vrijdag, februari 13, 2009

Fortis: een Reynders komt nooit alleen...



Nu we weer in de soep zitten met het dossier Fortis Bank/Fortis Holding, toch even in herinnering brengen dat Didier Reynders deze beslissing niet alléén genomen heeft. Als we het afgelopen anderhalf jaar continu gegijzeld zijn geweest door politiek geklungel en machtsspelletjes, is dat te danken aan twee personen: Didier Reynders en Yves Leterme.

Deze laatste heeft altijd de oplossingen van de eerste gesteund en er mee zijn schouders onder gezet als eerste minister. Terwijl hij net had moeten weten dat ze telkens verkeerd waren. Zowel Reynders als Leterme zijn jurist. De rechtsfaculteiten van de ULg en de UGent hebben helaas bitter weinig om trots op te zijn: hun alumni hebben een aantal essentië rechtsbeginselen aan hun laars gelapt.



Er is natuurlijke fameuze "scheiding der machten", die behoort tot de ongeschreven grondwettelijke gewoonte en slechts sporadisch in de letter van de tekst staat, maar er is ook zoiets als het beslissingsrecht van de aandeelhouder. Misschien zullen lezers van deze blog het verkeerd vinden dat ik het recht verdedig van de individuele zure grijze heer in kostuum en regenjas om op een algemene vergadering te beginnen roepen en mee te stemmen met louche Chinese vennootschappen, maar je kan gewoon niet anders als je de rechtsstaat een beetje respecteert.

Waarover gaat het ? De Belgische regering beslist, wanneer Fortis op de rand van het faillissement staat, om extra geld in de bank te pompen en zo de controle te verwerven. Dat kan, natuurlijk. Aangezien de markt het enige mechanisme is dat de prijs van de bank bepaalt (hoewel dat volstrekt belachelijk is: alle deposito's van Fortis overschrijden ruimschoots de beurswaarde... niet echt geruststellend als spaarder) en de bank er slecht voorstaat, heb je niet zoveel geld nodig om de particuliere aandeelhouders "eruit" te duwen.



Nu, als ik de stemming goed begrepen heb, is de situatie momenteel zo dat de FPIM (Federale Participatiemaatschappij) 50% + 1 aandelen houdt in de bank en dat de aandeelhouders ertegen gestemd hebben om ze volledig te laten overnemen, om ze vervolgens naar BNP door te geven. Wat Yves Leterme wou doen, is deze stemming laten vallen en andermans zaak door te verkopen. Of, beter gezegd: diefstal te plegen. Want daar komt het op neer. De Belgische staat kan zich inkopen in de bank, maar ze kan niet beslissen over de aandelen van de anderen.

Als je deze handelswijze van het kabinet-Leterme zou doortrekken naar andere situaties, waar de meerderheidsaandeelhouder heel dringend iets gedaan wil krijgen, dan heeft het hebben van een aandeel in die vennootschappen geen enkele zin meer. Je hebt immers niets meer te zeggen. Vandaar ook mijn grote verbazing bij de eerste beslissing van voorzitster De Tandt (Koophandel Brussel), om op basis van "uitzonderlijke marktomstandigheden" de transactie goed te keuren.

Als er uitzonderlijke marktomstandigheden zijn en de situatie is werkelijk zo dringend, moet de federale regering de aandeelhouders onteigenen. En de procedures van artikel 16 G.W. volgen, i.e. langs de rechter passeren. Dat zou wat langer geduurd hebben, maar het was tenminste correct geweest.

Daarom ook dat het fout zou zijn om Mischaël Modrikamen aan te wijzen als een "Brusselse zakenadvocaat" die enkel aan de belangen van zijn rijke (geïnsinueerd: Franstalige) cliënten denkt (als ze niet rijk zijn, zouden ze hem niet kunnen betalen). Dat laatste is ook wel juist (Modrikamen is allesbehalve een socialist), maar als advocaat heeft hij overschot van gelijk. Hij moet het belang van zijn cliënt verdedigen. Punt. Het is maar aan de Belgische staat om tegenargumenten te vinden. En dat is niet zo gemakkelijk....

Leterme en Reynders wisten dit alletwee. Ze hebben er zich gewoon vanaf willen maken door te zeggen dat de belangen van de spaarders voorgaan. Uiteraard. Maar dat komt misschien ook omdat de Belgische staat de situatie met de banken compleet uit de hand heeft laten lopen. Misschien hadden we beter een voorbeeld genomen aan Frankrijk en toch nog een aantal "veilige" banken met staatsgarantie overgehouden.

Hun uitleg dat "we gewoon snel moesten gaan en een paar formulieren niet hebben ingevuld", is bespottelijk en een grove leugen. Form is substance, in dit geval. Je moet de procedurele mogelijkheid geven aan de aandeelhouders om hun stemrecht uit te oefenen. Dat is al een inhoudelijk recht op zich. De stelling van Herman Van Rompuy, dat "de kiezer altijd gelijk heeft, ook in dit geval [de AV van Fortis]" is veel juister. Met opportunistische figuren zonder principes à la Reynders en Leterme komen de essentiële principes van onze rechtsstaat op de helling.

Wil iemand dit in herinnering brengen als Yves Leterme in juni weer kandidaat is voor CD&V?

2 opmerkingen:

Adhemar zei

Andermans zaak doorverkopenis niet alleen diefstal, het is diefstal én heling tegelijk.

Voor de rest heb je gewoonweg volledig gelijk. Op deze blog kan ik dat maar zelden zonder nuancering zeggen, dus maak ik deze keer van de opportuniteit gebruik…

Frederik Dhondt zei

Dat komt omdat je jurist bent en dus normaal weet hoe die dingen in elkaar zitten. Ik heb echter de indruk dat de media niet echt over de kwestie van de aandeelhouders gesproken hebben toen de deal in oktober werd aangekondigd. De fout is toen begaan, het is niet alsof Reynders nu plots alles op een week heeft om zeep geholpen.