maandag, oktober 26, 2009

Muziek



Nieuwe aanwinst: Ode for the Birthday of Queen Anne (Georg Friedrich Händel). Uitgevoerd door de Akademie für Alte Musik Berlin. Met onder andere Andreas Scholl en Hélène Guilmette. Coup de coeur van France Musique. £9,99, of 33% goedkoper dan op het continent.

Gecomponeerd voor de verjaardag van Queen Anne in februari 1713. Het Verdrag van Utrecht zal in april van hetzelfde jaar worden ondertekend, maar het pre-akkoord tussen Engeland en Frankrijk is al sinds eind 1711 een feit. Händel bezingt hier de koningin als vredesstichter. We weten nu dat Anne niet zoveel invloed heeft gehad op de beslissingen die haar ministers namen, maar wel op hun selectie.

Geholpen door een verkiezingsoverwinning van de Tories bracht ze in 1710 Robert Harley en Henry St-John aan de macht en dumpt ze de belligerente Whigs. De succesvolle Marlborough wordt teruggeroepen uit Vlaanderen. Engeland laat bondgenoot Oostenrijk in de steek, wanneer keizer Jozef I aan de pokken bezwijkt. Het heeft niet veel zin om Karel van Habsburg de nieuwe "Keizer Karel" te laten worden. Een paar jaar later is de kaart van Europa volledig hertekend. Frankrijk, de grote vijand in 1701, bij het begin van de oorlog, en Oostenrijk, de initiële bondgenoot, houden elkaar in evenwicht op het continent. Buffers tussen de Republiek en Frankrijk (de Oostenrijkse Nederlanden) en tussen Frankrijk en Habsburg (Savoye-Piemonte in Noord-Italië, Beieren in Zuid-Duitsland) moeten directe confrontaties vermijden.

Anne valt dood in augustus 1714 en wordt dan opgevolgd door Georg Ludwig van Brunswijk-Lüneburg, keurvorst van Hannover. De koning spreekt... Duits en Frans. De Stuarts (een Schotse dynastie) worden zo dus afgelost door een continentale dynastie. Voor hem en zijn hofhouding schrijft Händel zijn watermuziek. Zijn Engels is vrij gebrekkig. Maar hij is protestant en dus aanvaardbaar voor de Britse notabelen, die het parlement controleren.

Hoewel George zich verraden voelt door zijn voorgangster Anne (die hem samen met de Oostenrijkers heeft laten zitten), volgt hij dezelfde lijn. Engeland bewaart de vrede met Frankrijk tot in 1740. Samen werken de rivalen in iets wat historici kwalificeren als een entente, dan wel een alliantie, aan het stabiele Europese systeem. In de middeleeuwen is de link tussen Normandië, Guyenne en Engeland een "bone of contention" met Frankrijk. Onder George leidt het bezit van Hannover tot een paar fricties, maar dan eerder met Wenen, Stockholm, Sint-Petersburg en Berlijn.

Op die manier verenigt George twee tot dan toe vrij gescheiden politieke sferen: zijn diplomaten ijveren voor een globaal "vredesplan". De wederzijdse afkeer tussen Filips V van Spanje en Karel VI van Oostenrijk, ex-rivalen voor de Spaanse troon, kan het Frans-Engelse koppel niet destabiliseren.

Tegelijk echter wil George een graantje meepikken van het afgekalfde Zweden: Bremen en Verden komen bij Hannover en zorgen zo voor een belangrijke economische en strategische uitweg naar zee. Een keer de Zweden voldoende verzwakt zijn, sluit hij een deal met hen, tegen de Russische tsaar. Aan het einde van de rit heeft George wat hij wil en liggen de machtsverhoudingen, zowel voor het "Southern" als het "Northern" department voor een tijdje vast.

Om maar te zeggen hoe de laatste track van Anne's verjaardagsode, "United Nations Shall Combine", toch niet helemaal tot het rijk van het hofgestroop behoort.

Geen opmerkingen: