maandag, februari 21, 2011

De eigentijdse oplossing voor de staatshervorming !


Suggestie van de Duitse natuurrechtsgeleerde Samuel von Pufendorf in zijn De statu imperii germanici liber unus (1667) (vervang het woord "religie" door "communautair", en je hebt een oplossing voor België):
"établir des Austrèges & des arbitres perpetuels pour regler ces differends à mesure qu'ils se forment, & renoncer à toutes les nouvelles gloses & les nouvelles interpretations que l'on y a données de part & d'autre, comme autant de poisons dangereux & de sources de divisions & de querelles, & rétablir cette ancienne loi de Licurgue, dont se servoient les Florentins avant le changement de Republique en Monarchie, qui défend de disputer sur les points qui se trouvent reglez par une Loi."

(In het Frans) geciteerd bij Jean Rousset de Missy, Les intérêts présens des puissances de l'Europe, Fondez sur les Traitez conclus depuis la Paix d'Utrecht inclusivement, & sur les Preuves de leurs Prétentions particulieres, Den Haag, Adriaan Moetjens, 1733, p. 52.
Verklaring: net zoals er vandaag discussie is over het confederaal, dan wel federaal karakter van België, waarbij de essentie erin bestaat dat in het eerste geval de deelstaten soeverein zijn, en in het tweede niet, was die er ook in het Heilig Roomse Rijk, vooral na de vrede van Westfalen in 1648. De Vrede gaf immers aan de keurvorsten, prinsen, staten, bisschoppen en steden (= Vlaanderen, Wallonië en Brussel) het recht een eigen buitenlandpolitiek te volgen en reduceerde de macht van de Keizer (Federale Regering) tot bijna niets. Het Keizerschap was veeleer een "waardigheid" dan een echte soevereiniteit, die berustte bij de verzameling van alle rijksleden in de permanente rijksdag in Regensburg ("Federaal parlement").

Pufendorf vraagt zich vervolgens af hoe het mogelijk is dat de leden onderling niet samenwerken, terwijl dat in hun objectief gezamenlijk belang zou zijn: de vereniging van de deelstaten zou het Rijk immers tot het machtigste blok in Europa maken. Het antwoord is (natuurlijk) geopolitiek: de Keizer zelf stond al met één been buiten Duitsland door de positie van de Habsburgse erflanden (Hongarije, groot stuk van de Balkan heroverd op de Turken).

Juridisch ziet Pufendorf maar één ruziestoker: de religie. Aangezien religie sinds de godsdienstvrede van 1555 evenwel geen reden zou mogen vormen om de integriteit van een (deel)territorium in vraag te stellen, stelt Pufendorf voor de geschillen te juridiseren en uit de sfeer van het politieke te halen. Een permanente en door alle partijen als legitiem aanziene rechtbank van arbiters (cf. "Arbitragehof") moet de ad hoc rijzende ruzies oplossen en zo de politieke cohesie vergroten, door de twistappel te verwijderen.

Het bijhorende commentaarverbod maakt natuurlijk wel de collega's constitutionalisten (gedeeltelijk) werkloos :-).

Geen opmerkingen: