Frederik Dhondt

Melandri over Obama

2012-02-14T10:21:00.001+01:00

Pierre Melandri, een van de grote VS-kenners in Frankrijk en een van mijn proffen in Sciences Po, was gisterochtend te gast bij Thierry Garcin (Les Enjeux Internationaux, France Culture). Hij maakt een kritisch bilan van Obama's electorale strategie sinds de rammeling van de congresverkiezingen in 2010 en trekt een duidelijke parallel met Franklin Roosevelt in de jaren '30. De podcast kan hier worden beluisterd.

Gent met sneeuw

2012-02-13T16:45:00.000+01:00

Amsterdam on ice

2012-02-11T15:31:00.000+01:00

Mona Ozouf bij Jean-Noël Jeanneney over Jules Ferry

2012-02-11T15:21:00.000+01:00

De Franse radicaal-socialistische staatsman Jules Ferry, vader van onder andere de scheiding tussen Kerk en Staat en van de gratis openbare lekenschool (maar ook van de doorgedreven kolonisatie), geciteerd door rechts, zowel als door links, wordt in de recentste Concordance des Temps-aflevering gefileerd (en verdedigd) door Mona Ozouf (die eerder faam maakte met haar onderzoek naar de Franse Revolutie). Zoals steeds, een echte aanrader. Podcast staat hier.

Peiling met de vrije vinger ?

2012-02-11T14:35:00.003+01:00

In de lijn van de eerdere proef in december ziet de nieuwe Libre-barometer nog altijd een hele sterke N-VA en zwakke traditionele partijen.

Ziehier de zetelverdeling voor de Nederlandstaligen in de Kamer:

groen 5 (=)
sp.a 12 (-1) (verlies in West-Vlaanderen)
CD&V 14 (-3) (verlies in West-Vlaanderen, Limburg, Antwerpen)
N-VA 38 (+11) (+2 Oost-Vlaanderen, +2 West-Vlaanderen, +3 Antwerpen, +2 Limburg, +2 Vlaams-Brabant)
openVLD 10 (-3) (verlies Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant)
LDD 0 (-1) (verlies in West-Vlaanderen)
VB 9 (-3) (verlies in Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Antwerpen)

Binnen de Libre-peiling zelf de volgende tendens:
Groen gelijk
sp.a gelijk
CD&V +2
N-VA -4
openVLD -1
LDD gelijk
VB +2

Het weze bij deze in herinnering gebracht dat de traditionele Libre-peiling werd afgekocht door Le Soir (zie ook eerder op deze blog) en dat de decemberedities grote afwijkingen vertoonden (om maar iets te zeggen: 42 N-VA <=> 36 N-VA, 28 PS <=> 25 PS).

Voor de Franse taalgroep zien we het volgende:
Ecolo 8 (=)
PS 24 (-2)
cdH 12 (+3)
MR 16 (-2)
FDF 2 (+2)

Het grote verlies voor de PS dat hier gezien wordt, komt vooral cdH (+3) ten goede (Henegouwen, Luik, Waals-Brabant). Voor de rest leveren de 6% verlies niet zo'n groot verschil op, aangezien de andere partijen op afstand kleiner blijven. Neem bijvoorbeeld de provincie Henegouwen. De PS haalde er 48% in 2010, 31% meer dan de MR. Door de achteruitgang van de MR blijft de afstand bijzonder groot, waardoor de PS amper één zetel moet laten (aan cdH). Een eventueel tweede zetelverlies aan het FN komt er pas wanneer die partij over de kiesdrempel gaat...

Ik ben eerder geneigd te denken dat deze peiling bewust de tendenzen wat versterkt heeft, om de krant beter te doen verkopen. Wachten op de volgende...

Gentse Rechtshistorische Causerie 28 februari 2012

2012-02-10T08:43:00.002+01:00

Op 28 februari houdt uw dienaar een langere uiteenzetting in het kader van de reeks Gentse Rechtshistorische Causerieën. Het concept van deze ontmoetingen bestaat uit een interactieve presentatie in seminarievorm, waarbij de spreker op informele wijze kwalitatief hoogstaande feedback krijgt van rechtshistorische peers. Wie zich aangesproken voelt, is welkom (cf. onderaan).

Deze causerie omvat het theoretische en methodologische deel van lopend comparatief doctoraatsonderzoek, dat de ambitie heeft om diplomatiek-juridische argumenten tegen hegemonie in het volkenrecht van twee op het eerste zicht verschillende periodes in kaart te brengen. Enerzijds die van de achttiende-eeuwse irenische Frans-Britse tandem tijdens de “trente heureuses” (1713-1743) na de Vrede van Utrecht, anderzijds die van de Vijfde Republiek onder Generaal De Gaulle (1958-1969).

De thesis gaat uit van een theoretische visie op het internationaal recht als crux of nexus tussen (statische, retrospectieve) machtsverhoudingen en (dynamische, prospectieve) waarden. Hegemonisch en egalitair discours zijn bijgevolg meer dan een loutere toolkit om strategische belangen ad hoc te verkopen aan partners, maar weerspiegelen een legitimerende waardenstructuur die niet noodzakelijk afgeleid is van de te boek staande rechtsgeleerde traditie. Er bestaat geen tegenstelling tussen macht en waarden, zolang de onderzoeker als observator kiest voor een breed normatief spectrum en bereid is om hetzij systemisch-doctrinaire, hetzij nationale, dan wel anachronistische en retroprojecterende vooronderstellingen te laten varen.

Voortbouwend op hypotheses en theorieën uit verwante disciplines als de culturele vroegmoderne grondwetsgeschiedenis (Barbara Stollberg-Rilinger) of de antropologisch-sociologische veldentheorie (Pierre Bourdieu) wordt het recht tussen staten bekeken als een zaak van symbolische communicatie, waar toegeschreven, eerder dan uitgeoefende macht tot uiting komt in de beheersing van een normatief discours, dat de uitdrukking vormt van impliciet gevestigde handelingspatronen, die in hun navolging bewaakt worden door ervaren praktizijnen als poortwachters. De retorische oppositie tussen verticale en horizontale strategieën vormt op die manier geen loutere afleiding van een verschil in harde macht, maar de uiting van een aansluiten bij een andere conceptuele structuur.

Deels om methodologische redenen (de aanpak van “politieke” documenten in de diplomatieke correspondentie vereist andere vaardigheden dan die van rechtsgeleerde traktaten) impliceert deze visie een verruiming van de bronnenperimeter. Niet alleen “hard recht” als uitgegeven verdragen of de gecanoniseerde “zienswijzen van de meest bevoegde schrijvers der verschillende volken”, maar ook de beslotenheid van onderhandelingskamers of het tribunaal van de internationale opinie, waar telkens van juridische concepten doordrenkte argumenten worden aangevoerd, zijn authentieke vindplaatsen van de hierboven geschetste patronen. Zowel de omfloerste en van litteraire stijlfiguren doordrenkte achttiende-eeuwse correspondentie als de daverende persconferenties van de Gaulle worden op die manier ook voor juristen relevant.

De presentatie gaat door in het vergaderlokaal op de tweede verdieping van de vakgroep Grondslagen en Geschiedenis van het Recht en dat vanaf 16u. Het wordt ten zeerste op prijs gesteld uw komst aan te melden bij Karin.Pensaert@Ugent.be.

WIB Franse politiek (Amsterdam, 8 februari)

2012-02-06T16:57:00.000+01:00

Op 8 februari (woensdag, overmorgen) verzorg ik in Amsterdam een Werkgroep Internationaal Beleid bij de vrienden van de Jonge Socialisten in de PvdA (het Nederlandse equivalent van animo), over de Franse presidentsverkiezingen. Meer informatie: www.js.nl of het Facebookevenement.

Nieuwsflash - Update Rechtshistorische Courant februari 2012

2012-02-03T08:42:00.000+01:00

Update van de Courant voor februari 2012: toevoeging van een lezing over rechtsiconografie van prof. G. Martyn aan de Université Lille-II, volgende week.

Rechtshistorische Courant februari 2012

2012-02-02T10:43:00.001+01:00

Vandaag verschijnt de februari-editie van de Rechtshistorische Courant, de elektronische nieuwsbrief die het Gentse Instituut voor Rechtsgeschiedenis al sinds 2006 de wereld in stuurt. Geïnteresseerden in het laatste nieuws over publicaties, calls for papers of jobs in het rechtshistorische veld, kunnen op eenvoudig verzoek abonnee worden door te mailen.

Voorgaande nummers staan online op rechtsgeschiedenis.be.

Net verschenen: F. Dhondt, "Op Zoek naar Glorie in Vlaanderen. De Zonnekoning en de Spaanse Successie (1707-1708)" [Standen en Landen; Anciens Pays et Assemblées d'États, vol. CVIII], Kortrijk: UGA, 2011, 520 p. ISBN 9789089772428

2012-01-30T17:38:00.005+01:00

Lodewijk XIV (1638-1715) is in de collectieve verbeelding het prototype van de absolute Ancien Régimevorst. Zijn dagen bestonden uit belastingen heffen en intimideren om zonder ophouden binnen te vallen bij de buren, en tussendoor te pronken in weelde en ijdelheid op één van zijn vele kastelen. Dit boek toont aan dat de geschiedenis veel genuanceerder is. Lodewijk was koning tussen en niet boven andere vorsten. Hij regeerde achter de schrijftafel en niet op het slagveld. Lodewijk had nagenoeg nooit absolute macht. Desondanks slaagde hij wel waar zijn voorgangers faalden. Bij zijn dood was Frankrijk beter dan ooit beschermd tegen aanvallen uit het Noorden en regeerde zijn kleinzoon in Madrid.

Twee cruciale jaren uit Lodewijks laatste grote oorlog tonen deze logica op alle schaakborden tegelijk. Archiefmateriaal, mémoires, afbeeldingen en een ongemeen rijke historiografie brengen kleur, reliëf en nuance, om uiteindelijk de karikatuur te begraven. In Vaubans loopgraven van Kust-Vlaanderen, op de chaotische hellingen rond Oudenaarde, in winterse Haagse achterkamertjes en in de wandelgangen van Versailles, Marly of Fontainebleau draaide eenzelfde raderwerk, dat zijn tegenstanders Lodewijk enkel konden benijden.

Dit werk werd bekroond met de Scriptieprijs 2008 van de Belgisch-Nederlandse Werkgroep de Achttiende Eeuw en de André Schaepdrijverprijs 2008 voor beste masterproef geschiedenis aan de UGent.

Frederik Dhondt (Gent, °1984) studeerde rechten (UGent), geschiedenis (UGent/Paris IV-Sorbonne) en Internationale Betrekkingen (Sciences Po Paris). Momenteel bereidt hij een doctoraat in de rechtsgeschiedenis voor als aspirant van het FWO-Vlaanderen.

Bestellen kan hier.

Ghent by light

2012-01-30T16:34:00.000+01:00

Een paar foto's van het lichtfestival in Gent afgelopen weekend. Mijn excuses voor de soms povere kwaliteit, mijn toestel is blijkbaar niet geschikt voor nachtopnames...

Nieuwjaarsreceptie sp.a Zingem (foto's online)

2012-01-29T20:14:00.000+01:00

Ter herinnering aan een bijzonder geslaagde receptie vind je hier de foto's van het gezellig samenzijn, de toespraak van de minister (over hoe hebzucht en individualisme vandaag onze grootste tegenstanders zijn) en van het nakeuvelen bij een hapje en een drankje.

De foto's van de receptie staan online op onze Picasaruimte. Klik hier om er naartoe te gaan.

We zijn 2012 goed begonnen. Een grote dankuwel aan alle aanwezigen en tot binnenkort !

(zie http://zingem.s-p-a.be)

18th Century Diplomatic Gloating

2012-01-26T11:43:00.004+01:00

It is a commonplace that early modern diplomats' extensive letters were foremost filled with details on the sovereign's and the main courtiers' health. My current research aims to demonstrate that the "physical" or "pre-rational logic" (Bourdieu) of dynastic politics was not the only factor in play, but that (international) lawyers, as prophets of rational statecraft, made the whole machinery run and consequently transformed the system after 1713. Nevertheless, I regularly come across wonderful excerpts, bringing imaginary flesh and bones to paper political actors.

One of those examples is a letter by Lord James Waldegrave, British Ambassador in Versailles, to the Duke of Newcastle (Secretary of Sate for the Southern Department), dated 16 May 1738 (kept in the State Papers at the National Archives in Kew, series 78-218). Louis XV was then 28 years old. In normal circumstances, the French king was major at the age of thirteen. For Louis, this had been formally staged at a Lit de Justice in 1723 under the auspices of the then Regent Philip of Orléans. However, after Philip's death, the King continued to rely on elder statesmen for the exercise of power. First his remote parent the Duke of Bourbon (1723-1726) and then the sexagenarian Cardinal André-Hercule de Fleury (1726-1743) held the reins of government.

(Louis XV of France by Van Loo)

(Cardinal Fleury by Rigaud)

(James Waldegrave by Lunberg)

Louis, already difficult to master as an infant king (constantly terrorizing the staff that was supposed to look after him), started taking mistresses in the 1730s and enjoyed life to the fullest. His physical constitution was not always up to this. Already in 1725, at the age of 15, Louis caused a panic at Versailles. He ate to much diablotin-chocolate bonbons and almost succumbed to a severe indigestion.This led to the Duke of Bourbon sending his promised spouse, the Spanish infanta Maria Ana Victoria, back to Madrid, thus breaking off a precious alliance with the Bourbon colleague, contracted in 1721. This in turn led to the formation of two blocks: a Spanish-Habsburg alliance ("Ripperda" Treaty of April/May 1725) against a Franco-British league (League of Hannover, September 1725) and thus possibly to all-out war in Europe.

Consequently, with both a senescent prime minister and a sovereign "living it up", the British ambassador had to be on his guards. Every rumour of frailty or incremental disease was of prime political importance. Traditionally an enemy of France, Britain had been in a rather cordial relationship, shifting from alliance to entente cordiale ever since the peace of Utrecht in 1713. A "coup" could put an abrupt end to Fleury's peaceful foreign policy and cause confrontation on the continent or overseas.

I had an opportunity of paying my court to His Most Christian Majesty since my arrival here: He received me exceeding civilly, and talked to me a good deal. It is true he is pretty much taken away, but really had I not expected it, and had I not known him fatter some time ago, I should not have taken much notice of his leanness, for his complexion was clearer, his eyes more lively, and his voice much stronger, than I have observed this great while. In time, in my opinion, he is far from being likely to die soon of a consumption, as the generality // here will have it.

The cardinal had a small fainting fit on monday morning, which occasioned a report in Paris, that he was a dying; but I was at his lodgings the next morning by half an hour after light, and found he was gone to Mass. At his return before nine I had my audience of him, and he seemed as hearty as in my preceding visits. One of those fits will probably carry him off; perhaps the first, and perhaps not the hundredth.

Zaterdag nieuwjaarsreceptie sp.a Zingem met Pascal Smet

2012-01-25T11:30:00.001+01:00

Als afsluiter van de nieuwjaarsmaand houdt houdt sp.a Zingem volgende zaterdag (28 januari) haar traditionele nieuwjaarsreceptie. Kwestie van 2012 goed in te zetten, verzorgen we voor iedereen een hapje en een drankje in onze vaste pleisterplek De Klub (Kwaadstraat 9, 9750 Zingem).

Ook dit jaar komt een externe socialistische mandataris ons een hart onder de riem steken: Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd en Gelijke Kansen Pascal Smet. Hij maakte in de jaren ’90 naam als secretaris-generaal voor de vluchtelingen en staatslozen, om daarna de politiek in te gaan als Vlaamse Brusselaar en ongegeneerde institutionele beeldenstormer. Zijn enthousiasme, dat hem in de negentien Brusselse baronieën niet altijd in dank werd afgenomen, werd in 2009 door de partijleiding goed bevonden voor Vlaams gebruik. De creatieve voorstellen van Pascal Smet zijn sindsdien niet meer weg te slaan uit de nationale media. Onze spreker beheert vandaag het grootste budget van de hele Vlaamse regering, waarmee in onze gemeente onder andere een substantieel deel van de uitbreiding van de gemeenteschool werd betaald. De minister zal een korte toespraak houden rond 19:00. Een unieke kans om een professioneel, gedreven en vriendelijk toppoliticus met originele ideeën te ontmoeten.

We openen de deuren om 18:30 en kijken er naar uit om iedereen terug te zien (voor zover dat uiteraard nog niet gebeurd is op andere recepties).

Zie ook onze website http://zingem.s-p-a.be.

Twee kleinere teksten

2012-01-15T21:32:00.001+01:00

Opnieuw twee kleinere teksten:
- "Chirac en de lange schaduw van Montesquieu" De Juristenkrant, nr. 243 (11 januari 2012), p. 16.
- "Recensie: Emmanuelle JOUANNET, Le droit international libéral-providence. Une histoire du droit international, Brussel, Bruylant, 2011, Wereldbeeld: Tijdschrift voor de Verenigde Naties 35 (2011/4), nr. 160, pp. 39-42.

Het gulden luchtkasteel van Merkozy (apache)

2012-01-12T14:02:00.002+01:00

De nieuwssite apache.be publiceert een opiniestuk dat ik samen met Maite Morren schreef over de budgettaire "gouden regel" in de Eurocrisis. De tekst vind je hier.

Champagne gisteren, vandaag en morgen

2012-01-03T15:58:00.003+01:00

Alweer een heerlijke uitzending van Concordance des temps afgelopen zaterdag (31 december): Jean-Noël Jeanneney ontving Jean-Robert Pitte (ex-président van Paris IV-Sorbonne). De gast in kwestie is een gerenommeerd geograaf, die zijn levenswerk heeft gemaakt van het in kaart brengen van de Franse gastronomische diversiteit (en -via zijn goede politieke connecties- de gastronomie ook op de UNESCO-werelderfgoedlijst heeft gekregen). Ik denk zelf nog met veel plezier terug aan een (wetenschappelijk verantwoorde!) kaas- en wijndegustatie in de lente van 2008 op het Institut de Géographie van de Sorbonne in de Rue Saint-Jacques.

Onderwerp van de dag: de champagne, Frans luxeproduct met weergaloos globaal succes. Populair geworden in Londen ten tijde van Lodewijk XIV (die zelf liever Bourgogne dronk), door toedoen van gewiekste Engelse handelaars (die de wijn in glazen flessen met stop lieten rusten, en ontdekten dat hij bubbels gaf) en een libertijnse Franse vluchteling, Saint Évremond. Na de dood van de Zonnekoning verovert de champagne tijdens de uitbundige Regentschap van Filips van Orléans Frankrijk en Europa... Lodewijk XV drinkt er regelmatig als anti-depressivum.

Een uur lang verkondigen Jeanneney en Pitte in een erudiet duet de lof van de drank die vrouwen vrolijker, maar niet lelijker doet worden en wordt ingeroepen en bezongen als een surrogaat voor eten, geneesmiddelen of anti-depressiva. Podcast valt hier te downloaden.

Vandaag: Rechtshistorische Causerie dr. Magnus Ressel (rappel)

2011-12-19T08:57:00.003+01:00

Op 19 maandag december ontvangt het Gentse Instituut voor Rechtsgeschiedenis een Duitse gastspreker, dr. Magnus Ressel (RU Bochum). Hij zal een lezing houden (in het Engels) met als titel "The codification of the principle « Free ship – Free good » in international treaties as a result of conflicts between the Barbary corsairs and the Europeans".

Plaats van afspraak: vergaderlokaal Vakgroep Grondslagen & Geschiedenis van het Recht, tweede verdieping, zijvleugel, Universiteitsraat 4.

Uur van aanvang: 17h. Inschrijving bij Karin.Pensaert@UGent.be.

Meer informatie op www.rechtsgeschiedenis.be.

Arrogante Parisiengs krijgen lik op stuk

2011-12-14T15:58:00.004+01:00

Prachtige clip van Eva Joly, de groene kandidate in Frankrijk. Joly, onkreukbare voormalige financiële onderzoeksrechter ("Dominique Strauss-Kahn ? Je le connais bien, je l'ai mis en examen!"), komt oorspronkelijk uit Noorwegen. En dat hoor je. Geen land waar een accent zo gedenigreerd kan worden als in Frankrijk, waar het cultiveren van de taal je maatschappelijke positie reflecteert. Valt ook maar enigszins te horen dat je uit Bretagne, de Languedoc, de Elzas... of Wallonië komt, word je in Parijs meteen minder vriendelijk behandeld (ben ik blij dat ik niet in Wallonië ben opgegroeid, heb je meteen geen Luiks of Naams accent als je in Parijs komt :-)). Joly lost het probleem hier op een bijzonder vertederende en elegante manier op en zet de auteurs van de kleingeestige reacties in het begin perfect voor schut.

(het doet een beetje denken aan mijn tijd in de Cité Internationale, waar de hele wereld in surrogaat-Frans met elkaar omgaat... soms ergerlijk -probeer maar eens een nazale Québecois of een Franstalige Zwitser te begrijpen- maar inderdaad geen mooier bewijs te vinden van de aantrekkelijkheid van de Franse taal, waarden en samenleving)

iCloud en Goodreader: een gewaarschuwd man...

2011-12-14T10:14:00.002+01:00

Sinds de maand mei behoort uw dienaar tot de enthousiaste fans van Apple's wonderlijke wereld van visueel redeneren en intuïtieve besturingssystemen. Ik besloot toen namelijk een iPad2 aan te schaffen. Een verademing voor iedereen die veel teksten moet annoteren: dankzij de geweldige app goodreader kan je immers met een eenvoudige vingerbeweging belangrijke zaken aanduiden op een 18de-eeuws document, bladwijzers invoegen, inzoomen tot de kleinste details... Een hoop tijd gewonnen, en tijd om definitief afscheid te nemen van de fameuze "fiches" waarop je informatie over je bronnen noteert of extensief overschrijft. In wezen zijn notities in Word of Excel niet veel anders dan dat. Dankzij Goodreader hoef je enkel je foto's in een pdf te gooien. Wanneer je een artikel of grotere tekst uitschrijft, ligt de iPad links of rechts van je. Spaart dus een tijdrovende tussenfase uit.

Waar knelt het schoentje nu ? iCloud heeft in de gratis versie 5 GB opslagruimte. Je veronderstelt dus, dat je wel een waarschuwing krijgt wanneer die limiet (bijna) bereikt is. Tot mijn verrassing gebeurde dat eergisteren. Hoewel ik al een aantal weken niets had toegevoegd. Goodreader moet dus wel erg traag (WiFi-)synchroniseren met iCloud.

De verrassing werd nog groter toen ik twee zaken naast elkaar legde:
- de lijst van opgeslagen bestanden, die je via het instellingenscherm van de iPad kan oproepen
- de lijst van iCloud-bestanden in Goodreader

De tweede was véél langer dan de eerste. Nu goed, ik had geen zin om een abonnement bij Apple te nemen (je betaalt een jaarlijks bedrag voor die opslagruimte, voor je het weet ben je een melkkoe). iCloud "ontstoppen" was niet zo moeilijk: bestanden downloaden => naar gewone map slepen => naar PC/externe HD kopiëren en zo plaats vrijmaken.

Probleem: er blijven een twaalftal (grotere) bestanden over (compilaties van archieffoto's uit Parijs en Londen), die iCloud niét en Goodreader wél als iCloud-bestanden ziet. Downloaden blokkeert telkens. Gevolg: ik ben de versie die ik in Goodreader bewerkt heb, waarschijnlijk kwijt (de originelen uiteraard niet, aangezien ik altijd met een drietal backups van archiefmateriaal/boeken/artikels werk).

Moraal van het verhaal: blijf weg van iCloud in Goodreader. (en gebruik je iPad als een grote USB-stick; eens bewerkt, direct backup op PC maken)

2012: rien n'est joué (bis)

2011-12-13T10:38:00.005+01:00

Even een korte post over de Franse presidentsverkiezingen, waarover ik al een tijdje een zeker stilzwijgen in acht neem. Het was mijn intentie om een groter (gedrukt) stuk neer te pennen na de Franse Primaires. Hoewel dat vrij eenvoudig te schrijven zou zijn, heb ik de indruk dat het moment nog niet rijp is.

I. Hollande: (bang ?) afwachten

Het was eenvoudiger geweest had Martine Aubry gewoon de primaires gewonnen. De situatie met Hollande (centrumprofiel) en het succes van Montebourg (linkervleugel gekaapt, die niet naar Benoît Hamon geluisterd heeft) is erg onverwacht. De casting is totaal veranderd. In plaats van een campagneteam Hamon-Delanoë-Fabius (te verwachten in geval van een Aubry-kandidatuur) gaat het nu om Moscovici-Ayrault-Valls-Sapin (allemaal centristischer en... minder bekend dan de voorgaande namen). Persconferenties bij de PS worden nu gegeven door een duo: een woordvoerder voor de kandidaat (Delphine Batho) en een voor de partij (Benoît Hamon). Als dat maar goed afloopt...

Voor Hollande voorzie je normaal twee problemen:

- te vriendelijk op internationale thema's in deze harde economische tijden; Sarkozy's circus van Europese toppen legt hem geen windeieren in de publieke opinie (zie peiling Ipsos voor Le Monde en Sciences Po)

- te zacht voor de binnenlandse politiek: de compromisloze ex-rechter Eva Joly is een sterkere persoonlijkheid en hoe dan ook gediend door alle juridische affaires (Bettencourt-Woerth, corruptie bij de PS-Pas-de-Calais en Marseille, Karachi-Balladur); Jean-Luc Mélenchon heeft hetzelfde discours als de in de primaires succesvolle Montebourg en is een pak snediger dan Hollande; ook eeuwige emmerdeur Jean-Pierre Chevènement doet mee (souverainist, was in 2002 kandidaat, haalde 5% en vermoordde daarmee definitief Lionel Jospin; in principe in alliantie met de PS, maar zijn partij kreeg niet genoeg posten)

De voorbije twee maand zijn dan ook opgegaan aan ruzies met de groenen over de kernenergie (waarbij Hollande uiteindelijk heeft gebeld naar Areva, Frans staatsbedrijf dat in het buitenland kerncentrales bouwt, en zo de nucleaire lobby zelf het akkoord laten schrijven; zie reactie Joly op France 2) en aan aanvallen van alle kanten op "Herr Karamellpudding" (Duitse vertaling van zijn bijnaam "Flamby").

De politiek van Hollande is steeds geweest om niet direct te antwoorden, te wachten tot de campagne echt begint, en intussentijd rechtstreeks Sarkozy aan te vallen. Waarschijnlijk tactisch ook de juiste keuze.

II. Sarko: via het buitenland Sant in eigen land ?
Zoals eerder gezegd: je moet eerst de eerste ronde overleven, voor je de tweede kan vechten tegen Sarkozy. De weekheid van Hollande's posities is dan ook een risico tegenover groen en de Parti de Gauche. Hetzelfde geldt echter ook voor de zittende president. Herstellend in de peilingen dankzij de Eurocrisis (in de eerste ronde terug bijna even sterk als Hollande), had hij de (centrum-rechtse) kandidatuur van Jean-Louis Borloo ontmijnd door de radicale partij terug in te kopen in de UMP. Dat is echter niet gelukt met Hervé Morin (eerder verwaarloosbaar, centrum-rechts) en eeuwige rivaal Villepin.

A. Villepin: persoonlijke rancune

Ondanks geruchten als zou Villepin, van wie medestanders als Bruno Le Maire (Landbouw) en Marie-Anne Montchamp (staatssecretaris van een ongetwijfeld belangrijk departement) door Sarkozy zijn aangetrokken, het uiteindelijk opgeven, leken me maar weinig waarschijnlijk. Het gevecht tussen Villepin en Sarko is zo persoonlijk, dat een verzoening onmogelijk is. Al van in 1995 staan de twee met getrokken messen tegenover elkaar, toen Sarko Chirac verraden heeft voor Balladur en Villepin de gouden kans gegrepen heeft om de campagne van de eerste te voeren (wie wil, kan op de site van de INA overigens de excellente documentaire "Les Fauves" downloaden).

Inhoudelijk zijn Sarko en Villepin niet zo verschillend, maar de opgestapelde rancune tussen beide heren maakt dat, ook al kan Villepin maar twee procent pakken, hij het toch de moeite waard zal vinden, omdat die twee procent van bij Sarko komen. Villepin is zeker niet links (of centrum), maar een gaullist van de oude stempel. Hij doet me eigenlijk een beetje denken aan Maurice Couve de Murville, trouwe luitenant van Charles de Gaulle. Couve was minister van Buitenlandse Zaken gedurende grofweg tien jaar, om daarna de (te populaire) eerste minister Georges Pompidou te vervangen. Eens de Gaulle weg was, verkruimelde de politieke carrière van Couve ook. Net als Villepin was Couve nooit verkozen geraakt voor hij minister werd. Achteraf is het ook niet echt meer van de grond gekomen. Campagne voeren op de markten was niets voor hem: juridische spitsvondigheden en cultuur te over, maar om over de prijs van de baguette of de groenten te beginnen, was hij niet authentiek genoeg.

Villepin probeert dit alvast te vermijden, door van ver op voorhand te vertrekken. Eigenlijk voert hij al meer dan een jaar campagne (koeien omhelzen, wijn drinken, met een haarnetje en laarzen een lopende band bezoeken) sinds zijn vrijspraak in eerste aanleg in de Clearstream-affaire in 2010, toen hij op indrukwekkende wijze de vloer aanveegde met de autoritaire manier waarop Sarkozy het parket voor persoonlijke redenen misbruikte. Villepin zou het dus wel een stuk beter kunnen doen dan Couve. Misschien genoeg om Sarkozy... uit te tellen. Dan moet Hollande zich helemaal geen zorgen meer maken over de tweede ronde.

B. Le Pen: de echte bedreiging

Zoals ook al eerder gezegd: de echte sociologische bedreiging (voor beide grote partijen) vormt het Front National. Frankrijk verloor honderdduizenden industriële jobs in de jaren 2000. Wat massa's laaggeschoolde werklozen creëert, voor wie de voordelen van de globalisering erg veraf lijken. Sarkozy heeft deze kiezers in 2007 cultureel verleid, door naar het hart van de mensen te spreken ("rétablir les valeurs travail, autorité", "je vais vous nettoyer tout ça au Kärcher") en een externe vijand te creëren (migratie). Het verschil is dit keer dat economische thema's een belangrijkere rol spelen. De PS zal het verschil met de UMP nooit zo groot kunnen maken als Marine Le Pen. Zij wil Frankrijk uit de euro, verbieden dat de staat geld leent op de internationale markten en uiteindelijk zelf geld bijdrukken door de Banque de France te laten optreden.

Onrustwekkender voor de UMP is dat bij de regionale verkiezingen in 2010 en bij de kantonverkiezingen in 2011 ook de traditionele provinciale burgerij voor Le Pen is gegaan. Het risico bestaat dus dat Le Pen zich kwalificeert voor de tweede ronde. Vandaar dat Sarkozy onafgebroken zijn imago van "premier flic de France" blijft cultiveren. Er gaat geen week voorbij of de "droite populaire", een in de UMP opgezette rechts-rechts parlementaire club, spuit een voorstel dat te controversieel is voor de president zelf. Minister van Binnenlandse Zaken Claude Guéant, opvolger van de voor racistische beledigingen veroordeelde Brice Hortefeux, doet er regelmatig nog een schepje bovenop door bijvoorbeeld te verklaren dat er "te veel vreemdelingen in Frankrijk" zijn.

(uittreksel uit Sarkozy's discours in Grenoble, augustus 2010)

(De recentste Ipsos-peiling voor Le Monde en Sciences Po - december 2011 - toont een duidelijke "eurobonus" voor Sarkozy: economische crisis, buitenlandse politiek en onveiligheid zijn nog steeds zwakke plekken bij Hollande, die verliest aan Mélenchon, Bayrou en Sarkozy)

De nieuwe regering en de 500-schaal

2011-12-06T22:49:00.001+01:00

Nog even wat nutteloze cijfers bij de nieuwe regering: hun rangschikking in termen van populariteit, volgens de aloude 500-schaal ((voorkeurstemmen kandidaat/500 resp. 2500, als het over Senaat gaat) + (voorkeurstemmen maal 100/stemcijfer lijst)). Het gaat telkens om de voorkeurstemmen, behaald bij de vorige verkiezingen. Deze schaal is een consensus tussen het absolute aantal voorkeurstemmen (waarmee je onbeperkt kan scoren), en het gewicht van de kandidaat binnen de lijst (waarmee je maximum 100 kan halen: er kunnen niet meer mensen voor jou stemmen, dan voor de lijst).

1. Elio Di Rupo 466,04 (niemand doet beter, ook De Wever niet, ook al is het verschil miniem; 58% van de PS-kiezers in Henegouwen stemde voor hem; 203.758 stemmen)
2. Didier Reynders 169,24
3. Paul Magnette 135,66
4. Vincent Van Quickenborne 133
5. Joëlle Milquet 115,35
6. Sabine Laruelle 110,33 (45% stemmen eigen lijst; 32.389 voorkeurstemmen)
7. Laurette Onkelinx 110,327 (29% stemmen eigen lijst, 40.621, toeval dat de twee zo dicht zitten)
8. Johan Vande Lanotte 106,32
9. Pieter De Crem 106,29
10. Annemie Turtelboom 101,38

Kamer:
1. Siegfried Bracke 241,77
2. Olivier Maingain 165,37 (wat een duo...)
3. Mathias De Clercq 150,44
4. Gerolf Annemans 144,22
5. Renaat Landuyt 140,77 (moet zowat de enige West-Vlaming zijn die geen minister is)
6. Jan Jambon 140,35
7. Jean-Marie Dedecker 119,029

Senaat:
1. Bart De Wever 461,701 (hoewel hij eigenlijk als gemeenschapssenator zetelt)
2. Alexander De Croo 177,398
3. Filip Dewinter 120,694 (zelfde opmerking als De Wever; merkwaardig dat beide heren, die niet van overdreven voorliefde voor de federale instellingen kunnen worden verdacht, toch op het senatoriale pluche komen zitten in bijberoep)

Twee peilingen, twee werelden

2011-12-05T17:23:00.000+01:00

Ziehier de zetelverdeling igv de Ipsos/Le Soir-De Morgen-peiling (cf. voorheen bij La Libre Belgique). Merkwaardig anders dan in die van de Libre zaterdag.

Groen 4 (-1)
Ecolo 9 (+1)
sp.a 16 (+3)
PS 28 (+2)
CD&V 13 (-4)
cdH 9 (=)
N-VA 36 (+9)
FDF 1 (-2)
openVLD 10 (-3)
MR 14 (-1)
LDD 1 (staat op 3,1% in de peiling, niet zo veel onder 2010; zetel in W-Vl mogelijk)
PP 0 (-1)
VB 9 (-3)

De verschuivingen zijn hier veel beperkter: W-Vl maar een zetel (CD&V-> N-VA), O-VL twee (N-VA resp. VLD -> N-VA), A'pen 3 (groen -> sp.a; CD&V/VLD -> N-VA); Limburg 2 (VB -> N-VA, Cd&V -> sp.a), Vlaams-Brabant moeilijk te schatten (16 zetels in BHV/Leuven 2010 <=> nu 17 Nederlandstalige zetels genomen, kan in praktijk 16 zijn, waardoor N-VA nog 1 zetel kan verliezen).

Tijd voor een beetje horror

2011-12-03T11:16:00.001+01:00

Omzetting in zetels van de Libre-peiling van vandaag:

Groen 5 (=)
sp.a 12 (-1) (West-Vlaanderen)
CD&V 12 (-5) (West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Limburg, Brabant)
N-VA 42 (+15) (overal winst)
openVLD 11 (-2) (Oost-Vlaanderen, Antwerpen)
LDD 0 (-1)
VB 7 (-5) (Oost-Vlaanderen, 2 Antwerpen, Limburg, Brabant)

Ecolo 9 (+1) (Luik)
PS 25 (-1) (Luik)
cdH 9 (=)
MR 15 (=)
FDF 1 (-2)
PP 0 (-1)
FN 2 (+2)

Gezien de peilingshistorie tussen Le Soir en La Libre (cf. Ipsos is naar Le Soir gelokt, peiling wordt aanzien voor betrouwbaarder dan die van Dedicated Research, die de omgekeerde beweging maakte) en het feit dat peilingen in de eerste plaats worden aangekocht om de krant beter te laten verkopen, zou het natuurlijk kunnen dat men binnen de foutenmarge van 3,3% links en rechts wat heeft opgeteld en afgetrokken om de cijfers spectatulairder te laten lijken.

Desondanks is de algemene tendens bijzonder gevaarlijk: hoe kleiner de traditionele partijen worden, hoe gemakkelijker N-VA de zetels opschept. In Antwerpen kan dat makkelijk tot de helft gaan (12/24). N-VA profiteert natuurlijk van het verlies van het Blok en LDD (samen 6 zetels kwijt), maar raapt al de rest eenvoudig op (bijvoorbeeld in Vlaams-Brabant, waar evenwel een lijst "UF" nog iets zou kunnen veranderen), omdat de partij op zich al zo groot is (versnippering = zetelverlies voor de niet-N-VA-partijen).

Ik zou zeggen dat dit een mooie incentive is voor de regering-Elio I om samen te blijven. In dit klimaat "de stekker uit trekken" komt neer op politieke zelfmoord. De VLD staat nu nog twee zetels onder het dieptepunt van 2010. CD&V en sp.a kunnen net nog een voetbalploeg opstellen met hun kamerleden en een trainer op de bank houden. Samen hebben de "independentisten" trouwens een meerderheid in de Nederlandse taalgroep (49/89).

Verdeling over families:

Links 51 (=33%)

Centrum 21 (=14%)

Vlaams-Nationalist 42 (=28%)

Brussels 1 (0,67%)

Liberaal 26 (=17%)

Extreem-rechts 9 (=6%)

Boek in Wordle

2011-12-02T15:17:00.001+01:00

Weldra verschijnt van mijn hand het boek Op Zoek naar Glorie in Vlaanderen. De Zonnekoning en de Spaanse Successie, 1707-1708 (UGA, vol. CVIII in de reeks Standen en Landen-Anciens Pays et Assemblées d'État). Het nalezen van de laatste drukproef was een mooie gelegenheid om de tekst (518 p.) eens door wordle te halen. Vooral de militairen (Vendôme, Marlborough, Eugenius) lijken groot te staan. Wat ook logisch is, aangezien zij ook in het diplomatieke luik opduiken. "Lodewijk XIV" en "Frankrijk" zijn dan weer de centrale spil van de tekst. Dat "leger" groter staat dan "onderhandelingen", bewijst gewoon dat je meer woorden nodig hebt om militaire inactie uit te leggen (die loopt van april tot oktober), dan de diplomatieke interakten (hoewel die voor de afloop bepalender zijn). De vele maanden ("juli", "augustus", "september") zijn een gevolg van de vele verwijzingen naar archiefstukken.

Guillaume Dubois by Rigaud

2011-12-01T16:47:00.004+01:00

Stéphane Perreau's well documented, excellent blog on Louis XIV' court painter Hyacinthe Rigaud recently featured his magnificent 1723 portrait of Cardinal Guillaume Dubois (1656-1723; see also elsewhere on this blog). The painting (frequently used in my conference presentations) is a gift from heaven for historians of public international law, as it displays the cardinal, main artisan of France's post-Ludovican foreign policy, in front of four books, two to three of which are closely associated to the legal domain. I know no better expression of the symbolic and cultural importance of law as a means of distinction in the Ancien Régime political society.

Gentse rechtshistorische causerie 19 december: dr. Magnus Ressel

2011-11-24T13:27:00.002+01:00

Meer informatie op www.rechtsgeschiedenis.be.

WIP Franse presidentsverkiezingen

2011-11-24T09:28:00.000+01:00

Gisteren was ik te gast bij animo nationaal, om er een "Werkcollege Internationale Politiek" te geven over de Franse presidentsverkiezingen. Uit mijn "didactisch materiaal" komt ook het volgende filmpje uit de Guignols, dat de problematische band tussen Franse ethiek ("la patrie des droits de l'homme") en buitenlandpolitiek (verkopen van wapens, kernenergie...) illustreert:

Wie de verkiezingen graag volgt met grondig geanalyseerd cijfermateriaal, kan daarvoor terecht op de site van het CEVIPOF (centre d'étude de la vie politique française, Sciences Po).

"La banqueroute est inéluctable"

2011-11-22T16:22:00.001+01:00

Niet alleen de crisis van de jaren '30 (zoals Roubini uittentreure herhaalt), of die van het systeem-Law en de South Sea Bubble (zoals elders op deze blog), maar ook de financiële problemen van de Franse Revolutie worden met vandaag vergeleken door de grote Franse historicus Jean Tulard. Investeren in grond en stenen, de enige bescherming tegen een hangende climax...

Peilingen

2011-11-16T10:49:00.000+01:00

Zeer terechte opmerkingen van Tom Cochez op apache over de politieke peilingen in België n.a.v. de overname van de Sofres-peiling door Le Soir. Peilingen dienen de verkoop van kranten en zijn hun geld maar waard omdat ze ervoor zorgen dat er een "buzz" is rond het medium die ze uitbrengt. Vandaar ook dat De Standaard en de VRT het de moeite niet vinden Brussel en Wallonië mee te peilen. Gelukkig wonen er nog Franstaligen in Vlaanderen, anders zouden Le Soir en La Libre dat ook niet doen :).

From Contract to Treaty (Journal of the History of International Law - Revue d'histoire du droit international, 2011 (2), 347-375)

2011-11-07T11:03:00.001+01:00

My article on the legal aspects of the quarrel on the Spanish Succession (1659-1713) in the Journal of the History of International Law - Revue d'histoire du droit international (Brill) just came out and can be downloaded here.

See also International Law Reporter.

Huise, 1 november 2011

2011-11-01T11:48:00.000+01:00

Uitzonderlijk mooie dag voor een eerste november in een uitzonderlijk mooi dorp...

Twee kleinere teksten

2011-10-31T19:12:00.004+01:00

Deze week verschenen twee kleinere teksten van uw dienaar:

"Figuur in de kijker: Jacques Généréux", Samenleving en Politiek, 18 (okt. 2011), pp. 65-67: een recensie van L'autre société, tweede deel van Jacques Généreux' (Politieke Economie, Sciences Po) trilogie over de antropologische fundamenten van het socialisme. Zie site.

"Boekbespreking: A Transcivilizational Perspective on International Law (Onuma Yasuaki), Wereldbeeld: Tijdschrift voor de Verenigde Naties, 35 (2011/3), nr. 159, pp. 51-52. Zie site.

La dette des États: une tentation de toujours ?

2011-10-24T10:08:00.004+02:00

Opnieuw een verrukkelijke uitzending van "Concordance des temps" met Jean-Noël Jeanneney over de staatsschuld. Pal in het weekend van de eurocrisis komt hij terug op de geschiedenis van de staatsschuld. Ook in mijn eigen onderzoek bepalen de uitslaande vlammen van een financiële crisis een groot deel van de handelingsvrijheid van politici: het instorten van de Bank van John Law ("Jean Lass") in Frankrijk en de crash van de aandelen van de South Sea Company, ongeveer terzelfdertijd in Engeland deden tijdens het depouilleren in Londen eind 2009 bijzonder eigentijds aan...

Ter herinnering: Law stelde voor om in Frankrijk een Nationale Bank op te richten, zoals dat in Engeland was gebeurd onder Willem III (1689-1702). De Bank plaatste de overheidsschuld bij het publiek en liet zo toe dat de staat zich -met de belastingopbrengsten als ultiem onderpand- in belangrijkere mate kon financieren dan wanneer er rechtstreeks met bankiers diende te worden onderhandeld. Na de Spaanse Successieoorlog zag de Whig-regering-Stanhope/Sunderland heil in de nochtans door de vorige Tory-regering opgerichte South Sea Company om de schuld over te kopen (met kapitaal dat door particulieren op de beurs was samengebracht), in de hoop dat latere opbrengsten deze schulden zouden overtreffen. De crash van de SSC (waarin veel vooraanstaande politici aandeelhouder waren) leidde tot de machtsovername door Robert Walpole via de sleutelpost van First Lord of the Treasury (eerste minister 1721-1742).

Ook de Republiek der Verenigde Provinciën maakte massaal gebruik van een dergelijk systeem, dat haar -door lagere rentevoeten dan bijvoorbeeld Frankrijk- toeliet meer financiële armslag te hebben (en dus ook meer troepen te betalen dan de fiscale "assiette" rechtstreeks had toegestaan). Staatsschuld is uiteindelijk een manier om de overheid toe te laten grote projecten op te zetten. Terugbetalen gebeurt in de hoop dat ofwel de inkomsten groeien, ofwel de inflatie sterk stijgt, waardoor het vaste rendement van de schuldeiser relatief minder zwaar te dragen zal zijn voor de schuldenaar. Vóór het systeem van Law had de Franse staat geen andere oplossing dan zich rechtstreeks in de schulden te steken bij particuliere financiers, die meestal vroegen om de verpachting van een of andere belasting. Dit systeem zorgde ervoor dat particulieren de (meestal indirecte) belastingen inden. De financiële elites koloniseerden op die manier ook het Hof. Madame de Pompadour, de langst dienende maîtresse van Lodewijk XV, was bijvoorbeeld een pion van de Pâris-clan, een machtige groep geldschieters die tijdens de Spaanse Successieoorlog hun fortuin op de Franse staat hebben gemaakt en eerder ook al de hertog van Bourbon (eerste minister 1723-1726) in hun klauwen hadden. Een ander gevolg was dat de koning in slechte tijden voortdurend zijn eigen inkomsten van de volgende jaren moest afgeven om de uitgaven van het lopende jaar te dekken. Het systeem moest wel eindigen in een tijdelijk bankroet: de staat betaalt niets meer terug => de schuldeiser gaat op de fles => de staat begint gewoon terug vanaf nul.

Law wou tijdens de regeerperiode van Lodewijks neef, de Regent Filips van Orléans (1715-1723), de oplossingen uit Engeland en de Republiek toepassen om de overheidsschuld na de regeerperiode van Lodewijk XIV te verlichten. Op het einde van Lodewijks leven werden immers kolossale schulden gemaakt om de militaire uitgaven van de Spaanse Successieoorlog (1702-1714) te dekken (zelfs het smelten van het tafelzilver in Versailles en beslag op de Spaanse zilvervloot volstonden niet meer). Met belastingen alleen kon de Franse staat het niet meer halen (de situatie was zodanig extreem dat -geïnspireerd op Vauban- een van de eerste vormen van proportionele, niet aan privileges gebonden inkomstenbelastingen werd ingevoerd, tot groot ongenoegen van adel en clerus).

De Compagnie des Indes "kocht" de staatsschuld over en bouwde haar kapitaal op met geld dat de aandeelhouders haar toevertrouwden. Die aandeelhouders stemden dan weer toe in die operatie, in de hoop fabelachtige opbrengsten te halen uit de koloniale handel. Het liep storm aan de lokalen in de Rue Quincampoix in Parijs (waar nu het Centre Wallonie-Bruxelles zit, tussen Centre Pompidou en de Boulevard de Sébastopol). De Compagnie kreeg op den duur het recht om zelf papiergeld te drukken, waarvoor het onderpand werd gevormd door haar goudvooraad. Toen men echter met winst begon te verkopen op de top van de speculatie, crashte de koers van het aandeel naar beneden en bleek... dat er veel minder werkelijke waarde stond tegenover het papiergeld dat was uitgegeven. Zoals altijd met dergelijke financiële bubbels, verrijkten enkele individuen zich buitensporig (onder andere de hertog van Bourbon) en belandden velen in de armoede.

Achteraf bekeken zijn historici niet onverdeeld negatief over de passage van Law (die Frankrijk is uitgevlucht, om via Brussel uiteindelijk in Maastricht te overlijden). De economie herstelde relatief snel van de speculatiecrisis en de staatsschuld was effectief grotendeels weggewerkt. Frankrijk kende een heel rijke achttiende eeuw. Dat het politieke systeem aan het einde inklapte en de staat opnieuw kreunde onder de schulden, had niet zozeer te maken met economische problemen, als wel met een slechte organisatie van de fiscaliteit.

Jeanneney komt terug op deze en andere episodes met Gérard Beaur, onderzoeksdirecteur aan het CNRS en aan de ÉHESS. Alles kan hier herbeluisterd worden.

Zetels peiling VRT/De Standaard

2011-10-16T13:04:00.002+02:00

Met enige vertraging, de zetels van de peiling van 8 oktober ll.:
groen 7 (+2; Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant)
sp.a 13 (-1; West-Vlaanderen)
cd&v 18 (+1; West-Vlaanderen)
n-va 35 (+8; 2 in Oost-Vlaanderen, +1 West-Vlaanderen, +1 Limburg, +2 Antwerpen, +2 Vlaams-Brabant)
openVLD 10 (-3; -1 in Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant)
LDD 0 (-1)
VB 7 (-5; -2 Oost-Vlaanderen, -1 Limburg, Antwerpen, Vlaams-Brabant)

Zoals wel vaker met deze peiling, ben ik eerder sceptisch.

Une belle promenade à travers le XVIIIe siècle français

2011-10-14T11:17:00.002+02:00

Fortement recommandé (aussi, et peut-être en particulier, à l'attention du lecteur intéressé mais non-initié): La France des Lumières 1715-1789 de Pierre-Yves Beaurepaire, tome paru dans la Nouvelle histoire de France dirigée par Joël Cornette (cf. amazon). Le volume épais ne radine pas sur les images et conte le dix-huitième siècle français comme une visite guidée d'une exposition rassemblant les pièces-merveilles de toute l'Europe. La Régence, par exemple, s'ouvre avec L'Enseigne de Gersaint de Watteau (acheté par Frédéric le Grand et conservé au Château de Charlottenbourg - on y met littéralement Louis XIV dans le coffre, pour entamer une ère nouvelle) et le Lit de Justice du 12 septembre 1715 cassant (ou contournant) le testament de Louis XIV (tableau conservé à l'hôtel Carnavalet, où l'on voit la foule rouge, bleue et or valser autour de la Saint-Chapelle sur l'Île de la Cité), pour continuer avec le lit de justice de la majorité de Louis XV en 1723, le tableau du retour du cortège de son sacre à Reims en 1722, la Sorbonne en assemblée contre la réception d'Unigenitus... La guerre de Succession d'Autriche (batailles de Fontenoy et de Lawfeld) retrouve les tableaux du château de Versailles (plus ou moins cachés dans les appartements de Louis XV, qu'on ne visite pas lors du tour des Grands Appartements).

Bien sûr, le texte (836 pages) reste une synthèse d'une multitude de dossiers (ex. affaire John Law, problèmes parlementaires) bien plus complexes (ex. toute la politique étrangère de la période de Louis XIV à la mort de Fleury, qui m'intéresse bien sûr le plus, semble passer assez vite, insérant juste un petit passage sur la guerre de succession de Pologne, visant cependant en premier lieu les conséquences lotharingiennes). Le visuel (des détails de tableaux judicieusement choisis occupant la première page d'un chapitre) ou encore la citation réclament un espace considérable (allant peut-être jusqu'à la moitié ?).

Cependant, l'ensemble est assez riche pour reprendre les tendances majeures et mettre en avant les contrastes dans cette période relativement homogène (Louis XV/Louis XVI). Un point de repère idéal à côté des manuels connus (comme celui d'Olivier Chaline ou de Lucien Bély.

"Zentral im Lehnswesen nach Ganshof: das flämische Lehnsrecht, ca. 1000-1305" (D. Heirbaut)

2011-09-30T17:09:00.002+02:00

Andere recent verschenen rechtshistorische publicatie: mijn promotor publiceerde een overzichtsartikel over het Vlaamse leenrecht (waarvoor hij een van de grote specialisten is) in het gerenommeerde Duitse Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte (Germanistische Abteilung), onder de titel "Zentral im Lehnswesen nach Ganshof: das flämische Lehnsrecht, ca. 1000-1305" (Band 128, pp. 300-347). Wie een up-to-date en wetenschappelijke synthese zoekt van het Vlaamse leenrecht, weet dus voortaan waar kijken.

Pro Memorie XIII (2011/1)

2011-09-30T16:40:00.003+02:00

In de recentste aflevering van het tijdschrift Pro Memorie verscheen een uitgebreidere versie van prof. Wijffels' (UCL/Leiden/CNRS Dijon) inleiding op de recentste Rencontres d'histoire du droit de la Fondation Biermans-Lapôtre (afgelopen mei), onder de titel "Justitie en behoorlijk bestuur: Hans Vredeman de Vries' schilderijen in het stadhuis van Danzig (Gdánsk)" (pp. 103-118). Alweer een reden om een abonnement te nemen op dit Belgisch-Nederlandse tijdschrift (zie ook een kleine recensie van uw dienaar, waarin de lijvige Ripperda-biografie van Sytze van der Veen vanuit rechtshistorisch oogpunt wordt bekeken).

Nieuwe website Rechtsgeschiedenis.be

2011-09-30T14:58:00.001+02:00

Collega Sebastiaan Vandenbogaerde heeft de site www.rechtsgeschiedenis.be, de webstek van het Gentse Instituut, in een nieuw kleedje gestoken. Voor alles wat u altijd al had willen weten over rechtshistorische couranten of causerieën, of over het menselijke raderwerk van deze wetenschappelijke machine.

Zetels peiling Libre

2011-09-26T11:07:00.006+02:00

Vandaag brengt La Libre Belgique een nieuwe barometer uit. Jammer genoeg kon men niet voorzien dat een communautair akkoord ten tijde van publicatie een heel stuk waarschijnlijker zou zijn dan tijdens de afname van de peiling.

Ik heb geprobeerd de zetels te verdelen uitgaande van een splitsing van BHV. Aangezien het echter helemaal niet duidelijk is:
- hoe de inwoners van de zes faciliteitengemeenten zullen stemmen
- of er een Franstalige eenheidslijst komt in Halle-Vilvoorde
- of er een Nederlandstalige eenheidslijst komt in Brussel

Ben ik ervan uit gegaan:
- dat de Franstalige stemmen in de rand verloren zijn (wat niet zo zal uitdraaien, de inwoners van de zes faciliteitengemeenten kunnen en bloc in Brussel meestemmen, of een FDF-lijst kan in heel Vlaams-Brabant opkomen; MR staat hier dus ondergewaardeerd)
- dat de Nederlandstalige stemmen in Brussel verloren zijn (wat wél waarschijnlijk is)

Ook geen rekening mee gehouden: de splitsing van het kartel MR-FDF.

Ter herinnering: Franstalige stemmen in de kantons Halle-Vilvoorde (Asse, Halle, Lennik, Meise, Vilvoorde, Zaventem, 2010):
Ecolo 10.355
PS 16.391
cdH 10.614
MR 33.081 (dat is al bijna genoeg voor een zetel; ofwel in HV, ofwel in Brussel)
PP 4.925
FN 912
Samen 76.278 (min of meer twee zetels)

(Maingain haalt in deze kantons 12.330 van zijn 62.000 voorkeurstemmen; dat is 20%, maar ook niet meer dan dat; Onkelinx heeft er amper iets te verliezen: 4.546 van de 40.600, ongeveer 12%; Milquet 4.910, of 15%; De Wever haalde voor de Senaat in dezelfde kantons 65.515 stemmen, dat is drie keer zoveel als de drie Franstalige kopstukken samen...)

De twee nieuwe kieskringen Vlaams Brabant en Brussel krijgen elk een deel van de 22 BHV-zetels: 12 voor Brussel (459.593 stemmen), 10 voor Halle-Vilvoorde (374.513).

Er is evenmin rekening gehouden met het bureau voor Belgen in het Buitenland (dan wel degenen onder hen die ervoor gekozen hebben in BHV te stemmen). De impact hiervan was verwaarloosbaar in 2010. Door de aangekondigde versoepeling van de procedure (concessie voor de MR) zouden er meer kunnen opduiken bij een volgende verkiezing. In 2007 ging het om 16.000 stemmen (nog geen halve zetel), in 2010 om amper 8.300 (waarvan 28% MR).

Het hele verhaal gaat uiteindelijk maar over één of twee zetels, dus zoveel maakt het uiteindelijk niet uit.

Cijfers (om Bart Maddens wat te jennen, onderverdeeld per gewest):
Vlaanderen
Groen 5 (=)
sp.a 13 (=)
cd&v 14 (-3)
N-VA 39 (+12)
open VLD 10 (-3)
LDD 0 (-1)
VB 8 (-4)

Brussel
Ecolo 2 (=)
PS 4 (=)
cdH 2 (=)
MR 4 (gezien de splitsing van het kartel: misschien 2 voor FDF ?) (-1)

Wallonië
Ecolo 7 (+1)
PS 22 (=)
cdH 7 (=)
MR 13 (-1)

Per provincie (in Vlaanderen):
West-Vlaanderen
groen 1 (=)
sp.a 3 (=)
cd&v 3 (-1)
N-VA 6 (+2)
openVLD 2 (=)
LDD 0 (-1)
VB 1 (=)

Oost-Vlaanderen
groen 1 (=)
sp.a 3 (=)
cd&v 3 (=)
N-VA 8 (+2)
openVLD 3 (-1)
VB 2 (-1)

Antwerpen
groen 2 (=)
sp.a 3 (=)
CD&V 3 (-1)
N-VA 11 (+3)
openVLD (-1)
VB 3 (-1)

Limburg
groen 0
sp.a 2 (=)
cd&v 2 (-1)
N-VA 6 (+2)
openVLD 1 (=)
VB 1 (=)
(hier zitten cd&v, vld, vb en vooral sp.a allemaal dicht bij de laatste N-VA-zetel; in geval van een sp.a-groenkartel -eeuwig probleem in de "groene" provincie waar er nooit een groene zetel is- geldt opnieuw dat er bijna automatisch een zetel méér komt voor rood en groen, en een minder voor N-VA)

Vlaams-Brabant
groen 1 (=)
sp.a 2 (=)
cd&v 3 (=)
N-VA 8 (+3)
openVLD 2 (-1)
VB 1 (-1)
(als je vroegere en huidige zetels vergelijkt, komt het niet overeen => Franstalige stemmen Halle-Vilvoorde buiten beschouwing gelaten; uitgangspunt zijn zetels uit BHV en Leuven in 2010, ervan uitgaande dat Nederlandstaligen in Brussel toch geen zetels halen)

Tour d'horizon 2012: Gent

2011-09-18T17:50:00.000+02:00

Tour d'horizon

Overal te lande zoemen de geruchten rond over de gemeenteraadsverkiezingen van binnen een dik jaar. De trouwe volger van deze blog weet dat uw dienaar een lichte voorkeur heeft voor retrospectieve en eerder kwantitatieve analyses. Hoe beperkt de voorspellende waarde van een dergelijke benadering ook mag zijn, het is altijd een van de betere manieren om wat houvast te hebben bij het interpreteren van opduikende roddels en strategieën.

(overigens wijzen ook de Google Analytics-statistieken van deze blog uit dat de populairste artikels in deze categorie vallen)

Gemeenteraadsverkiezingen hebben een langere spanningsboog dan die voor de andere niveau's. Bijgevolg probeert men altijd in (provinciale) nationale of Vlaamse campagnes, waar de uitslagen kunnen veranderen zoals de wind draait, de herbevestiging van de inplanting van deze of gene partij in haar politieke "fief" te zien. Gent wordt zo al een paar verkiezingen lang gezien als een plaats waar de CD&V het moeilijk heeft (eigenlijk merkwaardig, want de CVP was heel lang de grootste partij in Gent), waar paars geboren is en dus ook standhoudt en waar het Vlaams Belang het eerste is teruggedrongen.

In 2006 was de uitslag als volgt:
groen 6
sp.a-spirit 17
cd&v-nva 8
openvld 9
vb 6

Iedereen vraagt zich af of de tendens zich verderzet in 2012, dan wel of de nationale politiek, via Siegfried Bracke als nieuw-Vlaams koekoeksjong, de Gentse kaarten komt verstoren. Om zich te wapenen tegen een sterk N-VA-resultaat -en om een statement te maken tegen de gang van zaken in de nationale politiek- hebben sp.a en groen! de krachten verenigd (zie eerder op deze blog).

1. Partijen
In 2010 kregen we deze uitslag bij de Kamerverkiezingen in het kanton Gent:
PVDA+ 3.055
groen! 21.567
sp.a 30.068
CD&V 16.039
N-VA 33.457
openVLD 25.401
LDD 4.521
Vlaams Belang 15.791

Als je dit naar zitjes in de gemeenteraad zou vertalen (wat voor alle duidelijkheid een louter fictieve oefening is; kiezers werden niet gevraagd om zich uit te spreken over het stadsbeleid), zou dat het volgende geven:

Groen! 8 (+ 2)
sp.a 11 (-6)
CD&V 5 (-)
N-VA 13 (-)
openVLD 9 (=)
LDD 0 (=)
VB 5 (-1)

Een samengaan van sp.a en groen! verandert de situatie:
sp.a-groen 21 (+2)
CD&V 5
N-VA 12 (-1)
openVLD 8 (-1)
VB 5

Dat ziet er dus niet slecht uit als tactische zet:

- op 51 zetels zijn 26 genoeg voor een meerderheid. sp.a-groen-cd&v heeft die (26). sp.a-groen-openVLD (29) ook. De zetelverdeling gaat bovendien uit van de uitslag uit 2010, waar geen "burgemeestersbonus" of beleidsbonus voor sp.a in wordt verrekend. Neem je de uitslag van 2006, dan is zelfs een absolute meerderheid niet onmogelijk.

- Het gevaar van de kartelstrategie steekt misschien in een monsterverbond, maar dan moet iederéén samen (dus ook het VB). Zonder VB komt een "rechtse coalitie" aan 25 zetels. Eentje tekort. In alle andere scenario's wordt de coalitie gebouwd rond de "progressieve as".

2. Personen

(alle cijfers afgerond naar het onderliggende hondertal, om de tekst leesbaar te houden)
- sp.a: sterk team in de breedte

sp.a haalde in 2006 collectief erg sterk uit, maar dat werd ook onderbouwd door hoge persoonlijke scores: het succes van de lijst is gesteund op meerdere pijlers, niet enkel op één kopman/-vrouw. Negen kandidaten scoorden boven de 2.500 stemmen: Termont (19.800), Beke (8.400), Freya Van den Bossche (4.700), Karin Temmerman (4.700), Martine De Regge (4.000), Ruddy Coddens (3.500), Tom Balthazar (3.400) en Resul Tapmaz (2.700).

Dit werd enkel bevestigd in 2009. Hoewel het verschil in de verkiezingsuitslag tussen de Vlaamse en gemeenteraadsverkiezingen zeer groot was (17.000 minder, dat is een goed derde: van boven de dertig naar 21%), haalden nog drie sp.a'ers zeer hoge scores: Freya Van den Bossche (10.257), Daniël Termont (5.951) en Fatma Pehlivan (5.339). Op de Europese lijst haalde Anne Van Lancker 4.100 stemmen, Tom Balthazar 3.600, Marleen Temmerman 2.100.

2010 ging verder op dezelfde lijn: Daniël Termont werd net niet rechtstreeks verkozen voor de kamer (6.400 stemmen, meer dan lijsttrekker Dirk Van Der Maelen), Karin Temmerman haalde 5.400 stemmen (als tweede op de lijst). Resul Tapmaz steeg van 2.780 naar bijna 4.000. Voor de Senaat was het resultaat van Marleen Temmerman (5.600) uitstekend.

-groen

Het verhaal was initieel anders bij groen, maar uiteindelijk zijn ook daar meerdere stemmentrekkers naar boven gekomen. Traditioneel (nationaal) vallen er niet veel voorkeurstemmen bij de ecologisten. Gents boegbeeld Vera Dua vormde daar altijd een uitzondering op, en had voor de laatste keer als lijsttrekker nog 8.200 stemmen. Ongeveer even goed als Frank Beke (uittredend burgemeester). Als lijstduwer in 2009 sprong ze nog over de lijsttrekker (3.000 tegenover 2.400 voor Filip Watteeuw).

Toch haalde de nieuwe groene generatie haalde toen ook al relatief veel stemmen, wat zich doorzette in 2010: Elke Decruyenaere 2.300 => 3.600, Stefaan Van Hecke (verdienstelijk kamerlid sinds 2007, lijsttrekker in 2010) 3.000. Nog vier andere kandidaten haalden meer dan 1.000 stemmen (Cengiz Cetinkaya, Marijke Pinoy, Filip Watteeuw en Tine Heyse).

- cd&v: pas op voor vallende brokstukken

Vreemd voor een grote stad als Gent, maar er lijken nog maar twee personen over te schieten (hoewel je met de verdeeldheid in de gemeenteraadsfractie natuurlijk nooit zeker bent of die effectief nog zin hebben om zich verkiesbaar te stellen). Filip Van Laecke (7.100 in 2006, 3.200 in 2010) en Veli Yuksel (2.700 in 2010, 5.000 in 2009). Geen idee of "zuster Monica" (1.200 in 2009, 2.600 in 2006) nog mee doet. Tony Van Parys (4.400 in 2006) lijkt de actieve politiek toch wel verlaten te hebben. Anne Martens haalde in 2009 nog 1.200 stemmen op de Europese lijst (2.000 in 2006).

Even ter vergelijking: in 1976 (eerste verkiezingen na de fusie) haalde de CVP in Gent 32,54%, in 1982 29,05%. Zes jaar later (eerste paarse coalitie) 26,76%. In 1994 21,56%, in 2000 gaat het onder de 20%... bij de kamerverkiezingen van 2010 komt er amper nog 10,6% uit. Op een kwarteeuw is het resultaat van de christen-democratie in Gent door drie gedeeld.

- N-VA

Gezien de kartellijst met CD&V vond ik maar twee mensen (met een goede score) terug in 2006: Helga Stevens (1.900, 2.400 in 2009, 2.200 in 2010) en Elke Sleurs (1.000; 700 in 2009, 2.200 in 2010).

Veel zal dus afhangen van de mate waarin Siegfried Bracke zich bij de lokale bevolking kan presenteren als een geloofwaardig beleidsalternatief (12.000 stemmen in 2010; toch niet weinig: lijsttrekker Freya Van den Bossche haalde er een jaar eerder bijna 2.000 minder). De VRT-nieuwsdienst leiden is toch iets anders dan de stad van Keizer Karel.

De toenmalige VU zat in 1994 aan ongeveer 4% in Gent. Het is wel duidelijk dat het N-VA-publiek nu helemaal anders samengesteld zal zijn: misnoegde VB-kiezers, misschien voormalige CD&V'ers en VLD'ers... en natuurlijk een pak mensen die niet in die hokjes thuishoren.

- openVLD

De Gentse liberalen zijn van kopman gewisseld: in 2012 trekt Mathias De Clercq de lijst. Een zeer sterke persoonlijke prestatie in 2010 (11.448 stemmen, de enige die wat in de buurt van Bracke zat) kan hoop geven. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat men terug burgemeesterambities kan hebben, zoals bij de vorige "paarse" gemeenteraadsverkiezingen. Het gat met sp.a-groen lijkt onplugbaar. Bovendien zat Termont in 2009 en 2010 niet echt zelf in de match met lijsttrekkers Bracke en De Clercq.

Gentenaar buiten-categorie Guy Verhofstadt scoorde het driedubbele van bijvoorbeeld Mathias De Clercq en Freya Van den Bossche: 31.000 stemmen op de Europese lijst. Tenzij ik verkeerd gekeken heb, waren er verder in 2009 noch 2010 belangrijke Gentse persoonlijke vld-scores. Ex-Gentenaar Fientje Moerman ging vlot boven de 4.300 stemmen voor het Vlaams Parlement. Sas Van Rouveroij haalde 3.500 stemmen (en is nu sinds kort Vlaams oppositieleider.

In 2006 duwde Guy Verhofstadt de lijst stevig (bijna 8.000 stemmen, cf. legendarische foto op het bankje). Ook Christophe Peeters (bijna 3.400) en Geert Versnick (2.400) "scoorden".

Samengevat

Over Gent valt eigenlijk niet zoveel te zeggen. De kaarten lijken al sterk gedeeld door de oprichting van het sp.a-groenkartel. De meeste individuele stemmentrekkers zaten tot nu toe bij rood, of (in mindere mate) bij blauw. Een monsterverbond tegen het "links kartel" maakt eigenlijk bijna geen kans: de aanwezigheid van Vlaams Belang is hoe dan ook delicaat, bovendien lijkt de Gentse vorm van liberalisme toch niet compatibel met het harde nationalisme van N-VA (om nog maar over het VB te zwijgen).

Geen regels voor de sterken

2011-09-14T10:58:00.000+02:00

Van wie komt de volgende uitspraak ?

"Il est inconcevable qu'une Société de mille personnes au plus, qui sont presque tous Bourgeois de quelque Ville de Holande, responsables en leurs biens & en leurs vies à la Jurisdiction civile & ciriminelle du Magistrat, & qui ont pour Chefs, ou plûtôt pour premiers Administrateurs, dix sept Hommes, soumis comme eux à la Puissance Souveraine, & Municipale de la Province, & de la Ville, où ils habitent [...] forment une République, formidable à tous les Princes."

Een stuk uit een tirade tegen het internationale grootkapitaal van Jean-Luc Mélenchon of Olivier Besancenot ? Een discours van Arnaud Montebourg, PS-kandidaat van de "demondialisatie" ?

Mis.

Een zin van Jean Du Mont de Carelskroon (1667-1727), Keizerlijk historiograaf en vermaard verdragencompilator, die zich in 1726 (anoniem) uitlaat over de verstikkende almacht van de Hollandse Handelscompagnieën. In theorie onder de wet, in de praktijk erboven. Op papier gelijk met de bemanning op het dek, in de feiten aan het stuur van het schip van staat, wiens bestuurders slechts stromannen zijn. Geglobaliseerde elites die zich in de feiten boven de openbare macht bevinden, het is allemaal niet nieuw...

PPDA M'A TUER

2011-09-10T09:29:00.001+02:00

De campagne voor de primaires draait nog een paar weken, debatten tussen de kandidaten moeten nog komen, maar... de perspectieven voor een socialistische overwinning in 2012 lijken toch een stuk minder optimistisch dan vorig jaar.

Alle hoop lag tot voor kort bij Martine Aubry, als ernstig en onaantastbaar alternatief voor DSK. Helaas voor haar hangt ze in de peilingen een stuk achter François Hollande te bengelen. Nu goed, peilingen zijn relatief, aangezien men zelfs niet weet wié zal gaan stemmen bij de primaires op 9 en 16 oktober, die openstaan voor alle linkse sympathisanten.

Hollande is nochtans geen verbluffend sterke kandidaat. De eeuwige wauwelaar heeft nooit een sterk standpunt ingenomen over eender welk thema en was tien jaar lang een zeer bleke "premier secrétaire" van een verdeelde PS (1997-2007).

Daartegen zou je toch gemakkelijk moeten kunnen winnen. Vooral met de steun van de meeste grote PS-kanonnen (Bertrand Delanoë, Pierre Mauroy, Laurent Fabius, Elisabeth Guigou, Jean-Christophe Cambadélis) en opkomende talenten (Anne Hidalgo, Bruno Julliard).

Maar neen ! Aubry is geen echte campaigner en heeft moeite om echt enthousiasme los te weken bij de basis. Sinds de start van het nieuwe schooljaar zijn ook de Guignols de l'Info terug. Wat begon als een ietwat overdreven karikatuur ("Face à Martine Aubry, même un cochon peut être élu") begint nu toch wel erg op de realiteit te lijken. Aubry's eerste grote meeting in Toulouse wordt door alle observatoren gezien als een weinig begeesterende flop. Le Petit Journal (de andere satirische gesel van Canal+) wist aan te tonen dat er aan de deur geselecteerd werd tussen jongeren en minder jongeren (om mooie tv-beelden te krijgen). In flagrante tegenspraak met het discours van de kandidate. De houterige en vervelende Aubry wordt nu opgevoerd als een running gag.

Wat is het belang van een dergelijk programma ? Het beslist geen verkiezingen op zich, maar zet wél de toon voor de campagne. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat Balladur in 1995 in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen gewipt is door de beeldvorming in de veel bekeken poppenshow. Aubry heeft bovendien het nadeel dat haar vervelende en ellenlange toespraken inderdaad zelfs de meest overtuigde supporters doen indommelen...

Bijgevolg stelt zich de vraag: wie van deze bende weinig overtuigende kandidaten (om nog maar over de compleet doorgeslagen Ségolène Royal te zwijgen) kan Sarkozy -onvergelijkbaar campagnebeest- of een van de centrumkandidaten (bijvoorbeeld Jean-Louis Borloo) de baas ? Aubry draagt al mijn persoonlijke sympathie weg, maar ik vrees dat ze de campagne gewoon niet aankan.

Oneerlijke Grieken, profiterende Finnen...

2011-08-24T16:00:00.001+02:00

De koosnaampjes vliegen over en weer tussen de Europese staten na de lage streek van Finland om zekerheden te eisen en zich zo te onttrekken aan het gezamenlijke reddingsplan. Georges Ugeux wijst er echter op dat de schuld bij beide partijen ligt: de Grieken mogen niet zomaar één van hun schuldeisers bevoordelen.

(edit: het verhaal gaat verder, Amerikaanse schuldeisers proberen met een class action op te komen tegen de Griekse staat)

Onderhandelingsraad

2011-08-16T18:08:00.002+02:00

Nieuwe wijsheid van Réal de Curban (La science du gouvernement, 1764, 623). Met de dag toepasselijker ('Wir zahlen nicht für Griechenland' 'Tea Party !' 'Corridor !' 'Vlaamse rechtlijnigheid').

Un Prince qui a conclu un Traité, doit considérer comme un gain ce qu'on lui a laissé, & non comme une perte ce qu'on lui a ôté. Il n'a fait qu'imiter le Commandant d'un vaisseau battu de la tempête, qui fait jetter des marchandises dans la Mer, pour l'en décharger, dans la crainte du naufrage et d'une perte totale.

De juridische kant van het Griekse verhaal

2011-08-15T15:46:00.002+02:00

Interessante blogpost van Michael Waibel (de expert in dit soort zaken) op EJIL!Talk, met referentie aan een zaak voor het Permanent Hof van Internationale Justitie in de jaren '20 tussen de Griekse Staat en... België (ten behoeve van een particulier wiens schuldvordering niet voldaan werd in een eerder Grieks faillissement).

"Règle d'or"

2011-08-12T10:30:00.003+02:00

De nieuwe ronde financiële crisis zorgt voor een nieuwe golf politiek debat in Frankrijk. Sarkozy wil een "gulden regel" in de grondwet laten schrijven, volgens dewelke de begroting in evenwicht moet zijn. Realistisch ? De begroting is al meer dan dertig jaar niet in evenwicht... Hij hoopt de socialisten in elk geval klem te zetten en af te schilderen als onverantwoordelijk met de staatsfinanciën.

Laurent Fabius gaf gisteren op RMC een briljant interview over de schuldenproblematiek, waarbij hij de bal terugkaatste naar Sarkozy ("we stemmen dat alleen als je het gat dat je zelf gemaakt hebt, terug dicht"), maar ook een bredere analyse maakte.

[edit: een aanzet voor Martine Aubry, die vandaag haar eigen "règle d'or" online plaatst:

En pleine crise de l'endettement et de la spéculation, M. Sarkozy réclame une limitation constitutionnelle des déficits. Le sérieux en matière financière est une révélation tardive pour celui qui, à quelques mois du jugement des Français, cherche d'abord à faire oublier sa responsabilité, celle d'un endettement qui aura doublé au cours des dix dernières années de gestion UMP.
La "règle d'or" qui est proposée, bien peu contraignante en vérité, est d'abord un exercice de communication dont le procédé n'est pas nouveau et le discours classique : la gauche pousserait au déficit des finances publiques tandis que la droite les ramènerait à l'équilibre.
Dispendieux contre sérieux, poches percées contre caisses remplies, c'est la fable de l'UMP pour 2012. Hélas pour la droite, cette fiction se heurte aux faits, d'autant plus têtus qu'il s'agit de chiffres incontestables.
Les précédents sont accablants pour les conservateurs d'ici et d'ailleurs. Aux Etats-Unis, Reagan et Bush ont creusé les déficits que Clinton dut résorber, et c'est désormais Obama qui doit faire face à l'irresponsabilité des républicains. En France, c'est Edouard Balladur, premier ministre secondé par son ministre du budget Nicolas Sarkozy, qui augmenta la dette de 50 % entre 1993 et 1995.
Alain Juppé parla à l'époque d'une gestion "calamiteuse", et c'est la gauche qui fit baisser le poids de la dette dans le produit intérieur brut (PIB) entre 1997 et 2002. Sur l'ensemble de la période 1981-2011, la dette est passée de 21 % à 82 % du PIB : 75 % de la hausse s'est produite sous une gouvernance de droite !
Les résultats récents sont plus implacables encore pour l'actuelle majorité. Depuis 2002, les deux tiers de l'endettement sont dus aux cadeaux fiscaux accordés à une minorité de privilégiés, comme l'a établi la Cour des comptes.
Même en retranchant les 100 ou 150 milliards d'euros de dette liée à la crise financière de l'automne 2008, les années Sarkozy resteront celles de l'explosion historique de la dette.
Autre point noir : le déficit de la Sécurité sociale. Lorsque j'ai quitté le ministère des affaires sociales fin 2000, les comptes sociaux étaient non seulement rétablis, mais en excédent. Deux présidents et sept ministres UMP plus tard, le seul déficit de la Sécurité sociale atteint 25 milliards d'euros !
La prétendue "règle d'or" révèle l'aplomb de son initiateur : non content de l'avoir négligée depuis qu'il préside le pays, lui-même se garde bien d'en appliquer la logique dès à présent ! Bien sûr, le gouvernement a adressé à la Commission européenne un programme de retour des déficits sous l'étiage des 3 % en 2013.
L'ennui est que personne - ni à Bercy, ni à Bruxelles, ni à Berlin - n'estime crédibles les hypothèses qui fondent cette promesse. La hausse "spontanée" des rentrées fiscales de l'Etat affichée à 7 % en 2013, alors même que ne sont prévus ni changement de taux ou d'assiette, ni aucune remise en cause des cadeaux aux plus hauts revenus ou aux très grandes entreprises ? Irréaliste, évidemment !
Quant à une croissance de 2,5 %, faute de politique économique favorable à l'emploi, à la consommation des ménages et à l'investissement des entreprises, elle est désormais improbable, comme en témoignent, hélas, les mauvais résultats enregistrés au deuxième trimestre.
La vérité est que la politique actuelle est une impasse. Sans croissance, dette et déficits ne se réduiront pas ; sans ressources nouvelles, les coupes aveugles dans les dépenses aggraveront la crise.
Même si la situation n'est pas la même, le scénario grec l'enseigne à tous les pays européens. Les résultats en France sont mauvais parce que la politique est mauvaise. Il faut en changer. Et il y a urgence.
Si le président sortant a le souci sincère de l'intérêt national, si pour une fois il joint les actes à la communication, il lui faut prendre plusieurs décisions positives, et cela dès maintenant et pour le budget 2012. J'en propose trois, qui pourraient relancer la croissance et l'emploi tout en réduisant les déficits.
Tout d'abord, supprimer la défiscalisation des heures supplémentaires, véritable hérésie économique qui bloque les embauches - comme vient de le montrer un rapport parlementaire -, pour financer immédiatement un grand plan de création d'emplois pour les jeunes dans les secteurs de l'innovation sociale et environnementale.
Deuxième mesure, abaisser à 20 % l'impôt sur les sociétés des entreprises qui réinvestissent leurs bénéfices, et l'augmenter sur celles qui privilégient les dividendes : l'investissement s'en trouvera dynamisé principalement dans les PME, sans coût pour les finances publiques.
Et, enfin, engager un premier train de réduction véritable des niches fiscales. Députés et sénateurs socialistes ont fait de nombreuses propositions, chaque fois repoussées par le gouvernement : la niche Copé sur les plus-values de cessions de filiales pour les holdings, la réduction de l'impôt sur la fortune, le rapprochement de l'imposition des revenus du capital avec ceux du travail... plus de 10 milliards d'euros peuvent être, dès 2012, utilement récupérés pour les comptes publics sans impact négatif pour les classes moyennes et pour l'économie réelle.
Au-delà de l'urgence, il faudra aller plus loin. Il y a un chemin pour sortir notre pays de la crise. Il consiste à s'attaquer en même temps aux trois déficits dont la France souffre : déficit des finances publiques, déficit d'emploi, déficit de compétitivité. C'est en agissant rapidement sur l'emploi et l'investissement que nous rétablirons la confiance et la croissance.
C'est par une action continue en matière d'innovation et par une nouvelle ambition industrielle que nous nous imposerons dans la compétition mondiale. Et c'est par une croissance durable associée à une gestion sérieuse de l'argent public que nous réduirons dette et déficits. Concrètement, comment y parvenir ?
Forte du soutien des Français, je procéderai à une profonde réforme de la fiscalité qui l'adapte aux exigences de justice, de modernité et d'efficacité.
Pour les particuliers, la réforme sera conduite avec une idée-force : à revenu égal, impôt égal, ce qui signifie que les revenus du capital cesseront d'être moins taxés que ceux du travail, et que le caractère progressif de l'impôt sera rétabli, restaurant ainsi la justice sans laquelle les efforts ne sont que bénéfices pour quelques-uns et sacrifices pour la majorité des Français.
Ces mêmes principes nous conduiront à supprimer nombre de niches fiscales - comme le Fonds monétaire international (FMI) nous y invite. Soixante-dix milliards de cadeaux fiscaux ont été accordés depuis 2002, qui n'ont rien apporté à notre pays et ont souvent contribué à creuser les inégalités.
Nous annulerons 50 milliards de ces dépenses inefficaces économiquement et injustes socialement. J'allouerai ses ressources pour moitié à la baisse du déficit et pour moitié aux financements des priorités qui sont les miennes, au premier rang desquelles l'emploi, l'école et la sécurité.
Oui, il faudra assumer que certaines politiques, essentielles pour la croissance, ou malmenées par M. Sarkozy, reçoivent des moyens nouveaux. Toutefois - c'est un engagement que je prends - il ne s'agira pas le plus souvent de dépenses additionnelles, mais de nouvelles approches qui rendent plus performante l'action publique. Ainsi, je réorienterai vers la construction de logements sociaux et l'accession sociale à la propriété les marges dégagées par la réduction des avantages fiscaux qui ne font qu'alimenter la spéculation immobilière.
Pour stimuler la compétitivité, au-delà des mesures d'urgence, je rehausserai l'effort de recherche publique et privée ; j'engagerai enfin la transition énergétique du pays ; je créerai une Banque publique d'investissement sous forme de fonds régionaux qui soutiendra filières d'avenir, industries stratégiques et PME ; je défendrai la création d'un gouvernement économique européen, d'une politique commerciale imposant la réciprocité des règles et des sauvegardes et ainsi que d'une régulation ferme du système financier.
La règle pour les 50 milliards de niches fiscales, je l'appliquerai aussi aux fruits de la croissance : 50 % pour le désendettement, 50 % pour les investissements du futur, voilà ma "règle d'or", celle que je suivrai avec constance et détermination si je suis élue présidente. Et c'est ainsi que je respecterai l'engagement européen de la France d'un retour de ses déficits en dessous de 3 % en 2013. Et c'est ainsi que notre pays renouera avec la croissance, l'emploi et le progrès.
Parce que la situation de notre pays est grave, et parce que des dégâts considérables peuvent à nouveau lui être causés dans les mois qui viennent si l'on continue à faire fausse route comme aujourd'hui, je dis à M. Sarkozy de ne pas perdre de temps dans de faux débats sur une pseudo-règle qui ne règle rien. Il est temps de passer aux actes pour réduire les déficits et pour soutenir la croissance et l'emploi. Dans une démocratie, le débat avec l'opposition doit être naturel. C'est ma conception de la politique. Je fais aujourd'hui des propositions précises. Discutons-en, dans l'intérêt de notre pays !

Etentje SAMEN op 17 en 18 september

2011-08-04T09:20:00.000+02:00

Elk jaar organiseren burgemeester, schepenen en raadsleden van de SAMEN-ploeg een populair etentje in ontmoetingscentrum de griffel. Ook dit jaar is dat niet anders. Kom ons gerust vervoegen met uw familie en bekenden. Heeft u vragen over de doortocht van Ouwegem ? Over de sporthal ? Over een tegemoetkoming vanwege gemeente of OCMW ? Over iets anders ? Misschien gewoon zin om eens kennis te maken ?Onze mandatarissen bedienen u, maar staan -zoals steeds- ook open voor alle suggesties of opmerkingen. Of gewoon om u te helpen met raad en daad.

U kan bij ons terecht op zaterdag 17 september en zondag 18 september. Zoals de gewoonte dat wil, is er op zaterdagnamiddag een gratis koffietafel voor onze senioren, die zich dit jaar opnieuw mogen verheugen op een optreden van de Zingemse nachtegaal Chris Vandecauter.

's Avonds en op zondagmiddag kan je bij ons terecht voor de volgende gastronomische formules:

- Tongrolletjes in roomsaus (€ 13)
- Varkensgebraad (€ 13)
- Kalkoengebraad (€ 13)
- Balletjes in tomatensaus (€ 13)
- Balletjes in tomatensaus voor -12-jarigen (€ 7)

Kaarten zijn te verkrijgen bij onze bestuursleden:

- Carine Seynaeve (tweede schepen, schepen van onderwijs)
- René Knops (OCMW-voorzitter en schepen van sociale zaken)
- Mireille De Vos (OCMW-raadslid)
- Frederik Dhondt (OCMW-raadslid)
- Jean Pierre Cnudde (ere-burgemeester, penningmeester)
- Eric Dubois (bestuurslid)
- Hendrik De Backer (bestuurslid)

Zie ook http://zingem.s-p-a.be.

Maingain middeleeuws ?

2011-08-03T16:26:00.008+02:00

Bruno Tobback verklaarde vorige week op Matin Première dat een corridor eisen tussen Wallonië en Brussel "middeleeuws" is, "zoals Karel V die een weg wil om naar zijn gebieden te trekken".

Ik ga zeker akkoord met de redenering dat Brussel de hoofdstad van België is, en corridors alleen maar in een niet-Belgische logica zin kunnen hebben.

Toch vraag ik me af of het juist is om dit "middeleeuws" te noemen. Waarom ? De situatie van Brussel (sterk Franstalig gebied) ten opzichte van Wallonië doet eerder denken aan die van de vele feodale enclaves die onze streken (en heel Europa) kenmerkten... in de Middeleeuwen. De overgang naar territoriale gehelen, waar één soeverein heerst, is eigenlijk veel "moderner".

Enclaves met elkaar verbinden om tot een homogeen grondgebied te komen, dat is "juré craché" Lodewijk XIV, een dikke anderhalve eeuw later dan Karel V. Lodewijk heeft bij zijn veroveringen in de Elzas en de Zuidelijke Nederlanden de enclaves willen uitroeien, door al het grondgebied ertussen eenvoudig te annexeren. In de Elzas gebeurde dit door de "Chambres de Réunion" binnen de regionale Parlementen (koninklijke gerechtshoven), die eenzijdig de feodale leenheren daagden, om hen vervolgens te vragen hun eed van trouw aan de Franse koning, en niet langer aan de Keizer af te leggen. Op die manier verbrak Lodewijk XIV de band van de lokale heren met het Keizerlijke leenrecht (meerdere lokale heren behoorden tot de Rijksadel)... en schond hij ook de verdragen van Westfalen (1648), waar slechts beperkte gebieden onder Franse soevereiniteit kwamen. De Franse aanspraken werden echter gegrond op een relatief nieuw juridisch beginsel: dat van de soevereiniteit: van zodra een leen kon gezien worden als een dependentie van een ander leen, dat de Koning van Frankrijk reeds bezat, werd het statuut van de leenman in kwestie als "onmiddellijke rijksstand" (= rechtstreeks afhangend van de rijksdag) voor onbestaande gehouden.

In de Zuidelijke Nederlanden sloot Lodewijk eerst de vrede van Aken af (1668, waarbij grote Franse tentakels tot diep in de Zuidelijke Nederlanden reikten, onder andere via Oudenaarde) en vervolgens die van Nijmegen (1679, waar de Franse veroveringen op een min of meer rechte lijn worden gezet). Tussen de verdragen door probeerden commissarissen van de Spaanse en Franse regering zoveel mogelijk te knabbelen aan de bepalingen van het verdrag (net zoals Maingain dat vandaag doet met de indeling in taalgebieden in artikel 4 van de Grondwet).

(kaart van de "corridors" die de Vrede van Aken in de Zuidelijke Nederlanden instelde; voorbode van latere Franse annexaties, want dienend als pasmunt en praktisch niet erg nuttig => alle grenzen waren ook douanegrenzen, waardoor om de haverklap tolbureau's het handelsverkeer bemoeilijkten; de "enclaves" komen op zich niet voort uit het verdrag van Aken, maar uit de oudere feodale onderbouw van het systeem - niet te zien op deze kaart, aangezien het soms om gehuchten gaat)

Een beetje zoals Maingain nu, dus. Zie daarover het standaardwerk van Nelly Girard d'Albisson, Genèse de la frontière franco-belge: les variations des limites septentrionales de la France de 1659 à 1789. Voor het Waalse geval (waar alles nog veel ingewikkelder is inzake bv. Chiny en Luxemburg, zie Hervé Hasquin, Louis XIV face à l'Europe du Nord, Brussel: Racine, 2005).

Misschien zou een middeleeuwse logica (grondgebied volgt de persoonlijke verhouding tussen degene die het bezet, en degene van wie hij het in leen heeft) veel beter passen bij de huidige band tussen Brussel als hoofdstad en Wallonië: Waalse vazallen (burgemeesters/parlementsleden voorzover ze een eigen "fief" houden) beschikken over een overgangsrecht naar de hoofdstad, maar zonder dat dit iets verandert aan de banden tussen andere vazallen (Vlaamse, Brusselse burgemeesters en dignitarissen) van dezelfde leenheer (Albert) en die laatste, vorst van wie ze hun eigen landen in leen houden. Hetzelfde geldt dan voor 's konings onderdanen over het hele grondgebied. Een homogenisatie van het grondgebied, zoals Maingain die vraagt, komt eigenlijk pas veel later... Dus kan je zijn plan maar moeilijk middeleeuws noemen.

Clemenceau

2011-08-03T11:53:00.003+02:00

Interview met Michel Winock over zijn biografie van Clemenceau... opgenomen in de Cité Internationale Universitaire de Paris in 2007 (zie eerdere blogpost hier). Teruggevonden op het onvolprezen ina.fr.

(edit: embedded player werkt niet, zie permalink hier)

Soevereiniteit en deregulering

2011-08-02T11:09:00.001+02:00

Interessante tribune van Hubert Védrine (ex-minister buitenlandse zaken Jospin, ex-raadgever van Mitterrand) in Le Monde:

(bron: hier)

Le fédéralisme n'est pas la solution miracle à la crise

Les sempiternelles lamentations sur les "égoïsmes nationaux" et les appels, pendant les semaines qui ont précédé l'accord de Bruxelles du 21 juillet - le meilleur possible -, à plus de fédéralisme, présenté comme la panacée, comme à de nouveaux transferts de souveraineté sont paradoxaux.

A-t-on déjà oublié que l'aggravation dramatique de la dette publique européenne ne résulte pas seulement de la gestion irresponsable de l'Etat-providence et des décennies de budgets en déficit, mais aussi de l'effet sur le système financier européen de l'implosion de la finance américaine, devenue un "danger public", selon le banquier et ancien ambassadeur de Bill Clinton à Paris, Felix Rohatyn ? Et celle-ci n'a-t-elle pas été provoquée par la dérégulation, c'est-à-dire... les abandons massifs de souveraineté effectués pendant plus de vingt ans par plusieurs administrations américaines au profit des marchés ? Que faut-il abandonner ou transférer en plus ?

Il faudrait être plus "fédéraliste" parce que les marchés l'exigent (sans distinguer entre les opérateurs sincèrement inquiets des capacités des Etats emprunteurs à rembourser, les purs spéculateurs et ceux qui s'acharnent à fragiliser l'euro) ? Et être tétanisés par trois agences de notation, au pouvoir extravagant, qui sous-cotent aujourd'hui pour faire oublier qu'elles ont surcoté, par connivence aveugle, jusqu'en 2007 ?

Le "fédéralisme" est présenté comme allant seul dans le sens de l'histoire. Mais qu'entend-t-on par là ? Ce mot-valise, au sens des linguistes, peut vouloir dire la plus décourageante des choses (nous sommes trop petits, dépassés, fatigués, nous devons nous en remettre à l'Europe) ou la plus mobilisatrice (l'union fait la force, soyons plus solidaires).

Si fédéralisme veut dire subsidiarité claire, pas de problème. Si c'est une harmonisation réelle entre Etats membres de la zone euro dont il s'agit, très bien, c'était déjà dans Maastricht. Faisons-le, enfin.

Si cela signifie plus de solidarité entre Européens, fort bien. Mais Mme Merkel, premier contributeur potentiel (coût pour la France de l'accord de Bruxelles, 15 milliards), était fondée à exiger que celle-ci ne soit ni illimitée ni automatique. A-t-elle exigé les bonnes contreparties ? C'est autre chose. On peut débattre. En tout cas, il était normal que les institutions financières qui ont pris des risques qui font partie de leur métier "portent leur part de fardeau" (Jacques Delors), quoi qu'en pense la Banque centrale européenne (BCE). Fardeau d'ailleurs bien léger.

Mais si cela veut dire transfert supplémentaire de souveraineté, en quoi serait-ce automatiquement un progrès ? Après tant d'abandons, si peu convaincants, ou de transferts à des organes incontrôlés ? Certes, il faudrait "un chef des forces économiques de la zone euro" (Jean-Hervé Lorenzi, Christian de Boissieu), mandaté par le Conseil, pour réagir aux attaques. Mais les nouveaux fédéralistes proposent plus : qu'un "ministre des finances", ou de "l'économie", puisse arbitrer le cas échéant contre un gouvernement ou un Parlement national. Franchir ce pas, ce serait ouvrir un nouveau chapitre de l'histoire européenne, celui de l'Europe post-démocratique, tentation perceptible dans les milieux économiques, européistes, technocratiques ou médiatiques.

Croit-on qu'un tel "ministre" aurait plus de poids qu'un courageux Papandréou pour faire accepter par son peuple les douloureuses mais inévitables mesures d'assainissement ? Quel gouvernement européen lui transmettrait ses pouvoirs, alors même que le consentement à l'impôt est à l'origine même du processus démocratique ?

L'ACCORD DU 21 JUILLET

Ne faut-il pas, au contraire, combler le fossé déjà béant élites-populations, en re-responsabilisant les gouvernements nationaux, au lieu de l'approfondir avec une désinvolture périlleuse envers la démocratie ? De surcroît, ceux qui exigent ce saut dans l'inconnu ne contestent pas l'imposition à toute la zone euro (devenue un espace disciplinaire de surveillance et de sanctions), l'unidimensionnelle politique de rigueur à l'allemande, là où il faudrait une policy mix (c'est-à-dire l'alliage des politiques budgétaire et monétaire) d'assainissement et de croissance.

De toute façon, même si c'était une bonne idée, une révision majeure du traité de Lisbonne, avec des années de controverses, est hors de portée. Quel gouvernement voudra relancer l'Union dans un tel parcours du combattant, sous l'épée de Damoclès des ratifications ? De toute façon, l'Allemagne, qui conteste (via la Cour de Karlsruhe) la légitimité démocratique des institutions européennes, n'en voudra pas.

Alors pourquoi relancer cette controverse, et perdre temps et énergie ? Il faut absolument réunifier les solutions économiques et politiques des crises européennes, ainsi que le court et le long terme.

Appliquons d'abord au mieux et au plus vite l'accord du 21 juillet ; mettons en oeuvre les mesures concrètes proposées pour le rachat des dettes souveraines les plus décotées ; creusons l'idée des euro-obligations (contre les spéculateurs, mais aussi pour des projets), et même celle de l'intervention de l'Union européenne en tant que telle sur le marché des CDS (Credit Default Swaps, l'instrument des spéculateurs) ; délégitimons les notations d'agences sur les dettes souveraines des pays aidés et mettons ces agences sous la pression de la concurrence ; accélérons la mise en place des textes de "responsabilisation" des banques dans la zone euro ; adoptons une taxe (modeste) sur les transactions financières ; obligeons l'Allemagne à un débat sur la politique économique de croissance saine dans la zone euro, et l'élargissement du mandat de la BCE.

Mettons en oeuvre, avec tout son potentiel, le "semestre européen" d'évaluation des projets de budget, sans que la Commission seule ait le dernier mot. Sans oublier que ce sont des moyens et non des fins.

Quand viendra, à l'automne, le moment de clarifier "qui" décide dans la zone euro, c'est-à-dire en quoi consiste le gouvernement économique souhaité par la France depuis l'origine, ne rompons pas le fil ténu qui subsiste entre "l'Europe" et la légitimité démocratique.

Hubert Védrine, ancien ministre des affaires étrangères

Graz

2011-07-29T15:53:00.001+02:00

Deze week bracht ik in Graz door, in het kader van het dertiende (vierjaarlijks) internationaal congres voor de studie van de Verlichting. De hoofdstad van Steiermark was lange tijd de "Keizersstad" van de Habsburgers en werd zeer grondig opgeknapt. In de marge van het interdisciplinaire massacongres (1000 deelnemers) genoeg de moeite om er (buiten de regenbuiten) met de camera op uit te trekken.

(zicht vanop de Schlossberg)

(Hauptplatz)

(Mausoleum voor keizer Ferdinand II, bekend om zijn rabiaat katholieke politiek tijdens de dertigjarige oorlog)

(Maximiliaan II)

(Rudolf II, die de protestantse kwestie in Bohemen nog wat probeerde te kalmeren)

(Ferdinand II)

(Matthias, broer en rivaal van Rudolf II)

(Ferdinand II en zijn echtgenote)

(Een van de pauwen op Schloss Eggenberg, groot zeventiende-eeuws domein waar het belangrijkste museum van de stad is ondergebracht; Leopold I en keizerin Claudia Felicitas van Tyrol, diens tweede echtgenote, zijn er gehuwd in 1671)

(Jominiplatz)

(Moser-boekhandel aan de Jominiplatz)

(Marienhilfe-kerk)

(Schlossberg)

Demondialisatie ?

2011-07-29T10:27:00.014+02:00

Overheidsschuld is, zoals voorspeld, de nieuwe inzet van een financiële storm (zie ook de bijdrage van Michel Rocard in The Social Europe journal). Net zoals in de subprime-crisis lijken winnaars en verliezers dezelfde. Banken en hedge funds winnen, overheden en belastingbetalers (voor de overgrote meerderheid fysieke personen) betalen de rekening. Uiteindelijk komt het hele verhaal neer op een extra transfer van de meerderheid van de burgers naar een minderheid, die eigenlijk kan free-riden (profiteren zonder risico) op een omgekeerde solidariteit.

Dat is geen extreem-links idee, maar een realiteit die zowaar ook door het 'krenterige' Duitsland wordt erkend. Griekenland redden, is eigenlijk de (Franse) banken redden. Die gespeculeerd hebben op Grieks staatspapier, in de hoop een groot deel van de woekerrente van de obligaties op balans te kunnen zetten. Als je speculeert (en dus risico's neemt), moet je je verlies dragen.

Het nieuwe reddingsmechanisme lijkt daar enigszins aan tegemoet te komen (door o.a. de rente te laten vallen bij tussenkomst van het Europees noodfonds). Desondanks blijft de vraag hoe je de roekeloze financiële wereld verantwoordelijk kan maken voor zijn eigen wangedrag. En vermijden dat dit de overheid verplicht tot het amputeren van haar dienstverlening tegenover de burger.

Voor sterkere regulering (verplicht opsplitsen van hedge funds en banken, zodat ze niet meer 'too big to fail' zijn, transactietaks, meerwaardebelasting op beursspeculatie) is helaas geen politieke meerderheid. Arnaud Montebourg spreekt zich in Libération uit tegen besparingsfetisjisme dat niets doet aan de oorzaken van de schuldencrisis. Er lijkt een beweging aan de gang (Duitsland, Frankrijk, Engeland) om tegelijk:
- te snoeien in uitgaven die ten goede komen aan de middenklasse
- de belastingen te verlagen voor wie kapitaal in handen heeft
- speculatie op de financiële markten niet af te remmen (banken investeren bij wijze van spreken ons belastinggeld in risicovolle beleggingen, om snel genoeg terug rendement te hebben, i.e. bonussen en dividenden uit te keren, in belang van hun personeel en aandeelhouders)

cf. uit het interview met Montebourg:

"Elle [de règle d'or, of inschrijven van begrotingsevenwicht in de Grondwet] revient à dire que la finance et ses exigences sont plus fortes que ce que peuvent décider les citoyens et leurs élus, et que toute action politique disparaît derrière des règles technocratiques. Keynes disait que “la difficulté n'est pas de comprendre les idées nouvelles, mais d'échapper aux idées anciennes”. La règle d'or, c'est l'ancien monde, celui antérieur à l'écroulement du système financier."

In Le Monde Diplomatique van komende maand ("La démondialisation et ses ennemis") probeert Frédéric Lordon de tegenbeweging tegen deze cocktail in kaart te brengen. Kort samengevat: de tweedeling van de Europese samenlevingen tussen een bijzonder rijke bovenklasse en een steeds grotere groep geprecariseerden is een gevolg van de concurrentie tussen loontrekkenden. Dat systeem is niet vol te houden, want kan er ook niet toe leiden dat bijvoorbeeld China op Westers niveau geraakt: kapitaal is altijd mobiel en zal wel een andere zone vinden waar het goedkoper is om te investeren.

Het opengooien van markten is (de facto) geconstitutionaliseerd op bovenstatelijk niveau (WTO, EU), waar de democratische legitimiteit erg beperkt is. Wie zijn job verliest, kan het beleid dat daartoe leidt, niet veranderen door te gaan stemmen. Tegelijk bestaan die 'hogere' niveau's en actoren als multinationale ondernemingen ook uit fysieke personen, die ze gebruiken om te ontsnappen aan solidariteit via belastingen in hun eigen land. Deze transnationale klasse kan zich grotendeels uit de staat 'terugtrekken'. Door de verstrengeling van elite-netwerken heeft de bevolking er via haar politici ook nauwelijks vat op.

cf.Lordon:

La rupture avec les alternances sans alternative prend alors le nom simple de « démondialisation »

Vandaar het nieuwe idee van 'demondialisatie'. Op zich niets nieuw ten opzichte van 'andersglobalisatie'. De basisideeën zijn dezelfde (zie ook Montebourgs bijdrage op atlantico.fr en op zijn eigen site): de vrije circulatie van kapitaal en goederen moet beantwoorden aan sociale en ecologische standaarden: ongegeneerd winstbejag, dat vrij spel heeft op globaal niveau (zie bijvoorbeeld de productiepraktijken van Apple in China), moet democratisch worden uitgewist. Aangezien dat op wereldniveau toch niet lukt, en Europa politiek totaal geblokkeerd zit, probeert men naar het nationale niveau terug te grijpen.

Dat is m.i. ook de enige realistische oplossing: wie 'Europees protectionisme' wil (= belastingen aan de buitengrenzen, die jobs binnen de grenzen moeten houden), moet dat realiseren in de Europese Raad (als overlegorgaan) of de Raad van Ministers (als wetgever), en via consensus tussen de grote lidstaten. De Unie is en blijft een Unie van staten, gebouwd op verdragen. En geen unie van mensen, gebouwd op een grondwet. Zonder Europese verkiezingen, en een duidelijk identificeerbaar Europees politiek korps, kan er nooit een Europees beleid komen. Om Europese verkiezingen te hebben, is er eerst consensus tussen de lidstaten nodig...

Het debat is natuurlijk puur academisch (wat ook blijkt uit het artikel van Lordon). Montebourg worden niet veel kansen toegedicht om de socialistische kandidaat te worden in 2012. Gesteld dat hij de investituur krijgt, moet hij nog de Franse kiezer overtuigen (die niet houdt van Europa, maar eigenlijk ook niet van economische avonturen) en uiteindelijk ook de Duitsers (waar de volgende verkiezingen pas in 2014 komen).

Desondanks is het goed dat alternatieve ideeën zich duidelijk clusteren en structureren. Niemand weet of het bovenstaande schema (financiële wereld maakt putten - belastingbetaler vult die - sterke besparingen - dalende levensstandaard - dalende lonen - stijgende inkomsten aandeelhouders) zal blijven doldraaien zoals de laatste jaren. De bevolking moet dan een alternatief hebben voor xenofoob populisme à la Tea Party. Het is geen toeval dat Marine Le Pen met een 'sociaal' gezicht in economisch zwaar getroffen regio's succes heeft. Een sterk, maar initieel minoritair, idee trekt uiteindelijk ook centrum- en beleidspartijen aan en is niet gedoemd om marginaal te blijven.

Yearbook of Young Legal History 2010

2011-07-26T17:52:00.005+02:00

Inszenierung des Rechts - Law on Stage [6 Jahrbuch Junge Rechtsgeschichte - Yearbook of Young Legal History 2010] is now available through www.amazon.de. The book (344 pages) contains a selection of 15 papers presented at the 16th European Forum of Young Legal Historians organized at the Johann-Wolfgang-Goethe-Universität in Frankfurt in March 2010. Among those, one of my own: "Law on the Diplomatic Stage: the 1725 Ripperda Treaty".

De Gentse haven

2011-07-19T16:29:00.000+02:00

Voor het eerst vanop het water gezien: de Gentse havenzone.

Zeg niet "nee, tenzij", maar "ja, maar"

2011-07-14T14:29:00.001+02:00

Wijze raad van een Engelse diplomaat uit 1725 (in het kader van de excessieve Spaanse eisen op het congres van Cambrai):

In all negociations whatsoever this distinction must be observed between what we have a right to demand and to insist upon, and what we should be glad, and may endeavour to obtain, though not as immediate right by virtue of the negociation on foot.

(British Library, Add. Ms., Newcastle Papers, 32 742, f. 126v.)

Mariemont

2011-07-11T11:16:00.000+02:00

Waar Seneffe te veel reclame maakt voor iets wat niet echt de moeite loont, is het bij Mariemont net omgekeerd. Het domein herbergt een modern gebouw met de collecties van de familie Warocqué (liberale vrijzinnige ondernemers uit de negentiende en vroege twintigste eeuw, een van de pijlers van het toenmalige België). Alles begint echter in de zestiende eeuw, wanneer Karel V aan zijn zus Maria van Hongarije (echtgenote van de bij de slag van Mohacs gesneuvelde koning van Hongarije Lajos II, wiens zus op haar beurt getrouwd is met Karels broer, keizer Ferdinand I) Binche in vruchtgebruik geeft. Maria bouwt een kasteel in Mariemont, dat later terugkeert (een vruchtgebruik is altijd eindig) naar de staat en wordt gebruikt door de gouverneurs-generaal (onder andere Maria Elisabeth, echtgenote van Keizer Karel VI, en Karel van Lotharingen, schoonbroer van Maria Theresia) van de Oostenrijkse Nederlanden.

Het kasteel brandt af en wordt bij de wisseling van de achttiende en negentiende eeuw duchtig geplunderd door de lokale bevolking. De Warocqués kochten echter systematisch vanalles op wat met het domein te maken had (toen de Fransen in 1668 Binche verkregen met Mariemont als accessorium, liet Lodewijk XIV wandtapijten weven waar hij jagend op het paleis van Karel V's zus wordt afgebeeld) en verzamelde een verbluffende kunstcollectie (die gaat van Egypte over Griekenland tot fresco's uit Pompeij). Verdient beter gekend te zijn (en misschien ook om iets moderner te worden tentoongesteld).

(Rodin, Les bourgeois de Calais)

(Boeddha, meegebracht van een van de reizen van de Warocqués)

(obligatie van Val Saint-Lambert, een stuk uit de tentoonstelling over glaswerk, vergane glorie van de région centre)

(bustes van de Warocqués, meer dan honderd jaar burgemeesters van Mariemont-Morlanwelz; richtten normaalschool, hogeschool, internaat, materniteit, weeshuis... op; voor de ontvoogding en het afschudden van het katholieke juk; tégen het verbod op vrouwenarbeid 's avonds)

(als een De Wever in een porseleinwinkel...)

(feestelijk inhalen van Albert I in Morlanwelz)

(traktaat geschreven om van Mariemont een badplaats te maken)

Seneffe

2011-07-11T10:52:00.000+02:00

Volgende stop: Seneffe. Kasteel opgetrokken in de tweede helft van de achttiende eeuw, huist vandaag het edelsmeedkunstmuseum van de Franse Gemeenschap. Het toneel voor het smeden van de paars-groene coalitie in 1999 (ontmoeting tussen Philippe Busquin en Louis Michel, na het mislopen van de toenadering tussen PRL en PSC). Veldslag in 1674 tijdens de Hollandse Oorlog (Franse overwinning op de ongelukkige veldheer Willem van Oranje, die probeerde het Franse leger te verrassen tussen Brussel en de grens).

Om met de deur in huis te vallen: in het kasteel is niets meer te zien van de oorspronkelijke bemeubeling. De tentoonstelling is ronduit teleurstellend. Kleuterachtige tekstjes die nagenoeg niets vertellen (behalve dat men in de achttiende eeuw warme chocolade dronk). Een waarschijnlijk duur en geavanceerd filmpje... waar niets in verteld wordt. Men doet zelfs geen poging om iets uit te leggen. Het publiek wordt verondersteld te gapen naar de geëxposeerde objecten en er zelf maar een eigen verhaal rond te breien. Geen enkele referentie naar de bouwheren, de architect of de bredere geschiedenis (wie heeft er gewoond ? wat is ermee gebeurd ?). Je kan er een lekkere gekruide achttiende-eeuwse warme chocolademelk (tiens...) krijgen op de eerste verdieping, maar dat is het dan ook. Museaal gemiste kans (zoveel kan het toch niet kosten om in de lege zalen op de eerste verdieping plaatjes te zetten bij de werken, of een paar doeken met tekst aan te maken...).

(Kasteeltheater, neo-classicistisch gebouw apart, gerestaureerd met Europees geld... niet toegankelijk)

(hedendaagse kunst - zwarte doos voor het kasteel => is het geld daarin verdwenen ?)

(had men nu eens de moeite gedaan te vermelden WIE er op het portret staat)

(idem)

(wandtapijt met de wapens van Frankrijk en Navarra - maar WAAROM hangt het daar ?)

(Buste van "Le Grand Condé", die de slag bij Seneffe won ? Wie zal het zeggen ?)

(Letterlijk nietzeggend filmpje, dat toont dat de mensen in de achttiende eeuw pruiken aanhadden en gezellig aan tafel zaten)

Soignies

2011-07-11T10:33:00.001+02:00

Dit weekend keek ik even over de taalgrens, naar het Graafschap Henegouwen, in een streek die vaak als slagveld diende onder Lodewijk XIV (cf. slag van Steenkerke in de Negenjarige Oorlog -overwinning van Luxembourg, slag van Seneffe in de Hollandse Oorlog - bloederige overwinning van de Grote Condé... en ook een incident tussen het leger van Vendôme en Marlborough bij Mariemont in 1707 tijdens de Spaanse Successieoorlog).

Hieronder foto's van de "Collegiale" van Zinnik (liberaler deel van het arrondissement Bergen-Zinnik, cf. uitslag 2010). Romaanse structuren, contrareformatorische opvulling binnenin. Zeer mooi koor en abdijschat. De abdij in kwestie moet over behoorlijk wat gronden beschikt hebben, als je ziet hoe groot de kerk, en hoe klein de stad is.

De moeilijke grens tussen rechts en extreem-rechts

2011-07-03T17:09:00.004+02:00

(generaal Boulanger; eerst gesteund door de centrum-linkse radicale partij om schoon schip te maken in het leger; uiteindelijk een ongeleid projectiel geworden)

Uitstekende uitzending van Concordance des Temps (Jean-Noël Jeanneney, France Culture) over de moeilijke verhouding tussen rechts en extreem-rechts in Frankrijk, van de jaren 1880 tot nu. Nicolas Sarkozy recupereerde in 2007 een pak kiezers van Jean-Marie Le Pen (die in 2002 de tweede ronde haalde). Nu de verkiezingen van 2012 in zicht komen, heeft de UMP dit publiek (dat intussen weer is weggelopen) terug op de radar gekregen. Een 35-koppige groep "droite populaire" binnen de UMP-fractie in de Assemblée Nationale moet met populistische voorstellen, die de president zelf niet kan opperen (zoals het afschaffen of sterk beperken van de dubbele nationaliteit), "La France d'en bas" terugwinnen.

(Pierre Poujade, populist uit de jaren 1945-1958)

Winock vertelt hoe extreem-rechts tot Le Pen (begin van de jaren '70) nooit een leider heeft gehad, maar hoe haar themata wel terugkeren in het publieke debat.
- Het boulangisme (eind negentiende eeuw), poujadisme (na de oorlog) en antisemitisme (tot in het interbellum, vb Charles Maurras) spelen telkens in op een gevoel van "verraad" door de elites die het land besturen. Charcutiers, groentenhandelaars en boeren zouden betere politici zijn dan de advocaten, énarques of hoge ambtenaren.
- Naast de "elites", heeft extreem-rechts altijd een tweede zondebok: de vreemdeling. Al aan het einde van de negentiende eeuw wordt gesproken over 500 000 Italianen die "terug naar hun eigen land" moeten worden gestuurd. Het discours tegen de joden (waar de katholieke krant La Croix initieel blijkbaar zeer beslagen in was) verenigt beide drijfveren: tegen de elites en tegen de vreemdelingen.

1880 is een kantelpunt. Waarom ? Omdat de derde republiek (°1871) de rechtse partijen verplicht om hun dromen op te bergen over een terugkeer naar het Ancien Régime. De val van Napoleon III duwt de meest extreme rechtse partijen naar een ander discours. Bijgevolg wordt de onderbuik van een veel breder electoraat bespeeld. "U wordt verraden door een oligarchie. Verkiezingen dienen nergens toe... tenzij u voor ons stemt! " . Vóór dat moment blijft er nog een fractie actief die terug wil naar het droit divin van de absolute monarchie. Hoewel die zelfs in 1815 al "plus royaliste que le roi" was.

Het electorale probleem speelt rechts parten sinds het succes van Le Pen in de jaren '80. Het Front National nam stemmen af van de rechtse partijen (UDF/RPR), waardoor in situaties van "triangulaire" confrontatie (PS-RPR-FN), het steevast de linkse kandidaat was die met de buit aan de haal ging. Chirac was principeel tegen samenwerking (een mooi uittreksel uit een meeting van vlak na de eerste ronde in 2002 zit in de uitzending). Sarkozy, Brice Hortefeux (ex-minister, in functie veroordeeld door een correctionele rechter voor "injure raciale") en Claude Guéant (rechterhand sinds jaar en dag, nu minister van Binnenlandse Zaken), daarentegen, doen alle moeite om zich voor te doen als mensen in wie "la France d'en bas" vertrouwen kan hebben.

De grens is dun. Het discours van Grenoble (zomer 2010), waarbij Sarkozy aankondigde de Franse nationaliteit af te nemen van wie sinds minder dan tien jaar genaturaliseerd is, bij geweldpleging tegen politie-officieren, is een mooi voorbeeld. De Conseil Constitutionnel heeft het wetsontwerp in kwestie volledig gekelderd. Sarkozy's mediatieke optreden zal nooit uitmonden in een wet. Ongetwijfeld wist men dat de maatregel de grondwettelijkheidstoets niet zou doorstaan. Ongetwijfeld wist men ook dat dit net de maatregelen zijn die onder het Vichy-regime zijn doorgevoerd om "slechte Fransen" af te zonderen en uit de nationale gemeenschap te sluiten. Het heeft Sarkozy in de peilingen (tijdelijk) terrein doen terugwinnen bij de traditionele FN-kiezers. Waar eindigt het goedbedoeld populisme (zwarte schapen in de stal houden) en begint extreem-rechts ?

Verdere problemen stellen zich natuurlijk wanneer de UMP eruit wordt gegooid in de eerste ronde, of door het FN wordt voorbij gestoken. Bij de recente kantonverkiezingen (maart 2011) waren er een groot aantal duels FN-PS. Normaliter roepen de socialisten op om voor de republikeinse kandidaat te stemmen (= i.e. UMP, tegen het FN). Sarkozy en Guéant beslisten dat echter niét te doen: de UMP-kiezers dienden zich te onthouden. Op die manier wilden ze het traditionele anti-elitediscours van Marine Le Pen tegengaan: door op te roepen tot onthouding, geeft men minder de indruk dat UMP en PS één pot nat zijn. François Fillon, eerste minister, was tegen en hield vast aan de lijn van Chirac: republikeinse partijen roepen op om voor andere republikeinse partijen te stemmen, omdat ze dezelfde waarden verdedigen.

De hele discussie kan terug relevant worden als -wat de peilingen nu aangeven, voor wat die waard zijn- Marine Le Pen zich zou kwalificeren voor de tweede ronde in 2012. In 2002 riep de PS op om voor Chirac te stemmen tegen Le Pen senior. Wat als een uitgeschakelde Sarkozy dat niét doet ? Krijgen we dan een definitieve vervaging van de grens tussen rechts en extreem-rechts ? In Italië is dat gebeurd. Men zou kunnen argumenteren dat dergelijke operaties leiden tot de integratie van politici die het "niet echt zo bedoeld hebben" (Fini). Wat slecht is voor links, maar niet slecht voor het politieke systeem op lange termijn, omdat het zo representatiever zou worden.

Hier te beluisteren.

Het rood-groen kartel

2011-07-03T13:20:00.000+02:00

Coup d'éclat in Gent. Dapper Gallisch dorp dat zich verzet tegen de invasie van Caius Iulius De Wever, die zonder respect voor het oorlogsrecht alle progressieve gehuchten op zijn weg platbrandt.

Vraag is natuurlijk:
- of 1+1 twee zal zijn ? (lopen er geen kiezers weg)
- of 1+1 net iets meer dan twee kan zijn ? (kunnen er nog wel bijkomen, na het historische en totaal onvoorspelde sp.a-resultaat uit 2006 ?)

Niettegenstaande de eigen dynamiek van lokale verkiezingen, is het kiezerskorps intussen veranderd. Het zou in elk geval een verzekering moeten zijn om de eerste te blijven. Een jaar is lang in de politiek, maar een gat van acht zetels dichtkrijgen, lijkt toch wel sterk.

Op basis van de uitslag van vorige keer zijn er drie zetels te kort voor een absolute meerderheid (26/51). (zetelverdelingssysteem blijft Imperiali, dat grotere lijsten bevoordeelt)

Stad Gent 2006:
sp.a-groen 68 073
VLD 32 819
VB 28 152
CD&V-N-VA 24 698
PVDA 1 570,00
LSP 682

Zetels (51):
sp.a-groen 23
VLD 11
VB 9
CD&V-NVA 8 (komen normaliter wel apart op)

Kanton Gent, Kamer 2010:
sp.a-groen 20
N-VA 12 (18 000 stemmen achterstand op sp.a-groen)
VLD 9
VB 5
CD&V 5

Ségolène toont olifantenpoten...

2011-06-18T18:35:00.001+02:00

... en roept op om de supporters van de controversiële Georges Frêche (racistische en anti-semitische uitspraken) uit de Languedoc te reïntegreren in de PS (zie hier)

Nogal logisch, ze hebben allemaal voor haar gestemd bij de interne verkiezingen... Royal zou wel eens het meest van allemaal kunnen verliezen bij de primaires, waar pacten met lokale baronnen veel minder spelen.

Over de Turken en de Walen

2011-06-16T23:29:00.000+02:00

Zeer goed stuk van Koen Schoors in de Tijd over het valse transferdenken, dat ons identiteiten en vijandbeelden wil aanpraten... die in het systeem eigenlijk niet bestaan.

Waarom komen politici er niet op om zo'n dingen te schrijven ?

Over de erkenning van staten

2011-06-16T14:15:00.003+02:00

Momenteel is de erkenning van de Libische rebellen (die sinds ongeveer een maand of vier tegen Kadaffi vechten) een heet hangijzer in het internationaal recht (zie bijvoorbeeld EJIL Talk - de blog van een vooraanstaand tijdschrift, met verschillende bijdragen). Aangezien het zittende regime nog lang niet weg is, ontstaan er op het terrein allerlei vreemde situaties. Frankrijk was er heel snel bij om de rebellen te erkennen als vertegenwoordiger van de Libische bevolking, terwijl ze helemaal nog niet de controle over het grondgebied uitoefenden. Voor landen met belangrijke economische banden met Libië is het minder evident om banden met de zittende regering te doorbreken. Juridisch kan je schermen met de mensenrechtenschendingen die het regime waarschijnlijk begaan heeft, maar ook evengoed met het gebrek aan politieke legitimiteit van de opstandelingen.

Erkenning is altijd een in essentie politieke beslissing en heeft weinig met recht te maken, in die zin dat er nagenoeg geen regels zijn die een staat iets kunnen voorschrijven of verbieden. Tegelijk maakt erkenning door de internationale gemeenschap wel een essentieel element uit van de statelijke hoedanigheid (grondgebied - bevolking - regering - erkenning), die verregaande implicaties heeft voor de toepassing van zeer veel rechtsregels op de personen die onder de controle van de regering of groepering in kwestie verkeren.

Het probleem is tijdloos: ook in de achttiende eeuw werd er behoorlijk wat geredetwist over de erkenning van soevereinen (het Libische probleem gaat niet over een afscheiding of de creatie van een nieuwe staat, wel om de erkenning van de regering die de effectieve en legitieme controle uitoefent over grondgebied en bevolking). Zo weigerde de Habsburgse keizer gedurende 25 jaar om de Bourbonkoning in Spanje te erkennen, en bleef Lodewijk XIV de verjaagde katholieke Engelse koning James II in Frankrijk huisvesten en steunen. De argumenten die worden aangehaald om de legitimiteit van optie A ten opzichte van optie B te verdedigen, komen echter steeds voort uit de preferenties van één enkele staat: men kan in het Engelse geval eerder gewicht geven aan de keuze van het Parlement om in 1688 James II te verjagen, dan wel aan de legitimiteit van de Stuarts om via successie op de troon te zitten en die dan ook te houden. In het Spaanse geval valt alles terug te leiden tot het aanvaarden van de verzakingen die door Maria Theresia, Lodewijks vrouw, werden afgelegd in 1659.

Réal de Curban, die vaststelt dat Frankrijk in 1701 een waaier aan argumenten ontvouwt om A te zeggen, en vervolgens 12 jaar later toch B zegt (om toch maar vrede met Engeland te kunnen sluiten), maakt er de volgende conclusie over:

Ces démarches ne sont pas honorables. Peut-être étoient-elles nécessaires. On tâche de les excuser par la distinction du fait & du droit. J'ai reconnu, dit-on, ce Prince, parce qu'il est possesseur, & par conséquent Roi de fait. J'ai reconnu cet autre Prince, parce que son droit m'a paru fondé; & quoiqu'il ne possède qu'une partie de l'Etat, ou qu'il n'en possède rien du tout, il n'en est pas moins roi de droit. On a recours à des distinctions plus ingénieuses que solides, pour sauver les apparences: conduite trop ordinaire aux Princes, & que les loix de la politique autorisent plus qu'elles ne la justifient ! Si l'on osoit, on diroit à la face de l'Univers; j'ai varié, parce que j'ai trouvé mon avantage à varier, ou parce que j'y ai été contraint. Mais cet aveu coûteroit trop à l'amour propre & à la réputation.

(La Science du Gouvernement, V: le droit des gens, Paris, 1764, p. 94)

Scheiding tussen Kerk en staat, anno 1733

2011-06-15T12:01:00.001+02:00

Leuke paragraaf van de Hugenootse journalist en historicus Jean Rousset de Missy:

Je ne serai pas le premier à dire que les Souverains, n'importe de quel Paîs, ni de quelle Religion, devroient être extrémement attentifs à ne point laisser dans leurs Etats, les Ecclesiastiques empiéter sur la Puissance Temporelle, ou s'immiscer dans les Affaires Politiques. Que les Princes renferment le Clergé dans lers bornes du gouvernement de son Eglise, sans soufrir, sous quelque prétexte que ce soit, qu'il étende sa Juridiction au delà du Spirituel; ce sera le moyen de couper la racine à une infinité d'Abus qui ne manquent pas de s'introduire, aussi-tôt que la Puissance Séculière cesse de le tenir en bride.

On n'a qu'à jetter les yeux sur l'Angleterre, le Dannemark, la Suéde, la Russie, sur Venise même & autres Païs, où le Clergé ne se méle point des Affaires de l'Etat; que l'on mette ensuite en parallèle d'autres Roiaumes, où les Ecclesiastiques donnent, pour ainsi dire la Loy; quelle différence n'y trouvera-t-on pas pour la Liberté, l'Abondance, & la douceur du Gouvernement ?

La prémiere Maxime du Roi Très-Chrétien, pour conserver la Tranquilité dans ses Etats devoit donc être de réprimer les Entreprises de son Clergé; & de punir rigoureusement les Intrigues des Prêtres, Religieux, ou Moines, dont la Cour de Rome se sert pour semer la discorde dans le Roïaume, & pour y étabblir peu à peu ses dangéreux Principes. De-là naît une seconde Maxime, qui consiste à ne point assujettir les Princes, les Grands, les Nobles, ni même le Peuple à la Domination Temporelle d'aucun Ecclesiastique, de quelque qualité ou condition qu'il puisse être; La Nation Françoise prête facilement le col au joug de ceux que la Nature a fait naître pour les commander; mais cette Nation généreuse, qui ne peut se voir gouverner par une Femme, obeïra-t-elle volontiers à des Prêtres, qui ne doivent se meler que du Spirituel ?

PS en Président, een moeilijk huwelijk (Apache)

2011-06-14T19:48:00.001+02:00

Vandaag verscheen een stuk van mijn hand op de nieuwssite "Apache", over de primaires bij de Franse PS (cf. kandidaturen moeten eind deze maand binnen zijn).

Dans van de olifanten of authentiek plebisciet ?

Nieuwe PS van Martine Aubry staat voor vijf maand totale media-exposure

Het is van mei 1988 geleden dat een linkse kandidaat de Franse presidentsverkiezingen won. Uitgaande van deze dramatische vaststelling besloot de Parti Socialiste na het échec van Ségolène Royal om het de volgende keer radicaal anders aan te pakken. De mosterd werd gehaald in het buitenland: de Democratische primaries of de selectie van Walter Veltroni als kandidaat voor de Partido Democratico moeten voorbeelden zijn van hoogmissen die het electoraat en de partijkaders van links kunnen verzoenen met één figuur die vervolgens de zittende macht te lijf gaat in de echte verkiezingsstrijd. De achtergrond van deze keuze wordt uit de doeken gedaan in een interessant collectief rapport van Terra Nova, een aan de partij gelieerde think tank, die te situeren valt in wijlen de politieke club van Dominique Strauss-Kahn. Het document, opgesteld door een uitgelezen commissie van linkse academici, topambtenaren, magistraten en diplomaten, geeft achtergrond bij de procedure die zich volgende maand in gang zet, om in oktober tot de aanduiding van de socialistische kandidaat te leiden.

Een partij voor het verleden ?

Het lijkt paradoxaal dat de PS er niet in slaagt om een buitengewoon sterke vertegenwoordiging in steden (2001, 2008), departementen (2004, 2010) en regio’s (2004, 2010) te vertalen naar nationale verkiezingen (2007, 2009). Één van de mogelijke verklaringen is dat de socialisten instinctief en ideologisch avers zijn voor de personencultus die samenhangt met een confrontatie van man tegen man. De partij verdeelt zich snel in “stromingen”, die zich naar buitenuit baseren op een andere interpretatie van de leer, maar intern eigenlijk vooral tijdelijke coalities van lokale partijbonzen zijn.

De PS lijkt gemaakt voor de Derde (1871-1940) of Vierde Republiek (1946-1958), waar de macht gedeeld en in coalities werd uitgeoefend door partijen die via evenredige vertegenwoordiging alleen nooit de meerderheid in de Assemblée konden halen. Op de as van het Algerijnse débâcle bouwde ‘redder des vaderlands’ de Gaulle met zijn adviseur Michel Debré de grondwet van de Vijfde Republiek. De uitvoerende macht pleegde een echte machtsgreep op het voorgaande bestel... en eigenlijk ook op de machtsbasis van de linkse partijen. Het is opmerkelijk dat François Mitterrand, de man die pas na drieëntwintig jaar oppositie verkozen raakte in 1981, de enige was die het nieuwe systeem van bij het begin ten gronde aanvaard had en zijn hele politieke actie zag als een overnamebod op de grootste oppositiepartij tegen de zittende macht. Mitterrand droeg een stempel van rechtse politicus (cf. SFIO-voorzitter en voormalig eerste minister Guy Mollet : ‘Mitterrand socialiste ? Je ne le sais pas, mais en tout cas, il le parle très bien!’). Populairdere figuren als de radicaal-socialist Pierre Mendès-France trokken nooit de consequenties van de nieuwe spelregels door. Na het verdwijnen van Mitterrand in 1995 was er geen boegbeeld meer.

In 1997 boden de parlementsverkiezingen (die in 2007 kort op de presidentsverkiezingen volgden) nochtans een alternatief. Jacques Chirac beging toen de misstap om de Assemblée naar huis te sturen, waarop een linkse meerderheid onder Lionel Jospin vijf jaar kon regeren. Maar toen Jospin zich persoonlijk in de strijd moest werpen, derfde hij op eclatante wijze het onderspit tegen Chirac en zelfs Le Pen. Ségolène Royal slaagde er in 2007 wel in om een zekere personencultus rond haar te creëren, maar werd zowel in de pers als in eigen rangen genadeloos neergesabeld.

Wat we zelf doen, doen we slechter: het eeuwige débâcle van de interne verkiezingen

Precies dit laatste probeert de PS nu te allen prijze te vermijden. Het was in 2007 voor de Franse publieke opinie niet geloofwaardig dat Royal de hele partij, of, beter gezegd, een geloofwaardige regeringsploeg, vertegenwoordigde. Net hetzelfde gebeurde met de Europese verkiezingen in 2009, waar de PS de prijs betaalde voor de ruzies die op het congres van Reims (november 2008) voor de televisiecamera’s werden uitgevochten.

Om dit probleem te overkomen, wou de nieuwe PS-leiding onder Martine Aubry de aanduiding van een kandidaat uit de partij zelf weghalen. In 2007 werd de kandidaat aangeduid door de eigen leden, in 2008 werd de opvolger van François Hollande door dezelfde mensen verkozen. In de praktijk betekent dit, dat de lokale baronnen in grote federaties (Nord, Hérault, Bouches du Rhône) de sectievoorzitters onder druk zetten om met stalinistische scores voor de voorkeurskandidaat te stemmen. Ségolène Royal legde het bijvoorbeeld handig aan boord door zowel met de plaatselijke power broker in de Languedoc, Georges Frêche, als met die uit Marseille, Jean-Noël Guerini, op een akkoord te gooien. De wederzijdse beschuldigingen over stembusfraude (bourrage d’urnes) waren dan ook legio tussen Royal en Aubry in 2008, toen het pleit beslecht werd op amper 16 stemmen.

Met democratie heeft dat natuurlijk niet veel te maken. De PS telt een relatief klein aantal bijdragende leden. Deze militanten zijn vanzelfsprekend erg geëngageerd, maar niemand slaagt erin om hen te federeren én tegelijk voldoende duidelijk te blijven voor het Franse electoraat. François Hollande (premier secrétaire tussen 1997 en 2007) lijdt ook vandaag nog onder een imago van pathologische weekheid, als tactische handpop van verschillende éléphants (boegbeelden met een eigen achterban). Met het referendum over de Europese Grondwet (2005) stond de partij ongeveer op springen tussen links (neen) en rechts (ja), maar voor het overige zijn de ruzies persoonlijk en niet inhoudelijk. De partij regeren met een meerderheid van een paar procenten, zoals Mitterrand wél kon in de jaren ’70, lijkt vandaag niet meer doenbaar.

Vandaar het idee om een beroep te doen op het hele electoraat. De regels voor de primaires ouvertes stellen deelname open voor elke Franse kiezer, ingeschreven op de kieslijsten voor de presidentsverkiezingen, mits betaling van een symbolische euro en het ondertekenen van een verklaring dat hij de waarden van links aanhangt. Van maximum 80 000 leden zou het kiezerskorps worden uitgebreid naar twee of drie miljoen. Onmogelijk te controleren door de lokale of regionale baronnen.

Bovendien hebben de primaires het voordeel –zoals in de Verenigde Staten het voorbeeld van Obama v. Clinton aantoont- dat ze kandidaten harden en immuniseren voor latere aanvallen. Alle kritiek die in een eerste fase door tegenstanders binnen het eigen kamp wordt gegeven, verdwijnt als sneeuw voor de zon door de legitimerende kracht die de kiezers bezitten. De supporters van Dominique Strauss-Kahn geloofden bijvoorbeeld dat hun kampioen op die manier de verwijten als zou hij te veel gauche caviar zijn, terzijde zou kunnen schuiven.

Solferino houdt de rangen gesloten : de primaires na DSK

Een groot risico aan de primaires zou wel eens kunnen zijn dat ze op twee keer één dag gehouden worden voor het hele grondgebied. In de Verenigde Staten zorgt de afvalrace vanaf New Hampshire ervoor, dat enkel de best geplaatste kandidaten de laatste rechte lijn in gaan. Bij de PS kan in theorie iedereen meedoen, wat naar de publieke opinie het beeld van een eeuwig verdeelde partij kan versterken. Claude Bartolone (parlementslid uit de Parijse ‘banlieues chaudes’) pleitte daarom voor een primaire de confirmation, waarin één enkele ernstige kandidaat op het schild wordt geheven, Michel Vauzelle, regiovoorzitter in de PACA (Provence-Alpes-Côte d’Azur) vroeg om ze eenvoudig af te voeren.

De partijleiding heeft onder Martine Aubry echter resoluut de kaart van de eenheid getrokken: ondanks een sterke persoonlijke afkeer met bijvoorbeeld Ségolène Royal, regeren onderlinge hoffelijkheid en externe discretie. Aubry had het liefst gehad dat zowel zij als Royal de kandidatuur van DSK, de best geplaatste in de peilingen, zouden steunen. De primaires zouden dan gediend hebben als vitrine voor de ambitieuze veertigers en vijftigers, of –indien nodig- om François Hollande zich te laten te pletter lopen (die geen enkel socialistisch kopstuk als kandidaat wil zien).

Aubry zou in dat geval een niet te onderschatten krachttoer hebben verwezenlijkt: het integreren van de contestataire linkervleugel, die onder andere tegen de Europese Grondwet heeft gestemd. Het is moeilijk voor te stellen hoe sterk de afkeer voor de “rechtse” Strauss-Kahn is bij de linkervleugel van de PS, geleid door voormalig jongerenvoorzitter Benoît Hamon en oude rot Henri Emmanuelli. Hun stroming “Un monde d’avance” hield zich enkel gedeisd dankzij een pact met Aubry, die Benoît Hamon de inhoudelijke lijn van de partij heeft laten beïnvloeden en hem prominent naar voor schoof als woordvoerder. De linkervleugel heeft –net als het Élysée- steeds gehoopt op een slippertje dat DSK diskwalificeert, zodat Aubry –wiens linkse credentials groter zijn- er zelf voor zou gaan.

Nu DSK wegvalt, houdt het pact dat hij in 2008 sloot met Aubry en Laurent Fabius (oud-eerste minister van François Mitterrrand, tegenstander van de Europese Grondwet in 2005), wonderwel stand. Voormalige “strauss-kahniens” sluiten zich spontaan aan bij de kandidatuur van Aubry (wat eens te meer aantoont dat “courants” in de Franse PS niet zoveel met inhoud te maken hebben). Laurent Fabius haalde afgelopen weekend (28-29 mei) in een paginagroot interview in Le Monde het wierookvat boven voor de leiderschapskwaliteiten van de dochter van Jacques Delors. Benoît Hamon gooide met splinterbommen naar Hollande, vertegenwoordiger van de “synthèse molle” die de partij zo lang in slaap gewiegd heeft.

Reële bedreigingen: ‘la france profonde’ versus ‘la gauche bobo’

De kaarten blijven globaal gezien goed liggen in de peilingen. Hoewel het Élysée zich op de borst klopt dat links ‘la bataille de la morale’ verloren heeft, blijft een meerderheid van de Fransen geloven in de mogelijkheid van een linkse overwinning. De UMP stelt echter alles in het werk om de categorieën die Sarkozy in 2007 aan de overwinning hielpen (buiten de traditionele rechtse machtsbasis), te vriend te houden: de gepensioneerden, arbeiders en inwoners van landelijke gebieden.

De organisatie van de primaires berust bij de partijafdelingen, die –uiteraard- op vrijwilligers draaien en niet in staat zijn het volledige grondgebied te dekken zoals dat bij reguliere verkiezingen het geval is. Christian Jacob, fractieleider van de meerderheidspartij in de Assemblée, had het in dat verband al over de ‘primaires van de intellectuelen van het zesde arrondissement van Parijs’. Als je op het platteland wil meestemmen in het socialistische circus, moet je bij wijze van spreken honderd kilometer met de tractor afleggen om tot aan het stemlokaal te raken. Ook de levensstijl van Strauss-Kahn was in dat verband een gedroomd doelwit: de PS zou zich te ver bevinden van de arbeiderswaarden.

Het kwam dan ook erg ongelegen toen vorige week uitlekte dat uitgerekend Terra Nova in een rapport aanbevelingen gaf om de ‘classes populaires’ voortaan links te laten liggen. De culturele waarden en gebruiken van arbeiders en ongeschoolden zouden te ver liggen van het partijprofiel om deze stemmen nog geloofwaardig te kunnen claimen. Op hun beurt zijn die waarden, via het seksschandaal rond Strauss-Kahn (en mooi in contrast met het nakende moederschap van Carla Bruni), een baken om de gepensioneerde kiezers terug te winnen. Sarkozy wil met andere woorden de strijd om de arbeiders, plattelanders en ouderen uitvechten in een tête-à-tête met Marine Le Pen, terwijl de socialisten op een Parijs terrasje genieten van een Mojito met framboos of de iPad-editie van Libération.

De slag om het Élysée zal om persoonlijkheid gaan, en om de manier waarop Sarkozy de presidentiële functie heeft uitgeoefend. Zoals ook de recente biopic La Conquête laat zien, wou de huidige president een stijlbreuk met zijn voorgangers, die koud en afstandelijk hun aandacht bij de hoofdzaken hielden, zonder af te dalen in het gevecht van de dagjespolitiek. Sarkozy maakte de keuze om overal tegelijk punten te scoren, en dus ook om bewust meer risico’s te nemen.

De president wordt gezien als partijdig (affaire-Bettencourt) en egoïstisch, als een figuur die de Fransen verdeelt en de grenzen van zijn macht niet wil erkennen. Hij had bijvoorbeeld de intentie zijn zoon Jean, eeuwig gebuisde rechtenstudent, aan het hoofd van de zakenwijk La Défense te benoemen, zonder te beseffen dat de publieke opinie dit soort clangedrag niet pikte. Zijn exuberante, arrogante en vaak beledigende levensstijl (cf. zijn beroemde ‘Casse-toi pov’ con!’) is bij veel Fransen het hoofdargument om hem volgend jaar weg te stemmen. In dat opzicht is Martine Aubry een veel betere kandidaat dan de afgevoerde DSK: vrouw, onberispelijke levenswandel, zelf-gecultiveerd imago van plichtsbesef en toewijding aan het algemeen belang, in Frankrijk gesymboliseerd door het magische woord ‘République’.

Camera’s in de aanslag: het mediacircus rond de PS

Zoals de campagne in 2007 op internet werd uitgevochten, vindt ze in 2012 ook plaats op de sociale netwerken, op Twitter en op blogs. Door de aanwezigheid van 24/24 nieuws-networks (BFM, iTele, France Info) worden ongelukkige zinnetjes direct in de ether gebalanceerd en danst een circus aan reacties naar de journaals van acht uur. In die omgeving is de verleiding groot om zich te laten opmerken met een kleine polemiek. Vanaf de maand juni wordt het voor de PS dan ook aartsmoeilijk om de rangen gesloten te houden, als er zich geen duidelijke favoriet opdringt. De presidentsverkiezingen waren, zijn en blijven de favoriete nationale sport in Frankrijk. Zonder problemen verdringt de politiek het weer, het eten of het persoonlijke leven als gesprek aan de toog, op een terrasje of aan tafel. De primaires zijn meteen de bepalende test voor het nieuwe systeem en de discipline die Aubry in de Parti Socialiste wou invoeren.

Frederik Dhondt

Beste politieke analyse van een jaar crisis

2011-06-13T19:09:00.002+02:00

Uitgezonden ergens in het najaar, en met de week accurater.

La crise belge pour les nuls

2011-06-13T10:09:00.001+02:00

Très bon entretien synthétique avec Vincent De Coorebyter (CRISP/ULB) sur le site de la RTBf.

Peiling La Libre

2011-06-10T21:35:00.006+02:00

Hoe twee peilingen uiteen kunnen liggen...

Nederlandstaligen
West-Vlaanderen
Groen 1 (=)
sp.a 2 (-1)
CD&V 4 (=)
N-VA 6 (+2)
VLD 2 (=)
LDD 0 (-1)
VB 1 (=)

Oost-Vlaanderen
Groen 1 (=)
sp.a 2 (-1)
CD&V 3 (=)
N-VA 8 (+2)
VLD 4 (=)
VB 2 (-1)

Antwerpen
Groen 1 (-1)
sp.a 3 (=)
CD&V 4 (=)
N-VA 10 (+2)
VLD 3 (=)
VB 3 (-1)

Limburg
Groen 0
sp.a 2 (=)
CD&V 2 (-1)
N-VA 5 (+1)
VLD 2 (+1) (nipt, zetel vlak voor N-VA)
VB 1 (-1)

Brabant (BHV+ Leuven)
Groen 1 (=)
sp.a 2 (=)
CD&V 3 (=)
N-VA 6 (+2)
VLD 3 (=)
VB 1 (-1)
Ecolo 3 (=)
PS 5 (=)
cdH 2 (=)
MR 7 (=)
FN 0
PP 0 (-1)

Henegouwen
Ecolo 2 (=)
PS 10 (-1)
cdH 2 (=)
MR 4 (=)
FN 1 (+1)

Luik
Ecolo 2 (=)
PS 6 (-1)
cdH 2 (=)
MR 4 (=)
FN 1 (+1)

Luxemburg
PS 1
cdH 2
MR 1

Namen
Ecolo 1
PS 2
cdH 1
MR 2

Totaal NL
Groen 4 (-1) (<=> 7 in de peiling van DS/VRT)
sp.a 11 (-2) (<=> 13)
Cd&V 16 (-1) (<=> 17)
N-VA 36 (+9) (<=> 32)
VLD 14 (+1) (<=> 10)
LDD 0 (-1)
VB 8 (-4) (<=> 10)

Totaal FR
Ecolo 8 (=)
PS 24 (-2)
cdH 9 (=)
MR 18 (=)
FN 2 (+2)
PP 0 (-1)

Verschillen
- N-VA overal vooruit (8 zetels in Oost-Vlaanderen, 10 in Antwerpen, 6 in Brabant)
- sp.a nipt een zetel kwijt in Oost-Vlaanderen (41.194 derde quotiënt <=> 41.808 vierde quotiënt VLD; was in 2010 de zetel van Bruno Tuybens)
- sp.a en PS samen vallen van 39 op 35 zetels terug. N-VA wordt net een zetel groter dan de socialistische familie. (te verklaren door de score van het FN in deze peiling, kost de PS een zetel in Henegouwen en Luik; evenwel twijfelachtig dat dit zich bij verkiezingen ook voordoet) Ook in stemmen zou de N-VA nipt meer kunnen halen dan PS en sp.a samen...

Zouden de peiling-"fabrikanten" hun cijfers hebben bijgesteld, wetende dat ook De Standaard op dezelfde dag met een peiling zou komen ? Het is alvast een argument om in Vlaanderen La Libre te kopen...

Het verschil van vier resp. drie zetels tussen de scores van vld en groen lijkt echt wel belachelijk groot. De vooruitgang van groen zou volgens Ivan De Vadder "statistisch significant" zijn, aangezien die buiten de foutenmarge ligt. Wat dan te zeggen met een gat van drie procent met de peiling van La Libre ? Hoe kan je verklaren dat (Nederlandstalig) links in de peiling van De Standaard groeit (naar 20 zetels), en in La Libre wordt weggeveegd (15 zetels) ?

Peiling VRT/De Standaard

2011-06-10T21:09:00.001+02:00

Het was al even geleden. Tijd om het D'Hondt-(en Dhondt-)zetelspelletje te spelen.

West-Vlaanderen
groen 1 (=)
sp.a 3 (=)
Cd&V 4 (=)
N-VA 5 (+1)
VLD 2 (=)
LDD 0 (-1)

Oost-Vlaanderen
Groen 2 (+1)
sp.a 3 (=)
CD&V 3 (=)
N-VA 7 (+1)
VLD 3 (-1)
LDD 0
VB 2 (-1)

Antwerpen
groen 2 (=)
sp.a 3 (=)
CD&V 4 (=)
N-VA 9 (+1)
VLD 2 (-1)
LDD 0
VB 4 (=)

Limburg
Groen 0
sp.a 2 (=)
CD&V 3 (=)
N-VA 5 (+1)
VLD 1 (=)
LDD 0
VB 1 (-2)

Leuven
Groen 1 (=)
sp.a 1 (=)
CD&V 1 (=)
N-VA 2 (=)
VLD 1 (=)
LDD 0
VB 1 (=)

BHV
Groen 1 (+1)
sp.a 1 (=)
CD&V 2 (=)
N-VA 4 (+1)
VLD 1 (-1)
LDD 0
VB 1 (=)
(er zou dan een Ecolozetel verdwijnen)

Totaal:
Groen 7 (+2)
sp.a 13 (=)
CD&V 17 (=)
N-VA 32 (+6)
VLD 10 (-3)
LDD 0 (-1)
VB 10 (-2)

Losse bedenkingen:
- Telkens wederkerende bemerking: een groen-rood kartel in Limburg levert gegarandeerd een extra zetel op (in deze hypothese ten koste van CD&V - quotiënt 1 33.560 <=> quotiënt 3 33.605 ; op eigen kracht geraakt Groen er zelfs met deze scores niet in... moet toch ooit eens tot nadenken stemmen)
- N-VA lijkt vooral zetels van de openVLD te nemen; wat gesuggereerd werd in het Leuvense onderzoek (eerder een bedreiging voor de liberalen, gezien het economisch programma, dan voor de CD&V)
- CD&V en sp.a halen in een paar kieskringen evenveel zetels (Oost-Vlaanderen; Leuven); nog niet eerder geconstateerd, denk ik

Voor de rest zijn peilingen wat ze zijn. Ze kunnen enkel trends tonen.

Bedenking bij de Portugese verkiezingen...

2011-06-06T12:32:00.003+02:00

Na de nederlaag van de Portugese socialisten valt een van de laatste linkse premiers van Europa. Als in 2012 ook Spanje stemt (acht jaar na de bomaanslagen in Atocha die Aznar verdreven), is het gedaan met de laatste socialistische premier van een grote lidstaat. De Europese toppen kunnen dan evengoed op het hoofdkwartier van de EVP worden gehouden.

Met andere woorden: de verantwoordelijkheid van de Franse PS als stilaan enige hoop wordt er alleen maar groter op. Slagen zij er niet om Sarkozy te delogeren in 2012, dan zijn er in Europa enkel nog rechtse regeringen (met uitzondering, heel misschien, van een eenzame en onstabiele Di Rupo in België, of een door de financiële markten gegeselde Papandreou in Griekenland... 20 miljoen burgers van de 500).

Dat hoeft natuurlijk geen hopeloze zaak te zijn. In de jaren '60 was rechts ook overal aan de macht (de Gaulle - Adenauer - Macmillan) en zijn toenmalige oppositieleiders uiteindelijk regeringsleiders geworden (Mitterrand - Brandt - Wilson). Het tijdsgewricht is nu wel anders: in plaats van economische boom en "trente glorieuses", druipt de etter van de financiële crisis over de sociale zekerheidssystemen. Brown, Zapatero en Socrates werden impopulair door opgelegde besparingsmaatregelen... die enkel nog harder worden overgedaan door hun vervangers of uitdagers.

Het socialistische échec in Spanje en Portugal is bovendien ook een electoraal argument voor rechtse regeringen die voor verkiezingen staan: "zie eens wat links ervan terecht brengt in Engeland en in het Zuiden". Aubry haalde tijdens de eerste crisisjaren de goede voorbeelden aan van Gordon Brown (weggestemd) en Zapatero (on his way out). Bovendien herinneren de Fransen zich nog het échec van Mitterands economische ommezwaai in 1981 (massieve herlancering van de economie via de consumptie), die al snel tot gaten in de rekeningen en een terugkeer naar het voorgaande beleid tot gevolg had. De sterkte van de Franse PS zal van het eigen programma moeten komen, niet van vergelijkingen met het buitenland... (hoewel dat in Frankrijk nooit een slecht argument is, cf. de verkiezing van Mitterrand in 1981, toen zowel Europa als de VS naar rechts draaiden)

Tallinn

2011-05-29T13:55:00.000+02:00

Een schitterende stad om te bezoeken. Culturele hoofdstad van Europa nog gedurende het hele jaar. Lang Zweeds, dan Russisch, nu onafhankelijk. Stad op een berg, ommuurd, gebouwen van de middeleeuwen tot de 18de-19de eeuw. Overal gratis wifi ! Uw dienaar bracht er de afgelopen drie dagen door in het kader van een juridisch congres.

Les moeurs françaises 1710-2011

2011-05-17T15:06:00.006+02:00

Tous les mariages se font en France sur le même pied. Les maris et les femmes se voient et se hantent ensemble, comme le font les amis dans notre pays. Il nous dit qu'il n'est pas juste qu'un homme et une femme, pour être mariés, doivent être gênés.

Je ne sais si c'est par esprit de raison ou par libertinage que l'on vive ainsi.

(Giulio Alberoni au comte Rocca, 12 mai 1710)

Comme quoi, les Français n'ont pas changé depuis !

DSK, "slachtoffer van het accusatoire systeem ?"

2011-05-17T09:33:00.002+02:00

Nagenoeg unanieme veroordeling in Frankrijk van de manier waarop DSK in beeld wordt gebracht op zijn proces. Robert Badinter (afschaffer van de doodstraf in Frankrijk, oud-minister van Justitie van Mitterrand, gevierd jurist) vindt dat hij bij voorbaat ter dood gebracht is in de media. Volgens hem is het nonsens om het harde, accusatoire systeem te zien als één dat gelijkheid schept tussen de verdachten. Eerder maakte ook Eva Joly (voormalig financieel onderzoeksrechter, stelde DSK meer dan tien jaar geleden in Frankrijk in verdenking) dezelfde opmerking. Politiek geen medestander ("DSK, je le connais très bien... je l'ai même mis en examen"), maar in dezelfde verontwaardiging als Badinter.

(in Frankrijk verbiedt een wet, gestemd onder de PS-minister van justitie Elisabeth Guigou, om verdachten voor hun veroordeling geboeid in beeld te brengen in de pers)

DSK, ça alors...

2011-05-15T19:11:00.003+02:00

Uw dienaar heeft zich vanmiddag bij het brunchen zwaar verslikt in zijn fruitsap. Niets vermoedend wandelde ik een goedkoop Parijs etablissement aan de rue des écoles binnen, iPad in de hand, klaar om met een croissant en een stuk stokbrood nog wat boven de diplomatieke correspondentie van het Congres van Soissons (1728-1729) te hangen. Tijd om na een drukke week in voorbereiding naar de derde (en - voor zover dit als organisator geoorloofd is- zeer geslaagde) 'rencontres d'histoire du droit de la Fondation Biermans-Lapôtre' terug te keren naar de 'bron'.

Maar goed de verleiding is altijd daar om eens te grabbelen in de Franse pers. Toevallig zat de journal du Dimanche eerst in de krantenbak... 'DSK ARRÊTÉ À WASHINGTON'.

Enfin, welke flauwe plezante zet nu zoiets op de cover ? Ik las een verhaal dat zo had kunnen verzonnen zijn door Les Guignols de l'Info... Of door Sarkozy. Een tijd terug hadden de Guignols het verloop van de socialistische primaires als volgt voorspeld:

- DSK wint met gemak de primaires

- vijf dagen later publiceert de UMP foto's in compromitterende posities

- DSK trekt zich terug, en wordt enthousiast vervangen door Martine Aubry

- Martine Aubry laat zich inmaken door Sarko bij het traditionele debat tussen de twee rondes

- Sarko herkozen

Het bleek toch wel niet waar te zijn, zeker ? Een aantal bedenkingen kwamen spontaan op

1. DSK is hier in Frankrijk altijd makkelijk mee weggekomen (de mores van de Fransen rond huwelijkstrouw zijn legendarisch, kijk ook naar de recentste Woody Allen: je kan perfect van twee mensen tegelijk houden, zolang de intensiteit maar verschillend is), zelfs zijn eigen vrouw vindt overspel geen probleem

2. Iemand dwingen tot betrekkingen (cf. NY Post: 'sodomizing'), molt de carrière van DSK compleet. Zelfs in Frankrijk zijn er geen excuses voor dit soort van machtsmisbruik

3. Aubry heeft de plicht om kandidaat te zijn. Zij, DSK en Laurent Fabius hebben een pact gemaakt om de PS terug in handen te nemen (2008) en de verkiezingen te winnen. Aubry maakt nu meer dan ooit consensus.

Naarmate de dag vorderde, kwam echter 1 centrale bedenking boven: en als het nu eens niet waar was ?

Ik verklaar me nader:

1. DSK heeft de steun gekregen van de meest moralistische van alle Franse politici: Christine Boutin van de conservatieve christen-democraten. Volgens haar is het opgezet spel. Ofwel uit het IMF (waar DSK niet geliefd is omwille van zijn étatisme en zijn uitgesproken weerzin om in sociale uitgaven te snijden bij 'patienten'), ofwel uit het Élysée, ofwel uit de PS.

2. DSK is misschien een vrouwengek en een machtswellusteling, maar hij is toch niet dom ? Op een jaar van de presidentsverkiezingen, wanneer je hoog in de peilingen staat en je al een verleden hebt voor dit soort dossiers... Dan doe je dit toch niet ?

3. Ondanks de onherroepelijke imagoschade, gaan de advocaten van DSK voor 'not guilty' (in het andere geval had hij simpel kunnen settlen en was het opgelost) Afhankelijk van de materiële bewijzen, kan dit neerkomen op een zaak van woord tegen woord (bemerk dat Adecco een onderzoek gestart heeft naar het personeelslid dat gelekt heeft). Het proces wordt waarschijnlijk wel moeilijk, omdat de leden van de Grand Jury de media volgen... Nu goed, DSK moet zich wel de lokale Jef Vermassen kunnen veroorloven.

(Denk ook eens even moreel na: wat als DSK ten onrechte beschuldigd is in deze affaire ?)

In elk geval lijkt Aubry de geknipte persoon:

1. Ze stoot de DSK-sceptische linkervleugel niet af en is de enige die links kan verenigen

2. Ze is een vrouw

3. Ze is ernstig en op persoonlijk vlak volkomen onberispelijk

4. Ze heeft ervaring en sérieux

En wat als ze het niet doet ? Er wordt gefluisterd dat Fabius dan uit het bos zou komen. Opnieuw zeker geen slechte kandidaat, maar misschien wat te misprijzend en intellectueel.

Aubry en forme

2011-05-11T14:10:00.001+02:00

bin Laden: nood breekt wet ?

2011-05-04T09:12:00.009+02:00

De uitschakeling van Bin Laden roept in Europa, naast politieke tevredenheid, ook juridische twijfels op: was het proportioneel om de terroristenleider neer te schieten zonder meer ? Gaat het niet in tegen de constructie van internationale penale regimes (Nürnberg, Joegoslavië, Ruanda, ICC...) om de klus te klaren zonder rechters en openbaar proces ? Kan er zomaar worden geïntervenieerd op het grondgebied van een andere soevereine en gelijke staat ? Kan wettige zelfverdediging nog spelen, eens de "War on Terror"-doctrine gedumpt is ? Om de casus juridisch te "trancheren", is in elk geval een duidelijker en gedetailleerder feitenrelaas noodzakelijk (het is niet duidelijk of Pakistan toestemming gaf voor de operatien, of Ossama nu gewapend was of niet... zie ook dit stuk van Jan Wouters in De Morgen).

Men kan de vraag natuurlijk ook wat politieker maken. Hoe had de Bush-administratie dit afgehandeld ? Het is natuurlijk wel juist dat de VS nog steeds de doodstraf niet hebben afgestraft, geen partij zijn bij het ICC... maar de huidige regering houdt in elk geval veel strenger en principiëler vast aan de rechtsstaat dan haar voorganger. Ook al mocht een beslissende tip uit Guantanamo gekomen zijn, dan nog heeft Obama de potsierlijke en gevaarlijke retoriek over "war on terror" laten vallen. Bovendien heeft men (hoewel dit juridisch natuurlijk niet echt relevant is) ook oog voor culturele gevoeligheden bij de wereldwijde Moslim-umma (op zee begraven, gebeden door een islamitisch soldaat). "You can't make an omelet without breaking some eggs". Als dit zorgt voor herverkiezing van een administratie die de Verenigde Staten op lange termijn een tolerante buitenlandse politiek en binnenlands sterker respect voor fundamentele rechten en vrijheden verankert, zal de bovenstaande discussie vooral voer zijn voor colloquia tussen specialisten.

Het grote strategische plaatje lijkt minder discussies uit te lokken tussen Europeanen en de VS: hoogst waarschijnlijk komt er een snellere terugtocht uit Afghanistan (er is eindelijk een scalp). En spontane democratische revoluties in het Midden-Oosten, ingebed in een moderne islam, leiden op termijn tot een stabielere realiteit dan de politiek van de Bush-administratie (bombarderen, contracten uitdelen en vervolgens verder doen met de lokale stamhoofden).

Twee interessante reacties daaromtrent met Dominique de Villepin (hoofdactor in het Irakverhaal in 2003, die nu zijn grote gelijk bevestigd vindt; zie ook dit stuk uit de Herald Tribune van een Irakveteraan; "With all the physical, mental and emotional pains I still have, I feel like a dying man who fought in a dying war, and that my body braces and hearing aids serve as a reminder that my greatest “achievement” in life will be remembered as a mistake") en Lionel Jospin (eerste minister op het moment van de aanslagen van 11 september 2011; maakte als ambtenaar zijn eerste stappen buiten de ENA op de Quai d'Orsay en is vanuit die achtergrond nog steeds in staat tot bredere analyses).

Een andere Franse interpretatie is nogal gedurfd: de Guignols de l'info hebben zich geenszins ingehouden om de overledene (in de hemel beland bij gebrek aan proces) of de overwinnaars ("États-Unis... éleveurs de cons depuis 1776") "erdoor te trekken" (aflevering 02/05/2011).

Nieuws uit het Zingemse OCMW

2011-05-02T11:41:00.003+02:00

Een nieuwe editie van "Nieuws uit het Zingemse OCMW", staat op de (vernieuwde) afdelingssite.

Erik De Bruyn en Alastair Campbell

2011-04-27T14:10:00.001+02:00

Gisteravond woonde ik in Parijs een discussieavond van de PS-denktank Terra Nova bij. Invité d'honneur was Alastair Campbell, voormalige spin doctor van Tony Blair.

De keuze voor Campbell was enigszins verrassend. Terra Nova wil de PS inhoudelijk en vormelijk klaarstomen om volgend jaar aan de macht te komen. Het lijkt dan vreemd om terug te grijpen naar de uitgeleefde New Labour-modellen. Ook het Irak-verhaal spreekt niet echt voor de spindoctor, die een enigszins gewetenloos en beenhard imago heeft (uittreksels uit 's mans mémoires over de regeringsjaren hebben mijn mening daarover niet veranderd).

Desondanks werd de avond zeer interessant, omdat Campbell (in traag, maar correct Frans) gevraagd werd een aantal essenties mee te geven rond politieke communicatie:

1) Strategie is belangrijker dan communicatie

= Reageer niet op elk opduikend nieuwsfeit, drie uur later ben je weg uit de mediagolven; de essentie is om een consequente boodschap te hebben, die nooit wezenlijk verandert (ook al wordt dat al snel saai voor de politicus in kwestie)

2) Als je communiceert, doe het dan simpel mogelijk

= de kiezer interesseert zich eigenlijk niet voor politiek; journalisten en politici leven onder een gedeelde stolp; concreet staat bij de kiezer thuis de wasmachine aan, wordt er gegeten, gaat de telefoon over... als men al oplet tijdens het nieuws, zal dat te maken hebben met de extra- of non-verbale communicatie, en niet met de boodschap.

Bovendien zorgt de evolutie van het medialandschap (24/24 TV, internet...) ervoor dat
- niet enkel de politici worden gewantrouwd,
- maar ook de journalisten.

Met andere woorden: wil je populair worden als politicus, dan kan dat door je af te zetten tegen de media (iets wat in Frankrijk onder andere Ségolène Royal en Jean-Luc Mélenchon doen; denk in België maar aan het geweeklaag van het Vlaams Blok over de media)... of door gebruik te maken van directe communicatie met de kiezer (Facebook/Twitter...).

Campbell lardeerde alles met een paar anekdotes (of die objectief/representatief waren, is natuurlijk maar de vraag), onder andere over Bill Clinton, die op de dag van de bekendmaking van het Starr-rapport onverstoorbaar over buitenlandse betrekkingen belt met Blair (wat aantoont dat hij het verschil kan maken tussen lange en korte termijn); over de afschaffing van "clause IV" in de Labourstatuten (wat in zijn ogen essentieel was om de slogan "New Britain/New Labour" verkocht te krijgen).

Peilingen zijn volgens Campbell waardeloos, als je ze leest volgens de harde cijfers (wat op deze blog regelmatig gebeurt). Ze kunnen enkel trends tonen, maar die kan je "voelen", en niet meten. Hij gelooft meer in "focusgroepen", waar tien random gekozen "gewone mensen" ondervraagd worden over wat ze uit het nieuws onthouden hebben en wat ze belangrijk vinden.

Niets verplicht uiteraard om dezelfde inhoudelijke uitgangspunten als Blair te nemen, maar het lijkt inderdaad relevant om Campbell's aanpak op Frankrijk over te zetten. Het land van de eeuwige, wekelijks veranderende "ruzietjes" of "querelles" stemt paradoxaal uiteindelijk niet op basis van de korte golven van de actualiteit, dan op het eenvoudige beeld van een politicus. Het laat ook toe te begrijpen waarom Sarkozy bijvoorbeeld tot vervelens toe blijft hameren op zijn veiligheidsdiscours, uitgaande van zijn basisidee dat "zijn" stuk van het Franse electoraat overtuigd xenofoob is en geen boodschap heeft aan de "donneurs de leçons" uit de Parijse intellectuele wijken. Één man, één beeld, één imago.

(Fluctuat, nec mergitur: het Parijse wapenschild in de Mairie du IIIe, een Haussmann-gebouw in het hart van de stad)

Nu goed, ongeveer tegelijkertijd beslist in België Erik De Bruyn om sp.a Rood uit sp.a te halen en alleen zijn kans te gaan. Op het eerste gezicht doet hij netjes wat Campbell vraagt: hij communiceert zeker niet te veel, maar is altijd consequent. Hij:

-heeft een duidelijke boodschap (sp.a is niet geloofwaardig/links/anti-establishment genoeg)
-kijkt naar modellen die wel werken bij de gemiddelde kiezer (zoals N-VA, waar men ongegeneerd zijn gedacht zegt in de pers en een zelfde simpele boodschap gewoon herhaalt).

Je zou dus denken dat hij logischerwijze wel een stuk van de proteststemmen tegen de traditionele partijen zou moeten kunnen vangen. Uiteindelijk geniet de man een zekere persoonlijke bekendheid, ondanks zijn weinig talrijke verschijningen in de media. Tot je stuit op dit soort überlachwekkende filmpjes:

De redenering van De Bruyn (als links niet genoeg stemmen heeft in Vlaanderen, ligt dat aan de partijen, niet aan het electoraat; of: aan het aanbod, en niet aan de vraag) lijkt me correct en kan deels verklaard worden door wat Campbell aanhaalt: communicatie moet geleid zijn door een strategie. De boodschap moet kloppen, eenvoudig zijn, veel herhaald worden en niet te veel variëren. Dat is bij sp.a heel moeilijk. Reden waarom de vlottende kiezer maar moeilijk voor de partij kiest.

Om een alternatief te zijn, zal De Bruyn wel beter moeten doen dan dit soort amateuristische fratsen. Niemand kan dit au serieux nemen ! Het doet eerder denken aan een personage uit In De Gloria dat elke dag langs de berm van de autostrade foto's neemt van de passerende voertuigen, dan aan een geloofwaardig politicus.

Omgekeerd is voor het voor sp.a best dat deze stap aanzet tot nadenken. Wat is er nu eigenlijk ten goede veranderd sinds het ontslag van Vande Lanotte in 2007 ? Het voordeel van een aflopende termijn (2007-2011) is dat hij kan dienen als evaluatiemoment. Rekening houdende met het bovenstaande zou de belangrijkste les in elk geval moeten zijn dat de beste communicator in de voorzittersstoel moet zitten. De kiezer luistert zelfs niet naar partijen zonder gezicht.

European Forum of Young Legal Historians

2011-04-13T11:51:00.002+02:00

Vandaag begint in Maastricht een nieuwe editie van het gevestigde "European Forum of Young Legal Historians", georganiseerd op toerbeurt door het roterende presidium van de "Association of Young Legal Historians".

Tijdens het voorbereiden van mijn eigen communicatie maakte ik snel wat statistieken i.v.m. de deelnemers. Op basis van de sprekers (incl. posterwalk, m.u.v. sessiepresidenten/inleiding-uitleiding) kom ik tot het volgende resultaat (rekening houdende met het feit dat ik als jurist en historicus dubbel mathematisch gehandicapt ben en deze selectie louter oppervlakkig op familienaam gebeurd is):

- Voormalige Oostblok/nieuwe-aankomende lidstaten (Polen, Hongarije, Bosnië-Herzegovina, Servië...): 22 (42%)
- West-Europa, buiten België (en Engeland/Schotland, omdat dat nu eenmaal een eiland is en al de rest daaruit voortvloeit :-)): 8 (15%)
- België: 5 (10%)
- Latijns-Amerika: 3 (6%)
- Scandinavië: 3 (6%)
- Zuid-Europa: 3 (6%)
- Groot-Brittannië: 3 (6%)
- Azië: 2 (4%)
- Turkije: 2 (4%)
- Canada: 1

M.a.w. een uiterst diverse doorsnede van de verschillende rechtsculturen die Europa kent (Groot-Brittannië staat ook om die reden uiteraard apart; Frankrijk-Duitsland-Nederland samen in "West-Europa")... en een relatief sterke Belgische aanwezigheid. Die ook blijkt uit het colloquiumboek van vorig jaar (The Law on Stage/Die Inzenierung des Rechts), waar bij de vijftien weerhouden bijdragen drie van de hand van Belgische auteurs zijn.

Het volledige programma "European Traditions: Integration or Disintegration?" staat hier.

Panthéonisation

2011-04-07T13:00:00.000+02:00

Évènement assez exceptionnel hier, place du Panthéon: entrée d'un nouvel 'immortel'.

(gouvernement: Frédéric Mitterrand/Culture - Luc Chatel/Éducation nationale - François Baroin/Budget - Alain Juppé/Affaires Étrangères - François Fillon)

Troisièmes rencontres d'histoire du droit de la fondation Biermans-Lapôtre (programme définitif)

2011-04-05T15:53:00.004+02:00

TROISIEMES RENCONTRES D’HISTOIRE DU DROIT DE LA FONDATION BIERMANS-LAPOTRE

La formation du juriste,

du Moyen Âge à l’époque contemporaine

13 MAI 2011

TABLE-RONDE THEMATIQUE
(affiche pdf)

Journée sous la direction des professeurs Georges MARTYN (Gand) et Alain WIJFFELS (UCLouvain/Leyde/CNRS)

Introduction 9h30
*

I. Moyen Âge et Humanisme (10h00)

M. Nicolas LAURENT-BONNE (Doctorant, Université Paris II Panthéon-Assas)

« Cynus de Pistoie (1270-1336/37) et la pensée orléanaise »

Répondant : M. Emmanuel FALZONE (Doctorant, FNRS/FUSL)

M. Xavier PREVOST (Doctorant, Université Paris I Panthéon-Sorbonne) (10h50)

«La réforme humaniste de la formation des juristes »

Répondant : M. le Professeur Nicolas WAREMBOURG (Univ. Lille II)

Pause (11h40)

II. Ancien Régime (12h00)

M. Raphael CAHEN (Doctorant, Univ. Aix-Marseille/LMU München/IMPRS Frankfurt)

« Pensée juridique et formation chez Friedrich von Gentz (1764-1832) »

Répondant : M. Frederik DHONDT (Doctorant, FWO/UGent)

Déjeuner (12h50)

III. Époque contemporaine (14h00)

M. Bram DELBECKE (Chercheur post-doctoral, FWO-KUL)

« La formation des juristes, la formation des révolutionnaires? L’enseignement du droit et les idées politiques au Royaume-Uni des Pays-Bas (1815-1831) »

Répondant : Mme le Professeur Catherine LECOMTE (Univ. Versailles/Saint-Quentin)

M. Sebastiaan VANDENBOGAERDE (Doctorant, FWO/UGent) (14h50)

« The Belgique Judiciaire and the legal formation in Belgium, 19th-early 20th Century »

Répondant: Mlle Charlotte BRAILLON (Doctorante, FNRS/ULg)

Pause (15h40)

M. Matthias CASTELEIN (Doctorant, KUL) (16h00)

« Le futur visage de l’enseignement de droit en Belgique: une question d’histoire »

Répondant : M. le Professeur Georges MARTYN (UGent)

Synthèse et discussion générale (16h50)

Comité scientifique

M. le professeur Jean-Marie CAUCHIES (FUSL)

M. le professeur Dirk HEIRBAUT (UGent)

M. le professeur Laurent WAELKENS (KUL)

M. le professeur Nicolas WAREMBOURG (Lille-II)

Comité organisateur

M. le professeur Georges MARTYN (UGent)

M. le professeur Alain WIJFFELS (UCLouvain/Leyde/CNRS)

Mlle Charlotte BRAILLON (FNRS/ULg)

M. Wim DECOCK (FWO/KUL)

M. Frederik DHONDT (FWO/UGent)

M. Emmanuel FALZONE (FNRS/FUSL)

Fondation Biermans-Lapôtre - Salle des Fêtes

Cité Internationale Universitaire de Paris

RER B – Tram 3 (Cité Universitaire)

L’événement sera suivi d’une réception

Inscriptions et informations : Charlotte.Braillon@ULg.ac.be

Avec le soutien du Fonds de la Recherche Scientifique - Flandre (FWO).

Obama en de revoluties

2011-04-04T17:33:00.000+02:00

Interview met Pierre Melandri (emeritus Sciences Po) bij les Enjeux Internationaux.

Heeft Sarko nu al verloren of niet ?

2011-03-31T16:29:00.000+02:00

De Franse pers maakt zich traditiegetrouw jaren op voorhand druk over de politieke hoogmis van de vijfde republiek, de rechtstreekse verkiezing van de President. Zoals ik al eerder op deze blog berichtte, heeft de UMP de laatste verkiezingen voor het zo ver is (april-mei 2012) met glans verloren.

Nu goed, links wint echt bijna altijd bij lokale/regionale/intermediaire verkiezingen sinds 2001 (régionales 2004 = landslide; municipales 2008 = idem; régionales 2010 = idem), zonder dat zich dat in 2002 of 2007 heeft vertaald in een nationale overwinning. Maar... aan alle liedjes komt ooit een eind.

Het traditionele scenario (dat al meer dan een jaar in de media wordt herhaald), ziet er als volgt uit:

- Sarkozy wordt uitgespuwd door de publieke opinie en lijkt onverkiesbaar; maar in een eerste fase profiteert enkel het FN daarvan (de meeste ontevredenen blijven thuis bij de cantonales, 2012 is een ander verhaal)

- de socialisten moorden elkaar uit in hun "open primaries", die worden gesaboteerd door rechtse kiezers, die er massaal aan deelnemen om de slechtste (François Hollande of Ségolène Royal) te laten winnen

- de UMP weet zich te verenigen rond Sarko, die uiteindelijk met een mooie score de stemmen van het Front National opeist, na de traditionele anti-vreemdelingen en anti-criminaliteitstoer op te gaan

Dit scenario is ongeveer dat van 2007. Van buitenaf gezien had Royal toen alle kansen om te winnen. Voor de Fransen was de vraag helemaal anders: Royal was gedecridibiliseerd door een aantal persoonlijke kleine blunders, die door het internet en (deels vijandige) media aan haar zijn blijven kleven, maar had eigenlijk ook voortdurend dolken in de rug te verwerken van de collega-socialisten. Vanuit dat standpunt bekeken, heeft Frankrijk voor de minst incompetente kandidaat gekozen: Sarko.

Nu, bij de PS is wel wat veranderd sinds 2007. Martine Aubry is niet alleen verstandig (zoals François Hollande, die Sciences Po-ENA-HEC gedaan heeft), maar heeft ook een hart voor de partij. Ik was vorige week maandag op een debat van Terra Nova, de progressieve denktank van de PS. Olivier Ferrand, die de zaak leidt, zat de werkgroep voor die de huidige "open primaries" op het getouw heeft gezet.

De fine fleur van de Franse intellectuele, administratieve en juridische elites is betrokken bij het proces. Bijvoorbeeld Marc Lazar (Italiëspecialist van Sciences Po) en Mireille Delmas-Marty (leerstoel recht in het Collège de France, de hoogste post die je in Frankrijk kan bekomen als wetenschapper) hebben hun schouders gezet onder uitwerking resp. toezicht op de kiesverrichtingen. Er is expliciet voorzien in een verzoeningsmoment, zoals de democratische conventie in de VS, waarbij de verslagenen

- hun nederlaag erkennen

- zich achter de winnaar scharen

Dit vitale element was in 2007 niet aanwezig. Hollande (mijnheer "vleesgeworden zachte consensus") had toen amper 300 partij-notabelen bijeengebracht en voornamelijk over zichzelf gepraat. Gevolg: de geslagenen (Fabius, DSK) hebben Royal vervolgens vrolijk in de rug geschoten, de rest van de partij-elites geloofde niet in haar en ze heeft uiteindelijk verloren. Met als gevolg tien jaar rechts bewind sinds 2002.

Dat vertaalt zich ook in de individuele strategieën: er is een besef bij de huidige PS-elite dat het zowat de laatste kans is om "te passeren". Fabius (eerste minister Mitterrand), Strauss-Kahn (financiën onder Jospin) en Aubry (arbeid onder Jospin) hebben de handen in elkaar geslagen. Slechts één van hen zal naar de primaires trekken. Dat Royal zich uit dat pact heeft teruggetrokken, lijkt nu een stommiteit van jewelste.

De primaires zijn bovendien ook bedoeld als een manier om de kandidaat sterker te maken in het debat met Sarkozy: veel verwijten die nu van rechts komen ("kandidaat van het partij-establishment", "kent de realiteit van de Franse 'terroirs' niet") vallen, als twee of drie miljoen sympathisanten (en niet 60 000 leden) gaan stemmen. Overigens waakt een ethisch comité over het gevecht, dat te allen tijde fair moet blijven.

Hoe dan ook vergeet men veel te vaak de verdeeldheid op rechts:

- Villepin, die hoe dan ook kandidaat zal zijn, moet zijn proces in beroep nog krijgen, waar hij hoogst waarschijnlijk vrijuit zal gaan en nog eens goed Sarkozy als boksbal zal kunnen gebruiken

- Fillon of Alain Juppé (beiden wél nog populair) dromen eigenlijk van een kandidatuur in de plaats van Sarkozy, die de centrumkiezers wegjaagt en daardoor laag in de peilingen staat

- Sarkozy raakt binnen de eigen partij stelselmatig verder geïsoleerd; de "Chiraquiens" die hij in zijn kabinet opnam (Baroin, Juppé) beginnen zich openlijk tegen hem af te zetten (bijvoorbeeld in het debat rond de tweede ronde van de "cantonales", waar Sarkozy wou oproepen tot blanco stemmen tegen het FN ipv voor de PS stemmen); ook de rechts-radicalen (radicaal betekent hier overigens "gematigd") van Jean-Louis Borloo drijven de prijs op

- De centristen kunnen opnieuw hun vel duur verkopen (vb tussen de "Divers droite"-verkozenen van vorige week zaten maar liefst 100 kandidaten van het "nouveau centre" van Hervé Morin, die Sarko uit de regering gekieperd heeft)

Het is dus zéker nog niet verloren voor links. Het grootste gevaar zou misschien wel een kandidatuur-Juppé kunnen worden. Integer, intellectueel, afstandelijk... of het tegendeel van Sarkozy. Iemand die de presidentiële functie echt kan incarneren, die in 2004 veroordeeld is in de plaats van Chirac (ivm de malversaties bij de RPR) en dus recht heeft op een tweede kans.

Martine Aubry begint dit weekend met de voorstelling van het nieuwe PS-project, op het moment waarop de UMP haar zoveelste debat over de lekenstaat (lees: tegen de islam) voert. Een zeer belangrijk moment. Vergeet overigens niet dat de PS sterk aanleunt bij Europe Écologie-Les Verts, die een alternatief kunnen zijn voor teleurgestelde centrumkiezers.

Peiling Libre

2011-03-27T22:51:00.001+02:00

Niet veel beter dan de vorige. Er lijken dingen te verschuiven, maar vooral ten nadele van de andere partijen die in de onderhandeling betrokken zijn, niét ten nadele van de N-VA.

Groen 6 (+1)
sp.a 12 (-2) (historisch dieptepunt)
CD&V 15 (-2) (idem)
N-VA 33 (+6)
openVLD 11 (-2) (idem)
LDD 1 (=)
VB 12 (=)

Veel duidelijker kunnen de bewegingen niet zijn.

Ecolo 11 (+3)
PS 22 (-4)
cdH 6 (-3)
MR 20 (+2)
FN 1 (+1)

(in het totaal verschuift er één zetel naar de Nederlandstaligen in BHV)

Deze peiling zou een rechtser parlement geven, met eventueel een N-VA-MR-"motor" voor de staatshervorming.

Wie weet worden verkiezingen dan plots niet meer zo zinloos... (uitgaande van de strategie van De Wever).

The Great Communicator

2011-03-25T10:52:00.000+01:00

Deze man is zo goed in het verkopen van zijn winkel, dat je nog met de glimlach van hem nucleair afval zou afnemen.

Peiling VRT/De Standaard

2011-03-23T19:23:00.002+01:00

Een beetje laat (een mens heeft nog andere dingen te doen), maar beter laat dan nooit.

groen! 6 (+1)
sp.a 12 (-1) (historisch dieptepunt)
CD&V 17 (=)
N-VA 32 (+5)
openVLD 13 (=)
LDD 1 (=)
VB 9 (-3)

Zou je kunnen zeggen dat de traditionele partijen alledrie -in de ogen van de Vlaamse publieke opinie- in de meerderheid zitten, en N-VA in de oppositie ?

Databank in gevaar

2011-03-23T12:04:00.001+01:00

Moeilijk te geloven in een tijdperk waar je ongeveer alles online kan vinden, en die evolutie onomkeerbaar lijkt te zijn. Maar toch: ook websites draaien in de eerste plaats op geld. Een van de meest lovenswaardige initiatieven, persee, een initiatief van het CNRS (Franse FWO), het Franse ministerie voor Wetenschappelijk Onderzoek en Hoger Onderwijs en de Université Lyon-2, dreigt zijn laatste geldschieter ongeveer kwijt te raken... binnen twee maanden.

Persée is een bijzonder nuttige databank, omdat ze gratis en in fulltext vele nuttige tijdschriften in alle disciplines, vaak met een groot verleden en een eminente reputatie, aan het net toevertrouwt. Onlangs werd er het Belgisch Tijdschrift voor Filologie en Geschiedenis aan toegevoegd, de éminence grise onder de Belgische historische tijdschriften.

Vandaar een warme oproep om de petitie te tekenen !

La Sorbonne à Versailles

2011-03-23T00:07:00.002+01:00

Vandaag een schitterend (twaalfde) bezoek gebracht aan het kasteel van Versailles en het onderzoekscentrum (eerste keer).

(escalier des Ambassadeurs, helaas vernietigd door Louis XV wegens te duur in onderhoud)

(Louis XV op twaalf jaar, wanneer het hof terug naar Versailles verhuist na zeven jaar afwezigheid)

(voormalige badkamer van Louis XV, gerestaureerd dankzij L'Oréal)

(Engels toilet)

(Frans toilet, draagbare chaise percée)

(cabinet des dépêches, vertrekpunt van de geheime correspondentie, gerestaureerd met de steun van Chronopost)

(Cabinet du Conseil, waar de Conseil d'en Haut en diverse andere regeringsraden onder voorzitterschap van de vorst vergaderden)

(Bed van de koning; niet het bed waar Louis XIV in stierf, aangezien bedden eigendom werden van de Premier Gentilhomme de la Chambre bij het overlijden van de vorst)

(Parrocel)

(Alexander en de familie van Darius)

(Salon de la Paix, plafond)

(Salon de la Paix, Louis XV presenteert zijn eerste kinderen)

(Salon de la Guerre)

(Louis XIV door Rigaud, kopie)

(Louis XIV-buste door Bernini)

(Saint-Louis)