vrijdag, mei 23, 2008

Controverse rond tentoonstelling

Stuk uit HLN van vandaag:

Oudenaarde

«De expositie Oudenaarde 1708 in het stadhuis van Oudenaarde steekt vol historische fouten en is een belediging voor niet-katholieken», zegt Elfri De Neve. De advocaat en amateur-historicus roept vrijzinnigen op om niet naar de expo te gaan.

Ronny DE COSTER

Elfri De Neve bezocht onlangs samen met kennissen uit Brugge de prestigieuze tentoonstelling in het stadhuis. Het is de man slecht bekomen. «We wilden de computersimulaties en 3D-voorstellingen zien, maar dat kon al niet: de computers deden het niet. Dat stuk van de expo zagen we dus al meteen aan onze neus voorbij gaan», zucht De Neve teleurgesteld.

En wat hij dan wél zag, beviel hem niet echt. «Deze tentoonstelling zit vol historische fouten», meent de in geschiedenis geïnteresseerde advocaat. «De maquette die wordt getoond, is helemaal niet uit de tijd van de Slag bij Oudenaarde: die toont de stad een halve eeuw later. Daar worden we dus al een stukje bedrogen.»

Oorlogsfilm

Al even historisch oncorrect is volgens hem een oorlogsfilm die op de tentoonstelling te zien is. «Het gaat om 'Barry Lyndon', die het verhaal brengt van de Zevenjarige Oorlog, het vervolg van de Oostenrijkse Successieoorlog. Die heeft dus niets te maken met de Slag bij Oudenaarde, die deel uitmaakte van de Spaanse Successieoorlog», gaat De Neve boos verder.

Het zint de man ook helemaal niet, dat de Reformatie en Contrareformatie op de expo in twee zinnetje wordt afgedaan. «Er wordt gewag gemaakt van protestantse invallen en van de bevrijding door Spaanse soldaten. Maar Oudenaarde was ooit een protestantse stad. Dat wordt hier verzwegen. Dit is een kaakslag voor alle niet-katholieken», vindt Elfri De Neve.

Hij roept de Oudenaardse vrijzinnigen dan ook op om de expositie te boycotten.

Cultuurschepen Guy Hove (Open Vld) is van de kritiek niet onder de indruk. «Een 20ste-eeuwse veldslag is natuurlijk makkelijker te visualiseren dan een 18de-eeuwse. Aan de hand van sfeerbeelden uit films proberen we een 18de-eeuwse veldslag weer te geven. En de tentoonstelling wil zeker geen katholiek of 19de-eeuws standpunt rond godsdienst vertolken. In 1708 waren de 'overwinnaars' trouwens in hoofdzaak protestantse staten - denk maar aan Engeland en Nederland - en misschien is precies dat één van de redenen waarom er nog nooit een gelijkaardige herdenking in Oudenaarde heeft plaatsgevonden», reageert Hove op de kritiek.

Hij verdedigt ook het gebruik van de maquette. «Die is een uiting van het militaire denken dat vanaf 1667 opgang maakt met onder meer vestingen, belegeringen en de ideeën van Vauban, en dat zeker in de eerste helft van de 18de eeuw nog doorleefde», zegt Hove. «En dé waarheid, bestaat die eigenlijk wel in historisch onderzoek», vraagt de cultuurschepen zich tot slot af.

Foto De Coster

«De expo is een belediging voor niet-katholieken», vindt Elfri De Neve.



Voor alle duidelijkheid: ik heb niet echt iets met de tentoonstelling te maken (die is uitgevoerd door het Ename center en de Dienst cultuur van de Stad Oudenaarde) en had ongeveer dezelfde bedenking toen ik de film zag, Barry Lyndon speelt inderdaad vijftig jaar later. Bedrog lijkt me toch wel een beetje te sterk. In de Vauban-tentoonstelling in de Cité du Patrimoine in Parijs (Trocadéro) eerder dit academiejaar gebruikte men evengoed een simulatie van een 18de-eeuwse versterking om uit te leggen hoe het systeem van Vauban werkte. De essentie, m.n. het onder vijandelijk vuur marcheren naar een schietend peloton, blijft m.i. wel intact. Dat de maquette van Oudenaarde van veertig jaar later is, wordt weldegelijk op de tentoonstelling en de verspreide reclame aangegeven.

Dat de 3D-simulatie voor verbetering vatbaar is, moet men maar aan de royaal betaalde tentoonstellingsbouwer verwijten. Er zijn evenwel andere kaarten beschikbaar, als je het boek koopt.

De tentoonstelling is nu eenmaal opgezet voor een breed publiek... Ik heb zelf maar een "aanstootgevend" foutje gevonden, rond de rang van Vendôme, die geen maarschalk van Frankrijk is geworden in 1694, zoals aangegeven op de tentoonstellingsinformatie.

Wat de godsdienstkwestie betreft, lijkt de opmerking van De Neve toch wel een beetje op fundamentalisme neer te komen. Het deel over de Oudenaardse stadsgeschiedenis heeft niet echt iets te zien met de slag zelf, maar dient als algemene reclame voor het Oudenaardse patrimonium. De ergernis van De Neve lijkt me meer te liggen in dit laatste punt... Misschien zijn zijn woorden verkeerd weergegeven in het artikel, maar het lijkt me de enige inhoudelijke kritiek die hij formuleert. De rest heeft betrekking op vormgeving.

Geen opmerkingen: