zondag, september 18, 2011

Tour d'horizon 2012: Gent

Tour d'horizon
Overal te lande zoemen de geruchten rond over de gemeenteraadsverkiezingen van binnen een dik jaar. De trouwe volger van deze blog weet dat uw dienaar een lichte voorkeur heeft voor retrospectieve en eerder kwantitatieve analyses. Hoe beperkt de voorspellende waarde van een dergelijke benadering ook mag zijn, het is altijd een van de betere manieren om wat houvast te hebben bij het interpreteren van opduikende roddels en strategieën.

(overigens wijzen ook de Google Analytics-statistieken van deze blog uit dat de populairste artikels in deze categorie vallen)

Gemeenteraadsverkiezingen hebben een langere spanningsboog dan die voor de andere niveau's. Bijgevolg probeert men altijd in (provinciale) nationale of Vlaamse campagnes, waar de uitslagen kunnen veranderen zoals de wind draait, de herbevestiging van de inplanting van deze of gene partij in haar politieke "fief" te zien. Gent wordt zo al een paar verkiezingen lang gezien als een plaats waar de CD&V het moeilijk heeft (eigenlijk merkwaardig, want de CVP was heel lang de grootste partij in Gent), waar paars geboren is en dus ook standhoudt en waar het Vlaams Belang het eerste is teruggedrongen.

In 2006 was de uitslag als volgt:
groen 6
sp.a-spirit 17
cd&v-nva 8
openvld 9
vb 6


Iedereen vraagt zich af of de tendens zich verderzet in 2012, dan wel of de nationale politiek, via Siegfried Bracke als nieuw-Vlaams koekoeksjong, de Gentse kaarten komt verstoren. Om zich te wapenen tegen een sterk N-VA-resultaat -en om een statement te maken tegen de gang van zaken in de nationale politiek- hebben sp.a en groen! de krachten verenigd (zie eerder op deze blog).

1. Partijen
In 2010 kregen we deze uitslag bij de Kamerverkiezingen in het kanton Gent:
PVDA+ 3.055
groen! 21.567
sp.a 30.068
CD&V 16.039
N-VA 33.457
openVLD 25.401
LDD 4.521
Vlaams Belang 15.791

Als je dit naar zitjes in de gemeenteraad zou vertalen (wat voor alle duidelijkheid een louter fictieve oefening is; kiezers werden niet gevraagd om zich uit te spreken over het stadsbeleid), zou dat het volgende geven:

Groen! 8 (+ 2)
sp.a 11 (-6)
CD&V 5 (-)
N-VA 13 (-)
openVLD 9 (=)
LDD 0 (=)
VB 5 (-1)
 
Een samengaan van sp.a en groen! verandert de situatie:
sp.a-groen 21 (+2)
CD&V 5
N-VA 12 (-1)
openVLD 8 (-1)
VB 5


Dat ziet er dus niet slecht uit als tactische zet:
- op 51 zetels zijn 26 genoeg voor een meerderheid. sp.a-groen-cd&v heeft die (26). sp.a-groen-openVLD (29) ook. De zetelverdeling gaat bovendien uit van de uitslag uit 2010, waar geen "burgemeestersbonus" of beleidsbonus voor sp.a in wordt verrekend. Neem je de uitslag van 2006, dan is zelfs een absolute meerderheid niet onmogelijk.
- Het gevaar van de kartelstrategie steekt misschien in een monsterverbond, maar dan moet iederéén samen (dus ook het VB). Zonder VB komt een "rechtse coalitie" aan 25 zetels. Eentje tekort. In alle andere scenario's wordt de coalitie gebouwd rond de "progressieve as".

2. Personen




(alle cijfers afgerond naar het onderliggende hondertal, om de tekst leesbaar te houden)
- sp.a: sterk team in de breedte
sp.a haalde in 2006 collectief erg sterk uit, maar dat werd ook onderbouwd door hoge persoonlijke scores: het succes van de lijst is gesteund op meerdere pijlers, niet enkel op één kopman/-vrouw. Negen kandidaten scoorden boven de 2.500 stemmen: Termont (19.800), Beke (8.400), Freya Van den Bossche (4.700), Karin Temmerman (4.700), Martine De Regge (4.000), Ruddy Coddens (3.500), Tom Balthazar (3.400) en Resul Tapmaz (2.700).

Dit werd enkel bevestigd in 2009. Hoewel het verschil in de verkiezingsuitslag tussen de Vlaamse en gemeenteraadsverkiezingen zeer groot was (17.000 minder, dat is een goed derde: van boven de dertig naar 21%), haalden nog drie sp.a'ers zeer hoge scores: Freya Van den Bossche (10.257), Daniël Termont (5.951) en Fatma Pehlivan (5.339). Op de Europese lijst haalde Anne Van Lancker 4.100 stemmen, Tom Balthazar 3.600, Marleen Temmerman 2.100.

2010 ging verder op dezelfde lijn: Daniël Termont werd net niet rechtstreeks verkozen voor de kamer (6.400 stemmen, meer dan lijsttrekker Dirk Van Der Maelen), Karin Temmerman haalde 5.400 stemmen (als tweede op de lijst). Resul Tapmaz steeg van 2.780 naar bijna 4.000. Voor de Senaat was het resultaat van Marleen Temmerman (5.600) uitstekend.

