zondag, december 02, 2007

Paars-groen?

Het tweede ontslag van Yves Leterme is hopelijk het eindpunt van de pijnlijke taferelen die ons de afgelopen maanden gegijzeld hebben. Na het bekijken van de Terzake-special en de reacties van de andere Nederlandstalige partijen, een poging tot eigen analyse.

1) CD&V/N-VA: zijn "maagdelijk" gebleven ten opzichte van hun verkiezingsbeloftes, in die zin dat ze nog niet in een regering zijn gegaan zonder grote staatshervorming. De vraag is natuurlijk, of die staatshervorming voor iedereen nog zo primordiaal overkomt. Het grootste deel van de bevolking moet er nu toch wel stilaan genoeg van krijgen. Niemand begrijpt iets van het geschuif met byzantijnse voorwaarden tussen CD&V en cdH, dat de zaak uiteindelijk heeft doen springen.



Naar buiten probeert men een onvoorwaardelijke eenheid rond Yves Leterme en het nationalistische standpunt aan te houden. Het zou me evenwel verbazen mocht dat intern ook het geval zijn. Sommige mensen moeten toch wel bijzonder ongeduldig worden om in de regering te stappen. Anderen hebben misschien weer moeilijk met de sociaal-economische stukken van het compromis. Merk op dat het ACV mee betoogt met de andere vakbonden binnen een paar weken. Vanuit die vleugel moét een zekere druk ontstaan op de haar loyale mandatarissen.

CD&V en N-VA haalden 30% van de stemmen, akkoord. Het is natuurlijk maar de vraag of al die mensen voor hetzelfde gekozen hebben. Leterme had beloften voor elke tendens binnen de partij: uitkeringen verhogen, vanalles splitsen, herorganiseren van de overheid. Kunnen alle CD&V-kiezers akkoord gaan met de lijn die de partij nu volgt? Ik zou me toch niet goed voelen bij de applausbeelden vanuit het CD&V-partijbureau in Zellik gisteren. "Hoera, we hebben het verprutst!" Voor het buitenland moet dit toch bijzonder vreemd overkomen.

2) openVLD zit gevangen tussen hamer en aambeeld. De liberalen hebben de hele onderhandelingen lang een dubbelzinnige houding aangenomen. Somers en Dewael zetten een Vlaams en securitair gezicht op, De Gucht schoffeert zoveel mogelijk communautaire scherpslijpers in de andere partijen en spreekt sussende taal over de hele toestand. Tegelijk weet men er een economisch rechts beleid door te drukken in de voorakkoorden. In lijn met de VLD-congressen van de laatste jaren (denk maar aan het economisch congres, voorgezeten door Dedecker), maar in fel contrast tot de VLD-verkiezingscampagne, die draaide rond een "progressieve" partij met plaats voor sociale accenten. Men probeert constant Leterme te laten vallen (wat het vertrouwen tussen hen en de CD&V niet ten goede kan komen) voor Didier Reynders, maar wil duidelijk ook niet regeren met de PS. Alweer lijkt men de grotere Franstalige zusterpartij te volgen.




De vraag is natuurlijk wat de VLD doet in een formule zonder CD&V/N-VA. Niet dat dit erg waarschijnlijk is, maar het oranje kartel heeft bijzonder veel onderhandelingskrediet verspeeld. Sommigen maakten onlangs de analyse dat de liberale partij naar rechts gedraaid is en niet meer met de socialisten wil spreken (met het voorbeeld van de Gentse hoofddoeken). Maar creëert de huidige impasse niet veeleer een momentum voor de andere opinie, die het eigenlijk niet zo goed kan vinden met de Vlaams-Nationalisten en de christendemocraten ?

Waar het in de formatie in elk geval aan ontbrak, was persoonlijk charisma en de capaciteit om leiding te geven aan de onderhandelingen. Door iedereen wat in het rond te laten praten heeft Leterme eigenlijk de kans gegeven aan de extremisten om onder de druk uit te komen, die bestond onder formaties met Verhofstadt. Misschien moet hij eens terug de kans krijgen. Mevrouw Milquet beschouwt de liberale voorman nog altijd als een "echte staatsman" en heeft meer persoonlijk ontzag voor hem dan voor de CD&V'ers.



3) De oppositie: brengt me tot hetzelfde idee als de voorgaande:
- Lijst Dedecker: wil verkiezingen. Stelt hem in staat om zijn partij te mobiliseren en te verhinderen dat een te lange tussenperiode tot persoonlijke fricties leidt (Bousakla, Stef Goris, ex-VB'ers, ex-N-VA'ers en Boudewijn Bouckaert in een zelfde partij...).

- sp.a: principieel niet bereid tot
a) depanneren van oranje-blauw om zo een rechtse regering te helpen, maar met lege handen achter te blijven
b) stappen in een tripartite, omdat dat een onherkenbare formule is
MAAR, wél bereid tot het redden van het land uit een impasse. Hoewel "geen vragende partij", toch wel bereid om te luisteren naar voorstellen en te onderhandelen.

- Groen: bereid tot het leveren van een inspanning, maar niet met oranje-blauw.

Waarover praten we dan nog?
Als je een tripartite uitsluit, én een combinatie met de groenen en oranje-blauw, kom je bij paars-groen (de enige combinatie die federaal een meerderheid heeft: 23 + 18 + 20 + 14 + 8 + 4 = 87/150) of de olijfboom (30 + 10 + 20 + 14 + 8 + 4 = 86/150)

1. Paars-groen: de sleutel zou wel eens bij de liberalen kunnen liggen. Als Reynders bereid is om zijn principiële verzet tegen de PS op te geven, in ruil voor het premierschap (hypothese: 2 jaar Verhofstadt, daarna twee jaar Reynders?), is de regering gemaakt. Dat vereist dat ook de VLD een bocht maakt, maar ten opzichte van hun verkiezingscampagne is dat zelfs niet echt een bocht. Het stelt hen bloot aan aanvallen van Lijst Dedecker, maar uiteindelijk mogen ze niet vergeten dat de persoonlijke populariteit van Verhofstadt (ik of de chaos... het is duidelijk de chaos geworden met Leterme) hun partij een half miljoen voorkeurstemmen heeft opgeleverd én dat Lijst Dedecker ongeveer overal stemmen geraapt heeft. Naar rechts draaien, is de kiezers van Verhofstadt ook schofferen.



Wat de anderen betreft: CD&V/N-VA kan moeilijk nee zeggen tegen een staatshervorming in een conventie, voorstel dat ze zelf op tafel hebben gelegd. cdH zit waar ze het liefste zitten: in de oppositie.

2. Argumenten tegen paars-groen en voor een olijfboom:
- Vlaamse regering: CD&V gaat ze terug gebruiken als een instrument van politieke instabiliteit
- Waalse regering: MR niet aanwezig
- Geen meerderheid aan Vlaamse zijde

Olijfboom (rooms-rood-groen) is ook een oplossing, al was het maar door de homogene coalities op alle niveau's, maar Yves Leterme heeft duidelijk gemaakt dat een regering met N-VA en cdH niet werkt. Toch niet onder zijn leiding, waar het kartel hardnekkig aan vasthoudt. Een olijfboom is per definitie een formule zonder Verhofstadt, ongeveer de enige met wie Milquet nog overweg lijkt te kunnen. De vraag is natuurlijk ook weer hoe men dan aan een twee derde-meerderheid kan geraken. Enkel met de steun van de oppositie, natuurlijk. Wat opnieuw de sleutel bij de liberalen legt.

Een paars-groene coalitie, zonder gebuisde types genre Flahaut en Verwilghen, zou dat niet de beste oplossing voor het land zijn?

5 opmerkingen:

Bram zei

Nu een regering zonder Vlaamse meerderheid zou vooral zelfmoord zijn voor het land, Frederik. :)

Frederik Dhondt zei

Je kan alleen maar constateren dat de andere opties niet schijnen te werken.

Het kartel zet zichzelf in een onmogelijke positie...

Domi zei

Niet alleen heeft ze geen meerderheid in Vlaanderen, maar het zou ook nog eens een coalitie van de losers zijn. Of is 10 juni nu al vergeten?
Qua ivorentoren mentaliteit en fuck-you-gebaar naar de kiezer zou dit kunnen tellen... Laat ik het maar houden op politieke science fiction.

Peter Dedecker zei

Inderdaad, Domi, het zou op z'n minst geen goed signaal zijn.

Overigens, dat applaus was volgens mij wel verdiend: de persoonlijke ambities (premier) (tijdelijk) opbergen om niet aan de principes uit de campagne te verzaken, en toegeven dat het op die manier niet lukt, dat is ballen aan het lijf hebben.

De Walen (en vooral cdH) moeten het maar weten als ze de boel zo graag in de vernieling rijden met hun non. Op de duur zal het wel de laatste non geweest zijn.

Frederik Dhondt zei

Ja zeg, "de persoonlijke ambities opbergen". 't Zal wel! De CD&V is gewoon bang om de volgende verkiezingen te verliezen, zonder N-VA.