal over BHV opgeblazen door het veto van Geert Lambert (blijkbaar na een telefoontje van Hugo Schiltz). Die fout moeten we geen twee keer maken, niet? Ik weet ook wel dat Spirit geen separatistische partij is, maar men moet consequent zijn: ofwel evolueer je weg van de Vlaams-nationalistische partij en word je een volwaardige progressieve partij, ofwel keer je terug. Laat parlementsleden gewoon vrij als het over communautaire kwesties gaat en hou je gemeenschappelijke actie voor de andere 80% van het programma. Met Groen! (waar Geysen mee zou willen flirten) is de communautaire spreidstand even groot (cf. Bart Staes die niet gewenst was als voorzitter, omdat het een ex-VU'er is). Als het in 2002 achterlijk was om een programma louter op het Vlaams-Nationale te baseren, hou je daar dan aan. Anders denken mensen dat Spirit helemaal voor niets staat...

5 opmerkingen:

Peter Dedecker zei

Ivm punt 1: good point. Al kan N-VA blijkbaar wel beter onderhandelen dan Spirit, maar met een groter gewicht is dat ook maar deels normaal natuurlijk.

Ivm punt 2: ja, Anciaux is een belachelijke kerel, maar we minder gemeenschappelijk hebben met Wallonië dan met eender welke Europese regio, op de identiteitskaart België na natuurlijk, is gewoonweg een feit en iets dat je kan verwachten van een Vlaamsgezinde partij. Je moet dan maar zelf weten of je daarmee in kartel wil of niet. Electoraal en ivm de "crisis" waarmee hij dreigde heb je natuurlijk volledig gelijk.

Met punt 3, Vlaams-Nationale Spiritkiezers -voorzover die nog bestaan- die nooit socialist zouden stemmen, daarmee raak je natuurlijk het tere punt. Ik heb net veel respect voor Spirit omdat ze als Vlaamsgezinde partij (naast N-VA) dat flamingante uit de conservatieve en extreem-rechtse verdomhoek van die andere grote Vlaamsnationalistische partij tracht te halen en het flamingante aspect zelfs in de SP.a binnenbrengt. De vraag is natuurlijk of zoiets aanslaat. Maar nogmaals: als je dat Vlaamsgezinde er te veel aan vindt, tja, dat wist je nog voor je er een kartel mee aanging hé. Als je dat graag vertaalt met de term "een blok aan het been", tja...

Je voorgestelde oplossingen 1 en 2 lijken me maar normaal ook. Met je punt over ideologie kan ik natuurlijk niet akkoord gaan. Een halt toeroepen aan de ronduit degoutante episode van het poging-tot-BHV-akkoord was ronduit de beste daad die Spirit ooit kon doen. Respect daarvoor. Als Spirit echt weg wil van het Vlaamsnationalisme, dan mogen ze dat gerust zeggen, maar dan verschillen ze in niets nog van SP.a, wat de duidelijkheid misschien ten goede zou komen. Maar ik denk niet dat de meerderheid van Spirit daarmee zou kunnen leven. (flirten met Groen! lijkt me ook maar belachelijk, we weten maar al te goed dat hun communautaire standpunten dikwijls nog zotter zijn dan die van SP.a)

Frederik Dhondt zei

Laat ons zeggen dat het Vlaamsgezinde in de huidige omstandigheden er teveel aan is. Bij de totstandkoming van het kartel in 2002 denk ik niet dat iemand een dergelijke crisis als die van dit jaar had mogelijk gehouden. Ik kan me zelfs moeilijk voorstellen dat het kartel in deze omstandigheden geboren had kunnen worden.

Ik heb geen probleem met Vlaams-nationalisten, zolang ze mij maar niet beletten om mijn gedacht vertaald te zien in een reële politieke optie. Wat jij "Belgicisten" zou noemen, kunnen nu enkel voor groen! of voor de vld stemmen. Waarom laten we de parlementairen gewoon niet vrij op communautaire punten? Eens de crisis gepasseerd is, keren we dan terug op het ernstige werk.

Smithson zei

Heren,

Interessante standpunten. Mijn mening over Spirit is gelijklopend. Thank God dat ze in 2005 inderdaad de stekker uit die "BHV-oplossing" getrokken hebben, want ze hield teveel nadelen in voor Vlaanderen.

Maar ten gronde nu. Spirit is bij mij altijd overgekomen als het projectje van den Bert, en hoewel capabele mensen zich gaandeweg toegevoegd hebben aan een project dat zich naar Nederlands voorbeeld links-liberaal noemt, heb ik me nooit van die indruk kunnen ontdoen.

Bovendien is het spirit-project voor mij nooit echt duidelijk geweest. Separatistisch zijn ze niet, wel Vlaamsgezind, maar dan ook weer niet te sterk, want dan kom je in het vaarwater van N-VA terecht natuurlijk. En daar wilde men net van weg. Meteen legt dit ook een niet te onderschatten oorzaak bloot: persoonlijkheden. Het is algemeen bekend dat bij de implosie van de VU nogal wat spanningen waren rond de groep-Bourgeois, de "samenblijvers" en de groep die de linkse koers van de nadagen van Schiltz wou blijven varen.

Tweede element zijn loutere strategische overwegingen. Door de hervorming van de kieswet werd de kiesdrempel van 5 % levensbedreigend. Tegelijk kende de SP.A na de teletubbieperiode een geleidelijke terugval. De "it's a beautifull day"-beelden waarbij Steve Stevaert glunderend het partijkwartier binnenwandelt als de grote overwinnaar van de verkiezingen heb ik dan ook nooit begrepen: enkel dankzij Spirit kon de partij op haar peil blijven. Maar de echte rode onderstroom vloeide meer en meer weg naar VB.

Put two and two together: een kiesdrempel die kleine partijtjes opeet en een grotere partij die het epicentrum naar rechts voelt opschuiven: het kartel was geboren.

Mijn analyse is dus dat Spirit en SP.A nooit een natuurlijke alliantie geweest zijn: het was voortdurend wringen tussen het Vlaams-nationalistische aspect, waar de SP.A - ondanks figuren als Vandenbroucke - geen kaas van gegeten heeft en het kiezen voor een progressieve, bijna paarse lijn van de actieve welvaartstaat. Die schizofrenie heeft Spirit zwaar opgebroken bij de laatste verkiezingen. In de volksmond is Spirit "de partij van den dikke en den bleiter" geworden, maar vraag aan honderd mensen wat hun project is en je krijgt een antwoord waar zowel de nozem als de non hun gelijk uit halen.

Dat er druk staat op dit kartel is dan ook niet meer dan normaal; het verwondert mij zelfs dat het nog zo lang geduurd heeft. Hun fantastische campagne www.gemeenschapisleuk.be ten spijt, komt het niet meer goed met dat imago als ze niet snel duidelijkheid scheppen over hun communautaire standpunten binnen dat kartel. Het is tijd voor Spirit om tegenover de SP.A klare wijn te schenken: willen zij samenblijven met een partij die haar niet-communautaire doelstellingen veilig stelt door het dwarsliggen op de communautaire breuklijn? Spirit is leuk, jong, spits, maar ook wat daarbij hoort: zeer naïef. Het behoud van België zoals het nu is, voorziet links in Vlaanderen van de Wallonië-bonus met de PS als force incontournable. Elke communautaire 'vooruitgang'(vanuit Vlaamsgezind standpunt dan) waarbij meer bevoegdheden overgeheveld worden naar de regio's vallen dus ten prooi aan een rechtser beleid. Dát is de denktrant bij SP.A. En dat is niet compatibel met een confederaal project.

Conclusie: alleen gaan, de communautaire bonus binnenhalen. Sterk campagne voeren voor dat confederalisme en dan, als het moment suprème aangebroken is, een staatshervorming realiseren met alle Vlaamsgezinde krachten.

Tot zover de berichten uit absurdistan.

HLRF!

Smithson

www.smithsonsplace.eu

Peter Dedecker zei

Bij de totstandkoming van het kartel in 2002 denk ik niet dat iemand een dergelijke crisis als die van dit jaar had mogelijk gehouden.
Niemand die dacht dat de Vlamingen eindelijk eens op hun strepen zouden staan? :-)

Waarom laten we de parlementairen gewoon niet vrij op communautaire punten?
Is dat niet zo bij elke partij, dat die wat betreft haar kernpunten een eendrachtige stem eist? Als je in kartel gaat met een Vlaamsgezinde partij, dan mag je zoiets verwachten en is respect voor dat kernpunt van je kartelpartner toch wel een minimum. Of is het Vlaamsgezinde geen kernpunt meer van Spirit? Je claim, dat Spirit net door het kartel zich wou afzetten tegen de N-VA is slechts ten dele waar: de N-VA zette zich evenzeer maar al te graag af tegen Anciaux, ID21 en dus Spirit. Denk dus niet dat ze het communautaire zo graag direct wouden laten vallen en dit wouden illustreren door hun kartel met een van de tot dan toe meest belgicistische partijen die naam waard.

Peter Dedecker zei

Oh kijk, net toevallig vandaag in De Standaard: "De evaluatie is gebaseerd op een (interne, pd) ledenenquête, waaruit heel sterk een roep naar een scherper communautair profiel klonk."

Fijn fijn :-)

bron