-groen
Het verhaal was initieel anders bij groen, maar uiteindelijk zijn ook daar meerdere stemmentrekkers naar boven gekomen. Traditioneel (nationaal) vallen er niet veel voorkeurstemmen bij de ecologisten. Gents boegbeeld Vera Dua vormde daar altijd een uitzondering op, en had voor de laatste keer als lijsttrekker nog 8.200 stemmen. Ongeveer even goed als Frank Beke (uittredend burgemeester). Als lijstduwer in 2009 sprong ze nog over de lijsttrekker (3.000 tegenover 2.400 voor Filip Watteeuw). 

Toch haalde de nieuwe groene generatie haalde toen ook al relatief veel stemmen, wat zich doorzette in 2010: Elke Decruyenaere 2.300 => 3.600, Stefaan Van Hecke (verdienstelijk kamerlid sinds 2007, lijsttrekker in 2010) 3.000. Nog vier andere kandidaten haalden meer dan 1.000 stemmen (Cengiz Cetinkaya, Marijke Pinoy, Filip Watteeuw en Tine Heyse).

- cd&v: pas op voor vallende brokstukken
Vreemd voor een grote stad als Gent, maar er lijken nog maar twee personen over te schieten (hoewel je met de verdeeldheid in de gemeenteraadsfractie natuurlijk nooit zeker bent of die effectief nog zin hebben om zich verkiesbaar te stellen). Filip Van Laecke (7.100 in 2006, 3.200 in 2010) en Veli Yuksel (2.700 in 2010, 5.000 in 2009). Geen idee of "zuster Monica" (1.200 in 2009, 2.600 in 2006) nog mee doet. Tony Van Parys (4.400 in 2006) lijkt de actieve politiek toch wel verlaten te hebben. Anne Martens haalde in 2009 nog 1.200 stemmen op de Europese lijst (2.000 in 2006).

Even ter vergelijking: in 1976 (eerste verkiezingen na de fusie) haalde de CVP in Gent 32,54%, in 1982 29,05%. Zes jaar later (eerste paarse coalitie) 26,76%. In 1994 21,56%, in 2000 gaat het onder de 20%... bij de kamerverkiezingen van 2010 komt er amper nog 10,6% uit. Op een kwarteeuw is het resultaat van de christen-democratie in Gent door drie gedeeld.

- N-VA
Gezien de kartellijst met CD&V vond ik maar twee mensen (met een goede score) terug in 2006: Helga Stevens (1.900, 2.400 in 2009, 2.200 in 2010) en Elke Sleurs (1.000; 700 in 2009, 2.200 in 2010). 

Veel zal dus afhangen van de mate waarin Siegfried Bracke zich bij de lokale bevolking kan presenteren als een geloofwaardig beleidsalternatief (12.000 stemmen in 2010; toch niet weinig: lijsttrekker Freya Van den Bossche haalde er een jaar eerder bijna 2.000 minder). De VRT-nieuwsdienst leiden is toch iets anders dan de stad van Keizer Karel. 

De toenmalige VU zat in 1994 aan ongeveer 4% in Gent. Het is wel duidelijk dat het N-VA-publiek nu helemaal anders samengesteld zal zijn: misnoegde VB-kiezers, misschien voormalige CD&V'ers en VLD'ers... en natuurlijk een pak mensen die niet in die hokjes thuishoren.

- openVLD
De Gentse liberalen zijn van kopman gewisseld: in 2012 trekt Mathias De Clercq de lijst. Een zeer sterke persoonlijke prestatie in 2010 (11.448 stemmen, de enige die wat in de buurt van Bracke zat) kan hoop geven. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat men terug burgemeesterambities kan hebben, zoals bij de vorige "paarse" gemeenteraadsverkiezingen. Het gat met sp.a-groen lijkt onplugbaar. Bovendien zat Termont in 2009 en 2010 niet echt zelf in de match met lijsttrekkers Bracke en De Clercq.

Gentenaar buiten-categorie Guy Verhofstadt scoorde het driedubbele van bijvoorbeeld Mathias De Clercq en Freya Van den Bossche: 31.000 stemmen op de Europese lijst. Tenzij ik verkeerd gekeken heb, waren er verder in 2009 noch 2010 belangrijke Gentse persoonlijke vld-scores. Ex-Gentenaar Fientje Moerman ging vlot boven de 4.300 stemmen voor het Vlaams Parlement. Sas Van Rouveroij haalde 3.500 stemmen (en is nu sinds kort Vlaams oppositieleider.

In 2006 duwde Guy Verhofstadt de lijst stevig (bijna 8.000 stemmen, cf. legendarische foto op het bankje). Ook Christophe Peeters (bijna 3.400) en Geert Versnick (2.400) "scoorden".

Samengevat
Over Gent valt eigenlijk niet zoveel te zeggen. De kaarten lijken al sterk gedeeld door de oprichting van het sp.a-groenkartel. De meeste individuele stemmentrekkers zaten tot nu toe bij rood, of (in mindere mate) bij blauw. Een monsterverbond tegen het "links kartel" maakt eigenlijk bijna geen kans: de aanwezigheid van Vlaams Belang is hoe dan ook delicaat, bovendien lijkt de Gentse vorm van liberalisme toch niet compatibel met het harde nationalisme van N-VA (om nog maar over het VB te zwijgen).

Geen opmerkingen: