dinsdag, oktober 13, 2009

Die fetten Jahre sind vorbei

U las misschien het artikel in de krant vandaag over Gordon Brown die "uitverkoop" houdt om een fractie van het Britse begrotingstekort te dekken. Welnu, ik zag vanochtend een concreet gevolg van de Britse budgettaire problemen.


(archiefbezoeker die gebruik maakt van het mooie weer om zijn boterhammen buiten op te eten)

Bij mijn aankomst aan de National Archives in Kew -een prachtig glas-met-staal-en-betongebouw dat iets weg heeft van een Japanse constructie- werd ik opgewacht door een individu aan de toegangspoort. Het bleek zowaar een vakbondsmilitant te zijn. Ik dacht dat dat niet meer bestond in "the UK"...

Toch wel. In tegenstelling tot wat we aannemen, heeft het gedereguleerd kapitalisme onder Labour niet noodzakelijk een krimp van de overheidsdiensten veroorzaakt. De gezondheidszorg is bijvoorbeeld nog steeds gratis voor iedereen. Publieke musea (British Museum, National Gallery, National Portrait Gallery, Imperial War Museum, National Army Museum...) zijn nog steeds gratis toegankelijk, net zoals de British Library en dus ook de National Archives.



Ik was verrukt toen ik het gebouw voor het eerst binnentrad: in tegenstelling tot in het administratief versnipperde Frankrijk zitten alle documenten hier centraal (je kan dus op dezelfde plaats documenten van het kabinet, de minister van buitenlandse zaken of de ambassades consulteren; in Parijs moet je daarvoor eerst naar de Rue des Francs-Bourgeois voor het CARAN en dan naar La Courneuve in de buitenwijken voor de Archives Diplomatiques).

Je kan hier zomaar binnenwandelen, zonder kaart, om microfilms of gedigitaliseerde bestanden te raadplegen (en dat zijn er een pak). Ook de bibliotheek is volledig vrij toegankelijk. Enkel voor het consulteren van originelen moet je je laten registreren. Maar ook dat is gratis. Het neemt niet veel tijd. En het personeel is vriendelijk op een manier die je je ergens anders gewoon niet kan voorstellen (anticiperen op vragen, suggereren alternatieven, zijn geïnteresseerd in wat je doet...).

De consultatiezaal voor documenten is dan weer een toonbeeld van intelligente inrichting: je hebt overal voldoende licht om foto's te nemen. Als je je plaats elektronisch aanvraagt, krijg je hulp van een wizard die je naar de juiste zetel leidt, afhankelijk van je voorkeuren (stille ruimte of niet, collectief werk of niet, foto's maken of niet).

Een prachtig initiatief is de on-line cataloog: goede zielen hebben hier een korte beschrijving van ELK document in de fondsen die ik nodig heb, ingetikt. Dat maakt het zoek- en aanvraagwerk een stuk gemakkelijker (er zijn ongeveer 500 folio's per bundel in de State Papers Foreign, als je gewoon al op naam kan zoeken weet je zo wat interessant is en wat niet; belet natuurlijk niet dat de massa documenten nog steeds vrij omvangrijk is, maar het helpt toch al wat). In Frankrijk mag je zo'n dingen zelf maken.

Binnen de 40 minuten liggen de documenten klaar (<=> het CARAN op een stakingsdag: meer dan 2 uur moeten wachten). Je kan ook doodleuk van thuis uit een formulier invullen, en de volgende dag liggen je plaats en stukken klaar.

Beneden kan de onderzoeker zich verpozen in een aangenaam restaurant, waar koffie, thee, saladbar, biologische en fruittoestanden tot zijn dienst staan. Net als in de rest van het gebouw is er gratis WiFi-toegang. Kan je meteen iets googlen of opzoeken via een elektronische DBase als je een probleem hebt met een archiefdocument. Er is ook een sympathieke boekwinkel op de site, waar je kortingen krijgt op recente titels.

Niets dan lof dus, voor een instelling waar je zelfs in de zetel kan gaan liggen met een boek en regelmatig (gratis) conferenties worden georganiseerd om nieuwelingen rond te leiden/recent onderzoek te presenteren ! Tot de donkere zijde bovenkomt: de vette jaren zijn voorbij.

Op het pamfletje van de vakbond (dag en nacht verschil met Frankrijk, waar er gegarandeerd een stalinistisch, dan wel anarchistisch of trotskistisch briefhoofd prijkt boven een onontwarbare woordenbrij in het meest onaangename zwart-wit lettertype) staan een aantal duidelijke knelpunten aangegeven: er zijn verkeerde investeringen gedaan. Het herinrichten van de zaal heeft bijvoorbeeld 3 miljoen pond gekost (wat het personeel overdreven vindt), het management heeft nutteloze kosten gedaan... en kondigt daardoor aan dat het archief zal sluiten op maandag (<=> nu elke dag open, praktisch elke dag van 9 tot 19u, wat een ongekende luxe is). 35 van de 300 betrekkingen worden geschrapt.

Gevolg: de vakbond doet een beroep op het publiek, dat via een onlinepetitie en rechtstreekse mailing aan zijn lokale MP de zaak moet proberen omkeren. Bemerk dat dit publiek toch wel vrij uitgebreid is: op het moment waarop ik dit tik, zit het restaurant afgeladen vol. Amateurhistorici, studenten, professionele onderzoekers en warempel groepen op bezoek (scholen/verenigingen, die komen kijken naar het interactieve museum). Ik hoop alvast dat het iets uithaalt. De meeste mensen die deze instelling gebruiken, geven er echt wel om.

De centuur wordt hier overigens overal aangesnoerd (op kap van de belastingbetaler uiteraard, niet op die van de banken die de economie op de rand van de afgrond en de meeste particulieren aan de schuldengalg gebracht hebben). Boris (de brullende-zatte hoogblonde Tory-burgemeester van Londen) wil een nieuwe taks van £1 per mijl invoeren voor auto's die in de drukste straten rondrijden, bovenop de "congestion charge" die zijn rode voorganger Ken Livingston heeft ingevoerd. Dat komt voor wie elke dag in de stad rijdt, op zo'n £ 20 per dag.

Dit ten einde het gat in het Transport for London-budget te dichten. Bemerk dat TFL maar eventjes £4 aanrekent voor een enkele rit met de metro binnen 1 zone. En dat in het weekend een derde tot de helft van de metrolijnen gesloten zijn voor werken (je kan dan de bus nemen, die minder kost, maar eeuwig vast zit in het stilstaande verkeer in de veel te smallle straten). Ik betaal (als -26-jarige) voor mijn treinabonnement tussen Brondesbury Park en Kew Gardens £ 191 voor drie maanden (zonder metrolijnen, zonder verkeer in de binnenstad). Voor dat geld kan je in heel Vlaanderen een jaar met de bus rijden. In Parijs betaal je voor iets gelijkaardig € 30 per maand, maar dan zit daar wel de hele binnenstad in: metro, RER en in het weekend lokale treinen. Bovendien zijn er aan de "carte Imagine-R" van de RATP kortingen gekoppeld in een aantal handelszaken.

Geen opmerkingen: