dinsdag, april 29, 2008

De lont wordt korter


Even dachten we dat de titel van Standard voor eeuwig de communautaire harmonie had hersteld. Maar kijk, daar is BHV terug. Hoewel het ons ongetwijfeld plezier doet Yves Leterme nog wat te zien spartelen in de crisis die hij zelf veroorzaakte, vrees ik dat een snelle afhandeling van BHV enkel tot slechte oplossingen kan leiden:

1) De plenaire stemming in de Kamer => Alarmbelprocedure => Dossier bij de Ministerraad => Val van de regering, zonder splitsing
- Wie wil dan nog een nieuwe regering opstarten? We zijn dan zo goed als verplicht nieuwe (ongrondwettige) verkiezingen te houden. Achteraf zal de Kamer het resultaat voor BHV moeten valideren.
- Zullen verkiezingen wel iets veranderen aan de politieke krachtsverhoudingen? De kans is reëel dat enkel Lijst Dedecker echt wint. Er zal dus opnieuw een regering met CD&V/N-VA gemaakt moeten worden. Zo kan de communautaire chantage herbeginnen. Of de Franstalige partijen hun discours zullen milderen, is ook maar de vraag.

2) Een oplossing zoeken => Met wie? In welke richting?
- Zonder het overboord gooien van FDF of N-VA, komt er geen oplossing waar alle regeringspartijen mee kunnen instemmen. Vooral N-VA lijkt een groot probleem, aangezien de partij radicaal weigert een federale kieskring als compensatie voor de splitsing te aanvaarden, wat een van de pistes is die Reynders gelanceerd heeft. Hoewel geen van beide lilliputterpartijen nodig zijn om een meerderheid te laten stemmen over een oplossing, betekent hun niet-deelname toch wel echt het einde van het kartel waarin hun grotere broers zich verschanst hebben. Bemerk trouwens dat het FDF voor de MR in Brussel even noodzakelijk is als de N-VA voor de CD&V in Vlaanderen.
- Uitzondering op dit scenario (misschien): zoals Bart Sturtewagen in DS suggereert, terugkeren naar de oude arrondissementele kieskringen. Als sp.a en openVLD zichzelf een beetje respecteren, schieten ze dat onmiddellijk terug af. Terugkeren naar een systeem dat ondoorzichtig was (apparentering) en niet efficiënt (te kleine kieskringen), is geen oplossing. BHV is maar een klein deeltje van de kieshervorming uit 2002. En er bestaat wel degelijk een maneuvreerruimte, binnen de grenzen van de Belgische constructie, om de zaak in overeenstemming te brengen met de indeling van het land in provincies. Moeten we echt terug naar "Kortrijk-Roeselare-Tielt", "Mechelen-Turnhout" (compleet onlogische constructie, waarbij de twee delen, behalve de kandiderende politici, niets met elkaar te maken hadden) of de kieskring "Brugge-Torhout" ?

3) Oplossing: hou BHV tot helemaal achteraan en begraaf het nu
- Het is het meest gevoelige communautaire thema, door de Raad van Wijzen helemaal op de laatste plaats gezet: handel eerst de te realiseren stukken van de staatshervorming af (dat zal al heel mooi zijn). Er is nog tijd tot 2011, datum van de volgende kamerverkiezingen. Voor de Europese Verkiezingen van 2009 heeft het arrest van het Grondwettelijk Hof toch geen belang (evenmin als voor de Vlaamse, die hoe dan ook georganiseerd worden op basis van de provincies). De Vlaamse politici kunnen het dossier uit staatsmanschap (denken ze nu echt dat de mensen niet aanvaarden dat er belangrijkere dingen zijn dan BHV, vooral als ze kunnen aantonen tegelijk een stuk van de staatshervorming te realiseren ?) terug begraven in de Kamer (of laten sterven in de Senaat?) om het boven te halen wanneer het nodig is. Je kan het toch nooit eenzijdig oplossen.
- Nadeel: de CD&V zal gezichtsverlies lijden. Ach, een beetje meer of minder... Het is de weg van het minste kwaad. Nog eens een periode zonder regering, in de huidige economische omstandigheden (inflatie! slechte groei! financiële crisis!), dat wil toch niemand? 

maandag, april 21, 2008

STANDARD CHAMPION


(mijn tijdloze, vier jaar oude sjaal)

Wat een ploeg. Wat een stad. Ongelooflijk.








(Le Carré, bomvol Standard-supporters, hoewel op dat ogenblik nog niemand uit het stadion naar het centrum was afgezakt)








Al een kwartier na afloop was er geen doorkomen meer aan: honderden auto's staan toeterend en zingend in de file, terwijl de massa de boulevards afzet en bengaals vuur afsteekt)










(de Luikse kathedraal)



Tegen het einde van de avond deze man tegengekomen achterin een steegje waar mensen "Michel Daerden, Michel Daerden, Michel, Michel, Michel Daerden" scanderen, half hangend uit een Italiaans restaurant, kussen uitdelend en voorbijgangers omhelzend ("ah oui, aimer les gens, c'est ça!"). Wie zou het hem geven, minister-vice-president van de waalse en de franse gemeenschapsregering, bevoegd voor begroting, financiën en... sport ? The "Daerden Machine" draaide op volle toeren.


zondag, april 20, 2008

Standard Champion!

Historische kans om na 25 jaar kampioen te worden. Ik ben net een week in België... waarom niet naar Luik gaan? Na 13 jaar supporterschap moet het toch eens lukken. De Cité Ardente staat op springen. Er gaan vanavond nog doden vallen als we kampioen worden. Uw dienaar volgt de wedstrijd vanuit de binnenstad op tv (de wedstrijd is al maanden uitverkocht).




Allons les rouges :).

donderdag, april 17, 2008

Musée Nissim de Camondo

Verblijf van een bankiersfamilie, begin 20ste eeuw. Net zoals in Jacquemart-André beschikte de eigenaar over veel geld en een passie voor oudere kunst. Achttiende-eeuwse kunst. Helaas de transitie- en Lodewijk XVI-stijl. Ik me beperkt tot de minst vloekende kleurencombinaties. Het gebouw en de omgeving (parc Monceau) zijn zeker de moeite, maar het meubilair kon me niet echt bekoren (over de Camondo's kan je niet veel meer vertellen dan dat ze... in de haute finance zaten en dus veel geld hadden).


woensdag, april 16, 2008

Begrotingsweetjes

1. Dotatie Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) voor 2008

7 161 000,00 euro (Begrotingsontwerp, p. 773)

Dotatie BNF in 2002: 93 000 000 euro (Evaluatierapport, makkelijk te vinden in Google); werkingsbudget 2005: 155 000 000 (wikipedia)

2. Algemeen Rijksarchief en Archieven in de Provinciën (ARA) voor 2008

5 018 000,00 euro (Begrotingsontwerp, p. 778)

<=> Archives Nationales (Frankrijk): 28 200 000 euro (2004; www.culture.gouv.fr)

3. Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis

5 143 000,00 euro (Begrotingsontwerp, p. 813)

4. Koninklijke Musea voor Schone Kunsten

4 260 000,00 euro (Begrotingsontwerp, p. 818)

Ter vergelijking voor 3 en 4:
- Budget Louvre 2002: 124 miljoen euro (Insecula)
- Budget Versailles : 36,5 miljoen euro

Wat zijn we toch een apenland. Terwijl er maar zes keer zoveel Fransen zijn, investeren we nog geen 10% van wat de Franse staat uitgeeft voor de Nationale Bibliotheek. Ook de musea... niet echt hoopgevend. Voor de Archieven lijkt het dan weer mee te vallen (5/28 is ongeveer een op zes). 

Het SOMA (onderzoekscentrum over de tweede wereldoorlog) krijgt 1 336 000 euro, het Afrikamuseum in Tervuren 3 465 000.

Als je de wetenschapsbegroting uitvlooit (p. 720 van het begrotingsontwerp), dan komen twee interessante posten boven: 

1) Toelage aan de stichting Biermans-Lapôtre (Parijs) (waar ik nu zit, tiens...)
2006: 133 000 euro, 2007: 135 000, 2008: slechts 57 000 euro
==> Is dit een uitvloeisel van de "problemen" die het Belgische huis kende in september?

2) Antwoord ligt misschien in de post "stichting biermans lapotre te parijs; leerkrachten gedetacheerd naar de directie van de stichting". 

Quid?
- De vorige directeur, Fernand Moray, waarvan we denken dat hij eindelijk het appartement van 400 m² (aan 6 000 euro per vierkante meter in dit arrondissement is dat toch wel wat) ontruimd heeft, was volgens berichten in Le Soir en De Morgen in september, leerkracht. Je zou verwachten dat de dotatie naar beneden gaat, als hij weg is.
- Dat is evenwel niet het geval: de bedragen stijgen van 26 000 euro in 2006, over 98 000 euro voor 2007, tot 130 000 euro voor 2008; als je de som maakt, vloeit er samen meer, dan minder geld naar de Fondation, wat de hypothese sub 1 en 2 eerste streepje uitschakelt; toch lijkt me dit een zeer eigenaardige manier van financieren

3) de Renovatiewerken die in 2001-2004 (totale kost: 7,6 miljoen euro, waarvan 2,5 gedragen door de Luxemburgers) aan het huis zijn uitgevoerd, worden nog steeds terugbetaald
2006: 478 000, 2007: 487 000, 2008: 502 000 euro

Wat een rommeltje overigens, die begroting: in de inhoudstafel staan er al tikfouten (Monnaie royal (sic) de Belgique, SPF Financiën ipv FOD), de bedragen in de Nederlandse en Franse versie voor Biermans verschillen (algemene toelage in Franse versie: 105 - 54 - 57/gedetacheerde leerkrachten 0 - 0 - 130)

Overigens nog een eigenaardige post bij Buitenlandse Zaken:
Huur van de VIP-salons op de luchthaven Brussel-Nationaal: 2 036 000 euro voor 2008 <=> NIETS in 2006 en 2007 (p. 438)

Verboden te lachen (3)



Zo wordt oppositie toch nog leuk.
(DS Online)

De regering-Leterme I mag dit jaar ruim dubbel zoveel uitgeven aan externe experts en consultants. Dat blijkt uit cijfers uit de begroting. Leterme is kwaad en doet de cijfers af als klinkklare onzin.
Ministers en staatssecretarissen krijgen niet alleen geld om kabinetsmedewerkers aan te werven en te betalen. Ze mogen ook een beroep doen op externe experts en consultants. Op die manier kunnen ze kennis inhuren die niet op hun kabinet of in de administratie aanwezig is.

SP.A-fractieleider Peter Vanvelthoven vlooide de begroting 2008 uit en stelde tot zijn verbazing vast dat de federale regering dit jaar dubbel zoveel geld uittrekt voor experts als in 2007. 'Premier Yves Leterme (CD&V) zegt altijd dat de knip op de beurs moet en dat zijn regering elke euro dubbel zal omdraaien alvorens hem uit te geven. Tegelijk stellen we vast dat hij zijn kabinet bijna 10 keer zoveel aan consultants wil laten uitgeven als zijn voorganger', aldus Vanvelthoven in De Standaard.

'Eigenlijk is alles aan het artikel fout', zegt Leterme over het artikel aan VRT-radio. 'Ik denk dat u best gewoon het artikel aan de kant schuift en er geen rekening mee houdt.'

Ook voor SP.A, dat de cijfers naar buiten bracht, is Leterme niet mals. 'Nu snap ik waarom de begrotingen ontspoord zijn', sneert Leterme.

In een achtergrondnota, die de woordvoerder van Leterme ter beschikking stelde, luidt het dat de cijfers waarnaar wordt verwezen, die van Verhofstadt III zijn, en niet van Leterme I (dat is eigenlijk nog erger, Verhofstadt III moest maar drie maand doen, maar soit). Er wordt ook op gewezen dat er bij het aantreden van elke regering een begrotingsdeliberatie is die de kredieten herverdeelt in functie van de samenstelling van de beleidsorganen. Dit zal ook nu zo zijn.

Vanvelthoven blijft echter bij zijn standpunt. Hij haalde de cijfers naar eigen zeggen uit de begrotingsnota van Leterme zelf. 'Het zijn cijfers die Leterme als begrotingsminister onder de regering Verhofstadt heeft opgesteld.'

dinsdag, april 15, 2008

Poul Nyrup Rasmussen

Vanavond was Poul Nyrup Rasmussen, de voorzitter van de PES (Europese Socialistische Partij) te gast in het XIe arrondissement van Parijs (burgemeester: Patrick Bloche, PS, rechterhand van Delanoë). De kans om eens een meeting van de Franse PS bij te wonen waar men niét negatief over Europa doet. Blijkbaar telt de Parijse PS-federatie alleen al meer dan 4 000 leden van de PES (<=> 10 000 voor heel Frankrijk). In de trouwzaal van het (net als dat van het XIVe) zeer knappe "gemeentehuis" hing het vol foto's van buitenlandse socialisten die in Parijs waren komen spreken. Europese Grondwet, ondersteunen van lokale acties, bijwonen van een nationaal partijbureau... overal waar mogelijk worden de buitenlandse "kameraden" erbij betrokken. Ook de receptie was best wel aardig (helaas geen fototoestel bij).



Inhoudelijk: Rasmussen kwam gewoon een beetje aan PR doen. Dat is zijn functie, uiteraard geen kritiek daarop. Internationale problemen vragen om internationale oplossingen, aldus Rasmussen, die in een verleden als vakbondsmilitant en financieel econoom maar al te goed kunnen constateren heeft dat links nationaal niets meer kan doen, maar zich moet verenigen. De financiële crisis zal de Europese groei naar 1,4% brengen. Extra koopkracht, minder vervuiling, de pensioenen veiligstellen, minimumlonen... het zijn allemaal Europese thema's, waarvoor we nood hebben aan een gezamenlijke visie. De gemakkelijkste oplossing voor deze problemen is pessimistisch zijn en zeggen dat je niks kan veranderen: het is onze plicht om optimist te zijn (nu goed, u heeft de teneur wel al ongeveer begrepen).

Buiten lagen gratis PES-pins en uitnodigingen om in de nationale PS-werkgroepen te komen discussiëren over het verkiezingsmanifest voor 2009, rond vier thema's (democratie, economie en sociale zaken, ecologie, de EU in de wereld), broederlijk naast een pamflet van de lokale PS-sectie tegen de bezuinigingen in het onderwijs.

De "Politique de Rigueur" is de aanleiding om de link te leggen met een eerdere blogpost. In tegenstelling tot wat ik toen schreef, heeft Sarkozy nu wél klare wijn geschonken: het Franse overheidstekort moet naar beneden. Premier Fillon en zijn ministers mogen het vuile werk opknappen, de president komt zelf niet op tv om de beslissingen uit te leggen, maar hij heeft ze wel uitgetekend. Vandaar ook dat de populariteit van Sarkozy en Fillon nu netjes tegelijk naar beneden gaat.



Een overzichtje: Roselyne Bachelot (minister van Gezondheid en Sport) wil de terugbetaling van brilmonturen schrappen en knippen in de tussenkomsten voor tandheelkunde. Xavier Darcos (alle onderwijs, behalve de universiteiten) schrapt 10 000 plaatsen. Zijn collega van ambtenarenzaken wil slechts de helft van de ambtenaren die op pensioen gaan, ook effectief vervangen (ik stel voor dat ze bij het veiligheidspersoneel beginnen). In de werkloosheidsverzekering (die in Frankrijk geen deel uitmaakt van de Sociale Zekerheid) verliest een werkzoekende zijn uitkering als hij twee passende werkaanbiedingen weigert. Passend wil hier zeggen: minder dan 2 uur transport heen en terug per dag, maximum 30% loonverlies ten opzichte van de laatst genoten wedde (<=> in België: maximum 4 uur transport, plafond = de uitkering die je nu hebt; blijkbaar houdt men in België rekening met het tragere openbaar vervoer ;)).

Moureaux

Van de Soir-site. Mensen als Moureaux moesten er meer zijn. Hopelijk wordt er naar geluisterd.

Moureaux à Di Rupo : « Virez Laloux ! »

DAVID COPPI

mardi 15 avril 2008, 06:56

Le numéro deux du PS veut le départ du secrétaire d'Etat Frédéric Laloux. Et presse Elio Di Rupo de prendre position radicalement sur les agissements déviants.

*

Thienpont

En répondant aux questions du Soir, Philippe Moureaux espère « provoquer un sursaut » du côté du Boulevard de l'Empereur. Sur un ton ferme et peu diplomatique, le vice-président du PS s'adresse à Elio Di Rupo, son président : « Je l'engage à donner une ligne claire (NDLR : au parti). Qui va nous coûter dans l'immédiat, mais qui nous portera plus loin. Plutôt que de faire des choix frileux qui vont nous couper de toute perspective d'avenir. »

Le Bruxellois estime que « le dernier casting gouvernemental du PS est un échec ». Il demande à son auteur, Elio Di Rupo, de « réparer ses erreurs dans ses choix ». En clair : renvoyer à Namur Frédéric Laloux, le secrétaire d'Etat à la lutte contre la pauvreté empêtré dans une affaire de pleins d'essence.

Philippe Moureaux veut que son président se montre plus sévère avec « les dérives et les pratiques qui sont les nôtres ». C'est le moment, dit-il, d'« indiquer clairement à l'opinion que le parti n'accepte plus ce genre de choses ». Et sans vains regrets : « Que ceux qui ne sont pas d'accord fassent un pas de côté ou aillent voir ailleurs. »

ENTRETIEN

On ne l'a guère entendu ces derniers mois. Celui qui représentait le PS au comité des sages sur la réforme de l'Etat observait une certaine réserve par rapport à l'évolution de la situation politique générale, et celle de son propre parti…

… Ce silence, vous le rompez…

Il me semble que, pour quelqu'un comme moi qui n'a plus aucune ambition personnelle sinon celle de réussir sa retraite, il est nécessaire maintenant, avec prudence, sans casser la porcelaine, d'exprimer ses inquiétudes, ses réserves, parfois ses critiques.

A propos…

Du dernier casting gouvernemental du PS. Un échec. Et c'est triste, car il intervient au moment où l'on aurait besoin de ce genre d'opportunité pour faire avancer le parti. Choisir des extra-parlementaires pour un gouvernement, cela peut se justifier – et ce serait difficile d'ailleurs pour moi de dire le contraire puisque j'étais moi-même un non-élu en 1980 lorsque je suis devenu ministre. Prenez récemment la désignation de Paul Magnette : elle ne me paraît poser aucun problème vu sa situation (son intervention pour faire cesser la querelle carolo en 2006, NDLR) et l'ampleur de la personnalité. Par sa connaissance des dossiers, son expertise, ou sa situation particulière, un extra-parlementaire peut donc apporter quelque chose de fondamental. Mais il n'est pas bon de négliger les parlementaires pour des personnes qui, certes ne sont pas inintéressantes, mais qui ne sont pas du même niveau qu'eux à ce stade. Je n'épiloguerai pas sur le choix de quelqu'un qui souffre d'ailleurs d'avoir été mis en première ligne.

Vous visez Frédéric Laloux…

Peut-être n'aurait-il pas connu certains avatars si on ne l'avait pas imprudemment soumis au feu médiatique et judiciaire.

La présomption d'innocence ?

Mais je ne le condamne pas. Je crois d'ailleurs que si on ne l'avait pas désigné, on aurait beaucoup moins parlé, voire pas du tout, du problème pelliculaire pour lequel il est inquiété, l'utilisation de quelques litres d'essences complémentaires. Mais à partir du moment où on est placé en première ligne, ce genre de choses prend une tout autre tournure.

Conclusion ?

Des erreurs, tout le monde en commet, mais après, il est souhaitable de les réparer. Je parle des choix du président, du casting.

Le secrétaire d'Etat doit donc, selon vous, être remplacé ?

J'ai été assez clair.

Et le casting gouvernemental ?

En le modifiant légèrement, il peut retrouver une pertinence incontestable. Laurette Onkelinx, Marie Arena, Paul Magnette, nos ministres fédéraux, sont des gens de toute première qualité. La jeune secrétaire d'Etat liégeoise ne pose pas de problème majeur. Mais ce qui est terrible, c'est qu'on ne parle pas d'eux mais de la désignation d'un garçon auquel je n'ai aucun reproche particulier à faire, mais qui devient l'image dominante pour l'opinion, alors qu'il y a derrière une belle équipe. C'est injuste. On peut y remédier. C'est la politique. Ce garçon, on l'a exposé. On lui rendrait un service en corrigeant le tir. Cela dit, derrière, je vois un problème plus global…

Vous voulez dire ?

Le choc des dernières élections a été dû essentiellement, pour moi, à ce que l'on a appelé les « affaires », des événements que l'on a d'ailleurs résumés imprudemment et injustement à ceux de Charleroi. Or, je vois qu'au PS, on a tendance à dire aujourd'hui : « Au fond, il ne s'est rien passé de spécial. Circulez y'a rien à voir ». Certains prétendant même que le grand problème pour le PS, ce fut la loi sur les armes !, qui nous aurait fait perdre des dizaines de milliers de voix. Donc : le parti aurait tout bien fait, sauf Laurette Onkelinx, à l'origine de cette loi sous la législature précédente, comme ministre de la Justice. Cette idée est totalement fausse et insupportable. C'est refuser de voir les difficultés en face. Cette loi sur les armes, je ne l'ai jamais trouvée très bien rédigée, j'ai des critiques, mais elle a été approuvée par tous les groupes politiques, dans un sursaut après les événements à Anvers (la fusillade Van Themsche, Ndlr), et considérer qu'une mesure restrictive en matière de port des armes est négative, c'est déjà étonnant en soi ! M. Bush est le grand défenseur du port d'armes aux Etats-Unis… Mais ce qui m'inquiète le plus, c'est la tentative de transférer les responsabilités de la défaite de 2007.

De la part de qui ?

Je constate simplement qu'au Boulevard de l'Empereur, au siège du parti, on a organisé des rencontres dans les fédérations, en cours, à propos de cette loi sur les armes. Une manière de nous exempter de ce qui pour moi est le problème fondamental, celui des comportements d'élus. Si le PS veut s'inscrire dans l'avenir, il doit prendre position radicalement. Il ne faut pas masquer ces réalités, par exemple avec la loi sur les armes. Ce sera dur. On encaissera peut-être des défections en vue de 2009. Mais il faut montrer à l'opinion publique qu'une page est tournée.

Elio Di Rupo appréciera…

J'appelle Elio Di Rupo, qui a fait un travail extraordinaire à la présidence par ailleurs, et qui a une capacité de travail exceptionnelle, je l'engage publiquement à faire ce choix, à donner une ligne claire. Qui va nous coûter dans l'immédiat, mais qui nous portera plus loin. Plutôt que de faire des choix frileux qui vont nous coûter et nous couper de toute perspective d'avenir.

Qui visez-vous ?

Je n'ai aucune animosité contre X, Y ou Z. Franchement, je ne mets en cause personne. Je pense aux dérives et aux pratiques, et aux règles éthiques qui sont les nôtres. Un bourgmestre qui méprise l'opposition (même si ce n'est pas illégal), un élu local qui pratique toujours un clientélisme de bas étage… Il faut indiquer clairement à l'opinion que le parti n'accepte plus ce genre de choses. Et exécuter ce qui a été décidé au PS ces derniers temps : plutôt que de faire le tour des fédérations à propos de la loi sur les armes, le faire pour expliquer et faire passer les éléments éthiques inscrits dans nos statuts et notre programme. Et que ceux qui ne sont pas d'accord fassent un pas de côté ou aillent voir ailleurs !

Ces « pratiques », quelle est leur ampleur au PS ?

Elles ne sont pas du tout majoritaires, mais elles le sont pour les médias, dans l'image qu'ils donnent. Notre mission politique reste entière. Les idées de gauche ont toute leur pertinence, et l'illusion du libéralisme qui allait régler tous les problèmes de la planète est en train de s'estomper. Mais il faut retrouver toute notre pertinence sur les comportements.

Une attaque à Elio Di Rupo ?

Non. J'ai toujours soutenu Elio, je continue à croire qu'il est un homme d'exception, mais après une période de dialogue un peu éteint, je souhaite publiquement lui dire mon inquiétude, et le presser de bien regarder vers l'avenir.

Vous servez vos adversaires en accréditant la thèse que le problème du PS, c'est les affaires…

Mais le problème du PS… c'est les affaires ! Faux en partie, et très exagéré, je l'ai dit, c'est bien de ce problème, pourtant, qu'il faut sortir aujourd'hui. A un an et demi des élections, j'espère provoquer le sursaut qui permettra de dire : le PS ce n'est pas les affaires, c'est le message social et l'action.

Meno male che Silvio c'è

Goed stuk vanop de blog van Joël De Ceulaer (Knack).

Beste Johan Vande Lanotte,

Mag ik een kleine suggestie doen? Doek die partij van u ineens maar helemaal op en begin met een televisieproductiehuis. Of met een eigen zender, wat mij betreft. Dan zullen Phara, Rik en Goedele misschien wél willen meedoen. 't Is tenslotte hun vak.

Wat bezielde u eigenlijk, toen u hen begin vorig jaar vroeg om bij de federale verkiezingen kandidaat te zijn voor de SP.A? Dacht u: als politici worden getraind om zich te gedragen als televisievedetten, dan moet dat omgekeerd evengoed kunnen? U vergiste zich. Een vedette is een ster, een volksvertegenwoordiger een dienaar - groter dan dat kan de kloof niet zijn.

Naar aanleiding van de onthullingen over uw woeste plannen werd in De Standaard de vraag gesteld: hadden Phara, Rik en Goedele de SP.A kunnen redden? Rare vraag, vond ik dat. Phara, Rik en Goedele hébben de SP.A gered. Door niet tot de SP.A toe te treden. De kiezer zou u die stuitende genrevervaging nooit hebben vergeven. 'Een BV op de lijst zetten kan alleen dienen als kers op de taart, op een ogenblik dat de partij door de inhoud en de politieke actie de wind in de zeilen heeft', schreef uw linkse partijgenoot Erik De Bruyn maandag in een vrije tribune. 'En dan nog op voorwaarde dat de BV met hart, ziel en vooral verstand volledig mee is met het partijprogramma. Anders geef je de kiezer het signaal dat je hem niet voor vol aanziet.'

De Bruyn legt de vinger op de wonde: uw partij is aan hoogmoed ten onder gegaan. Aan kapsones. Aan algehele vervreemding van haar historische achterban. En dat was tragisch genoeg niet eens een kwestie van kwade wil. Integendeel, u liet zich als voorzitter omringen met communicatieadviseurs, reclamemakers en mediatrainers die u ongetwijfeld vorstelijk moest betalen om het buikgevoel van de gewone man te vertolken.

Dat was weggegooid geld.

Het is altijd enigszins onopgemerkt gebleven dat een van uw communicatieadviseurs Thomas Siffer was. Dé Thomas Siffer: legendarisch columnist ( Flair ), begenadigd interviewer (Kanaal Z) en briljant bladenmaker ( Story ). Wereldverbeteraar ook, die na de tsunami zowat eigenhandig half Zuidoost-Azië heeft heropgebouwd. Maar dat hij niet geschikt is om het buikgevoel van uw kiezer te detecteren, gaf hij onlangs zelf toe toen men hem in De Morgen vroeg wanneer in zijn carrière hij er ooit een zootje van heeft gemaakt. 'Toen ik dacht dat ik geknipt was om communicatieadvies te geven aan een politieke partij', antwoordde hij. 'Elke vezel van mijn lichaam schreeuwde dat ik 'nee' moest antwoorden, maar mijn ego was dermate gestreeld door de vraag van politici die ik erg bewonder, dat ik 'ja' heb gezegd.'

Ook bij Mortierbrigade, het reclamebureau waarmee u werkte, passen uitsluitend superlatieven. Zolang ze tenminste ideeën spuien ten behoeve van Studio Brussel, Croky Chips of Deutsche Bank. Uw partij krijgen ze niet verkocht. Mij verbaast dat ook niet. U weet ongetwijfeld dat die lui een halve verdieping van hun kantoor hebben ingericht als typische Vlaamse huiskamer, inclusief postuurkes en toile cirée : daar gaan de creatievelingen brainstormen als ze willen neerkijken op - pardon, als ze zich willen verplaatsen in de gewone man.

Over uw mediatrainer, ten slotte, heb ik al vaker mijn beklag gedaan. Ook hij lijkt mij net iets te hip om echt voeling te hebben met uw natuurlijke achterban. Dat viel mij nog maar eens op toen ik een paar maanden geleden uw opvolgster Caroline Gennez bezig zag in De keien van de Wetstraat . Op de vraag wat ze zou doen mocht ze niet in de politiek zitten, zei ze dat ze sowieso iets 'maatschappelijk relevants' zou willen doen. En ze voegde daaraan toe, lichtjes laatdunkend: 'Stofzuigerverkoper of zo zie ik mij bijvoorbeeld nooit worden.'

Nu ga ik er niet van uit, mijnheer Vande Lanotte, dat stofzuigerverkopers de harde kern van uw kiespubliek vormen. Maar dat niet al uw beoogde kiezers trendy mensen zijn die een maatschappelijk relevante baan hebben als - ik zeg maar wat - televisiemaker, seksuoloog of hoogleraar kerkelijk recht, dat staat wél vast. Wees dus blij dat uw wondertrio niet heeft toegehapt. Uw partij heeft niet meer, maar minder vedetten nodig.

Los daarvan klinkt Phara, Rik en Goedele wel goed, vind ik. Er zit vast een format in.

Joël De Ceulaer

Uw dienaar heeft de Italiaanse verkiezingsavond gevolgd bij een kolonie Italiaanse Sciences Po-mensen in een appartement even verder. We hebben een wedstrijd om de domste verkiezingsspot gehouden. Twee genomineerden vochten om de prijs: het campagnelied van Silvio Berlusconi en het bekende filmpje met de taart. Uiteindelijk ... heeft de JA-man gewonnen (hierna schrijf ik niets meer over de verkiezingen van 2007, beloofd). Er was enige moeite voor nodig om hen ervan te overtuigen dat het daadwerkelijk om politiek ging.



zondag, april 13, 2008

Saint-Simon on line



Les mémoires de Louis de Rouvroy, duc de Saint-Simon, grand classique de la littérature française, connaissent évidemment de multiples éditions en ligne (facilement repérables: BNF Gallica, Googlebooks). Pourtant je voudrais tirer l'attention du visiteur sur un magnifique outil qui permet à la fois de chercher dans le texte, de copier des morceaux et de les reconvertir en pdf (même à partir d'un petit extrait, choisi au hasard). Reportez-vous à http://rouvroy.medusis.com/index.xsp. Pour que les merveilleux ragots et les calomnies délicieuses du duc restent accessibles quand vous vous branchez sur un hotspot WiFi à l'aéroport. Prenez l'exemple du duc de Vendôme et ses très discutables mœurs.

Il se levait assez tard à l'armée, se mettait sur sa chaise percée, y faisait ses lettres, et y donnait ses ordres du matin. Qui avait affaire à lui, c'est-à-dire pour les officiers généraux et les gens distingués, c'était le temps de lui parler. Il avait accoutumé l'armée à cette infamie. Là, il déjeunait à fond, et souvent avec deux ou trois familiers, rendait d'autant, soit en mangeant, soit en écoutant ou en donnant ses ordres, et toujours force spectateurs debout. (Il faut passer ces honteux détails pour le bien connaître.) Il rendait beaucoup; quand le bassin était plein à répandre, on le tirait et on le passait sous le nez de toute la compagnie pour l'aller vider, et souvent plus d'une fois. Les jours de barbe, le même bassin dans lequel il venait de se soulager servait à lui faire la barbe. C'était une simplicité de moeurs, selon lui, digne des premiers Romains, et qui condamnait tout le faste et le superflu des autres. Tout cela fini, il s'habillait, puis jouait gros jeu au piquet ou à l'hombre, ou s'il fallait absolument monter à cheval pour quelque chose, c'en était le temps. L'ordre donné au retour, tout était fini chez lui. Il soupait avec ses familiers largement; il était grand mangeur, d'une gourmandise extraordinaire, ne se connaissait à aucun mets, aimait fort le poisson, et mieux le passé et souvent le puant que le bon. La table se prolongeait en thèses, en disputes, et par-dessus tout, louanges, éloges, hommages toute la journée et de toutes parts.

zaterdag, april 12, 2008

Actieve gepensioneerden

De 16 is voor u

Goed stuk van Caroline Gennez in De Standaard. Was ook nodig. Ik was gisteren helemaal niet gelukkig met de zoveelste revelatie over de knullige, cynische, opportunistische en kortzichtige manier waarop sp.a de verkiezingen dacht te winnen (wie had hij zo nog voor de lijst kunnen vragen? Urbanus? Mega Mindy? Als je toch niets van politiek moet afweten...). Laat ons hopen dat we nu effectief in het tijdperk "nC" (na Crisis) verkeren.

Niet echt trots op het politieke gild

© Christophe Licoppe

Gisteren werd het wonderlijke boek 'De zestien is voor u' voorgesteld. Het is een ontluisterend beeld van de politieke crisis die ons land bijna een jaar lang in een wurggreep hield. Later, als historici dit tijdsgewricht becommentariëren, zullen ze het hebben over politici, vC en politici nC. En de C staat ditmaal voor Crisis. Met een hoofdletter. Ikzelf ben, als jong voorzitter, ongetwijfeld een politica nC. En dat noopt tot bescheidenheid. Ik kan niet terugblikken op een lange carrière die me eraan zou herinneren hoe het in het verleden was. Met de analyse die het boek mij laat, wil ik mijn collega's niet veroordelen. Zoals het in Eric de Noorman staat: 'Je moet roeien met de vrienden die je hebt'.

Maar ik wil wel een waardeoordeel uitspreken over ons beroep. Na lectuur van 'De zestien is voor u' ben ik toch wat beschaamd over onze stiel en de manier waarop hij de laatste negen maanden bedreven is. Politiek begint voor mij bij de ambitie van de utopie, maar is ook de kunst van het haalbare. En ik citeer graag Jan Peter Balkenende: 'Een goed begin is beter dan half werk.' Maar ik heb geen goed begin gezien en het duurde meer dan 300 dagen om niet eens half werk af te leveren. En dan vraagt een mens zich af hoe dat komt?

Ongetwijfeld omdat men gestart is in wantrouwen. Een jaar na de verkiezingen zijn er nog maar weinig tekenen dat het wantrouwen verdwenen is. Het is alsof de onderhandelaars zich hebben laten inspireren door de Nederlandse journalist Jan Blokker, die zei: 'Politiek is georganiseerd wantrouwen'. Als dat klopt dan hebben de onderhandelaars het goed georganiseerd.

Op badinerende toon illustreert 'De 16 is voor u' drie grote politieke evoluties.

Een eerste duidelijke evolutie situeert zich op het vlak van de partijen zelf. Politiek leiderschap met visie lijkt niet meer te bestaan. Een Frans Europarlementslid zei ooit 'les partis politiques sont faits pour réunir, entre eux, des gens qui n'ont que des désaccords'. 'De zestien is voor u' schetst niet enkel een bittere strijd tussen de partijen, ook intern zitten de kopstukken amper op dezelfde lijn. Bij gebrek aan visie, aan een maatschappelijk project, ontstond er bijwijlen een strategische gevecht om trofeeën. Het gemak waarmee water en vuur werden verenigd, verbaast: lastenverlaging was de scalp die de liberalen van de hoofden van de christendemocraten rukten, de verhoging van de uitkeringen de scalp die de christendemocraten bij de liberalen wegsneden. En beide gescalpeerden verklaarden na de ingreep zonder verpinken dat ze tevreden waren. Dat deze symbolenstrijd slechts een bloederig tafereel had opgeleverd, scheen niemand te deren.

Het is interessant te lezen hoe de liberale kopstukken vurig hopen dat 'de Gust op zijn berg in Toscane blijft'. Het is blijkbaar nodig om met drie liberalen te onderhandelen omdat men elkaar niet vertrouwt en er geen consensus is over het leiderschap.

Het is ook interessant te lezen hoe de voorzitter van CD&V op een vrij correcte manier probeert terug te koppelen naar een aantal topkaders in zijn partij. Al snel merkt hij dat die verzamelde toppers er genoegen in scheppen elk mogelijk compromis op voorhand te vermalen. De politieke verantwoordelijkheid van een partij die zonet 30 procent van de stemmen heeft gehaald, lijkt hen te ontgaan.

Die twee anekdotes tonen aan wat de achilleshiel van onze democratie dreigt te worden: partijen die niet in staat zijn om als structuur politieke verantwoordelijkheid te nemen, maken het land stuurloos.

Een tweede duidelijke evolutie situeert zich in de politieke families.

Binnen de christendemocratische familie zijn de wegen gescheiden sinds de Lambermont-akkoorden van 2001. Opgepookt door de N-VA is de scheiding tussen CD&V en CDH het duidelijkst. Ze is in belangrijke mate communautair.

De liberale familie probeert krampachtig een eensgezinde indruk te wekken. Maar gesmoord onder een ethisch-progressieve saus probeert Open VLD haar harde anti-belastingliberalisme te verbergen, terwijl de MR een traditioneler bourgeoisliberalisme voorstaat. De scheiding tussen die partijen is dan ook inhoudelijk.

In mijn eigen socialistische familie zien we een politiek-strategische scheiding. De PS zit in de federale regering, SP.A in de oppositie. De redenen daarvoor zijn bekend. Voor de PS was machtsdeelname om de schade voor de Waalse Gewest- en de Franse Gemeenschapsregering te beperken goed genoeg. Voor ons ligt dat anders. We opteerden voor een zuiver inhoudelijke koers. We zouden enkel regeren als we het land in een sociaal-progressieve richting konden sturen.

Een derde grote politieke evolutie is de rol van de eerste minister. Meer dan vroeger wordt de eerste minister het sleutelstuk van de Belgische democratie. Tot aan het einde van de vorige eeuw werd het beleid gekenmerkt door een pacificatie- of consensusdemocratie. U weet wel, het gaat dan om dames en heren van stand die met elkaar een akkoord maken dat de grenzen tussen meerderheid en oppositie te buiten gaat. Ik wil niet nostalgisch terugblikken op het verleden. De problemen van toen zijn niet die van vandaag. Het is duidelijk dat consensusdemocratie nu afwezig is.

Het model dat in het boek tot uiting komt, is de conflictdemocratie. De conflictdemocratie stelt bijzondere eisen aan de rol van de eerste minister. Vroeger kon de eerste minister kiezen: hij kon de echte leider van een regering zijn, of de notaris van die regering. Hij kon in de regering de eerste van de zijnen zijn of boven de partijen uitgroeien. Ik meen dat een van de redenen waarom België tussen 1991 en 2007 een zekere stabiliteit heeft gekend, is dat de premiers Dehaene en Verhofstadt er met vallen en opstaan voor gekozen hebben om niet de notaris van hun regering te zijn, maar die regering te leiden én als regeringsleider veeleer conflicten te arbitreren dan te genereren.

Geconfronteerd met die drie evoluties wil ik afsluiten met twee bedenkingen.

Ik schreef hoger niet echt trots te zijn op het politieke gild, waarvan ik zelf deel uitmaak. Alle politici weten dat een zekere graad van straatvechterij in de politiek niet uit te sluiten is. Dit is geen métier voor doetjes. Toch is er nu een grens overschreden. Het herstel van een cultuur van verantwoordelijkheid en de wedergeboorte van de ambitie van de utopie is nodig. Verantwoordelijkheid in de meerderheid. Verantwoordelijkheid in de oppositie. Mijn partij zal oppositie voeren tegen deze regering. We moeten niet zeggen dat deze regering geen project heeft: dat zeggen prominente vertegenwoordigers van de regeringspartijen zelf wel. We moeten ook niet zeggen dat de regeringspartijen het nergens over eens zijn; het volstaat het kamerdebat van afgelopen donderdag te volgen. Mijn voorganger heeft, inmiddels een aantal maanden geleden, onze steun aan een staatshervorming aangeboden. We blijven dat aanbod gestand. Iedereen is die steun geleidelijk aan een beetje vanzelfsprekend gaan vinden. Ik vraag me echter af welke van de huidige meerderheidspartijen hun conflictdenken opbergen en hun verantwoordelijkheden nemen?

De tweede bedenking houdt verband met de media. Ik heb met belangstelling de inleiding van Hugo de Ridder gelezen. Hij analyseert het onderscheid tussen politieke realiteit en perceptie. Meer dan ooit is het de taak van journalisten met een ernstige beroepsethiek om dat onderscheid te verkleinen. Meer dan ooit is het hun taak om niet enkel aandacht te besteden aan het politieke gekrakeel, maar vooral aan de inhoudelijke keuzes die er achter schuil gaan. Of precies aan het gebrek aan inhoudelijke keuzes.

Een verantwoordelijke politiek en scherpe media zijn vandaag noodzakelijk. Want er zijn belangrijke keuzes te maken. In 2007 gingen de Belgen naar de stembus voor een nieuwe regering. Er was een lokroep naar goed bestuur dat de nieuwe uitdagingen van dit opmerkelijke tijdsgewricht moet aanpakken. Een samenleving die op die uitdagingen geen antwoord biedt, is een geblokkeerde samenleving. Er zal 'goed bestuur' nodig zijn om de uitdagingen aan te kunnen. Op de 335 pagina's van 'De zestien is voor u' komt dat begrip overigens maar vier keer voor.

Caroline Gennez is SP.A-voorzitter. Naar aanleiding van het boek 'De zestien is voor u' schreef ze deze bedenkingen.



donderdag, april 10, 2008

Et c'est reparti

De verlenging van het universitaire protest die ik voorspeld had voor na de vakantie, is er uiteindelijk niet gekomen, maar de Franse onderwijswereld staat dankzij minister Xavier Darcos op straat voor een ander niveau: het middelbaar. Uw dienaar was vanochtend een paar uitzonderlijk mooie plannen gaan fotograferen in het Géniearchief in Vincennes. Vastbesloten voor de laatste keer het juk van het incompetente en brutale defensiepersoneel te hebben getorst ("Monsieur, la salle de références ferme!" "Monsieur, c'est impossible!" "Monsieur, c'est comme ça, je ne fais pas le règlement, je l'applique!"), begaf hij zich naar de Sorbonne voor het seminarie van zijn favoriete prof, Lucien Bély.




Ik was ternauwernood de RER Luxembourg uit, of ik zag de Boulevard St-Michel afgezet door een troepje tieners. Niets vreemd, dacht ik. Tot ik plots een honderdtal soortgenoten in mijn richting zag lopen, op de vlucht voor het waterkanon. Inderdaad. Een van de vele scholierenbetogingen (waarvoor ik om de haverklap opgebeld word door de te ijverige MJS-afdeling van het 14de arrondissement). Het heeft me niet belet om tot aan de Sorbonne te raken (de 14 politiecombi's in de straat naar het Pantheon vormden een groter obstakel). Probleem: Professor Bély en zijn seminarie hebben de benen genomen naar Versailles! Terwijl het gepeupel mort in Parijs, gaat hij in zijn paleis doceren over "L'Art de Régner" (ik had de aankondiging dus niet goed gelezen, "La Sorbone à Versailles" had dus ook een zekere fysieke en geografische component). Niet getreurd, mijn illustratiemateriaal uit Vincennes (dat ik gezien de intellectuele eigendomsrechten die erop rusten niet op internet mag zetten) gaf me genoeg inspiratie om nog een beetje aan mijn thesis voort te arbeiden.




(links in de hoek de half vernielde McDo)



Aangezien het internet in het Belgisch Huis al drie dagen zo dood is als het communautaire programma van de CD&V, besloot ik om tegelijk de WiFi van de Saint-Geneviève uit te proberen. Was dat even een misrekening. In plaats van de gebruikelijke honderd, stonden er nu ongeveer tweehonderd wachtenden aan te schuiven bij de ingang. Richting McDonalds dan maar. Om principiële redenen nog nooit binnengeweest, maar ze hebben er wél gratis WiFi (itt de Sorbonne). Helaas. De helft van de ruiten van de Amerikaanse consumptietempel waren aan diggelen geslagen door de jolige scholieren, die plots met een kleine duizend waren. Het etablissement is om begrijpelijke redenen dan ook gesloten. Ik heb vlug een paar plaatjes genomen. Met een laptop op de rug vond ik het niet meteen aangewezen om mee te demonstreren (hoewel ik dat uiteraard wel graag gedaan had). Om mijn mails te consulteren (een 40-tal ongelezen dingen, intussen), heb ik me opnieuw tot de private sector moeten richten: de Pub St-Hilaire achter het Panthéon verdraagt nog net een bezoek met een computer.


(Frankrijk, toch altijd een klein beetje communisme)

Vanavond staat nog een wijndegustatie op het programma in het Institut Géographique van de Sorbonne (Rue St-Jacques, tegen Denfert-Rochereau). De onlangs omwille van zijn arrogante houding tegenover de betogende studenten niet meer herkozen rector van Paris-IV, Jean-Robert Pitte, is naast geograaf ook groot promotor van de Franse gastronomische traditie. Om maar te zeggen dat geografen niet veel om handen hebben. Hij is de bezieler van Sarkozy's aanvraag om het Franse eten en drinken te laten erkennen door de UNESCO (waarvan de ambtenaren toch allemaal in Parijs zitten). Gelukkig staat de aangename zijde van zijn hobby ook open voor studenten.



woensdag, april 09, 2008

Verboden te lachen

Bron: De Morgen. Hopelijk wordt het bericht wat verder opgepikt. Het zal Vitalski wel volle zalen bezorgen, los van de inhoud van het stuk. Stel je eens voor dat men in Frankrijk toneelstukken over Sarkozy zou verbieden (hoewel, met de Balkany's in Levallois...).

Temse verbiedt komedie over Leterme

Het gemeentebestuur van Temse heeft een try-out van Mijn leven met Leterme van Vital Baeken geschrapt. Officieel vanwege de 'te hoge prijs'. Maar ook omdat gevreesd werd dat de draak zou worden gestoken met de premier, geeft schepen Annemie Blommaert (CD&V) toe.

Als alternatief wilde jeugdhuis De Nartist dan maar de film Ex-drummer programmeren, maar ook hier stak het gemeentebestuur een stokje voor. 'We vonden het niet verantwoord om zo'n film aan jongeren te tonen', zegt de cultuurschepen.

Vital Baeken, alias Vitalski, kon gisteren alleen nog maar gissen naar de motieven om zijn voorstelling te schrappen. "Het doet me denken aan de beslissing van Ludo Helsen om de expo van Boons Feminateek te verbieden", zegt Baeken. "Met dat verschil dat ik geen pornografie toon. Ik beledig zelfs niemand. Trouwens: zelfs als ik dat had gedaan, konden ze dat in Temse niet weten, want niemand heeft de voorstelling tot nu toe gezien. Wellicht hebben ze hier puur op basis van de naam Leterme in de titel de voorstelling verboden. Of op basis van de folder, dat kan ook, maar dat lijkt me al helemaal te gek. Dat beeld van Leterme in omhelzing met Joëlle Milquet, dat is toch alleen maar lief? Zoiets als Bambi?"

Gemeenteraadslid Bert Bauwelinck van oppositiepartij sp.a twijfelt er niet aan dat het hier om een politieke beslissing gaat. Behalve het conservatisme van de plaatselijke oranje-blauwe coalitie speelt volgens Bauwelinck ook mee dat burgemeester Luc De Ryck van Temse 'zijn' premier Leterme niet voor het hoofd wil stoten. "Officieel is de voorstelling van Vitalski geschrapt omdat ze te duur is", zegt Bauwelinck, "maar dat is natuurlijk een drogreden.

Onze burgemeester, een CD&V'er, heeft een goede relatie met Leterme, die hij liever niet op het spel wil zetten. Ik ben er zo goed als zeker van dat dat hier heeft meegespeeld."

Cultuurschepen Annemie Blommaert houdt aanvankelijk vol dat enkel overwegingen in verband met de prijs voor de voorstelling een rol hebben gespeeld. "We vonden het wat te duur, zeker omdat het maar om een try-out ging", aldus Blommaert.

Christian Lapinne van Vitalski's boekingskantoor XL-productions gelooft helemaal niets van Blommaerts argumentatie. "Wat de echte motieven waren, hebben ze ons niet gezegd. Blijkbaar is een gemeentebestuur niet verplicht om daarover te communiceren. Maar ik weet wel heel zeker dat dit niet over geld gaat. In hetzelfde jeugdhuis heeft Wouter Deprez ooit zijn try-out gegeven, en Deprez is zeker niet goedkoper dan Vitalski." Lapinne wil niet zeggen hoeveel er voor het optreden van Vitalski in Temse betaald moest worden, maar een bedrag van 500 euro komt "in de buurt".

Uiteindelijk geeft Blommaert ook toe dat die "hoge" uitkoopsom niet de enige reden was om de voorstelling te schrappen. "Wij stonden eerlijk gezegd niet te springen om in ons jeugdhuis een voorstelling te brengen waarin mogelijk de draak wordt gestoken met Leterme", zegt Blommaert. "Wij moeten toch een beetje fair zijn tegenover onze partijgenoten, nee?"

Ter vervanging van de voorstelling kwam de werkgroep Jeugd en Cultuur in Temse in extremis nog met een ander brokje cultuur aanzetten. Het alternatief, de Herman Brusselmansverfilming Ex-drummer van Koen Mortier, onderging echter hetzelfde lot, zij het dat de motieven dit keer minder dubbelzinnig klinken. "Ik ken de film", zegt Blommaert, "en ik vind het niet verantwoord om hem aan jonge jongeren te tonen. In ons jeugdhuis komen jonge mensen vanaf 14. Die jongeren gaan zelf al genoeg op zoek naar dit soort choquerende toestanden." (Jeroen De Preter)

Mijn leven met Leterme, dat "om verdere commotie te vermijden" vanaf nu De laatste Belg zal heten, is morgen voor het eerst te zien in het cc van Sint-Lievens-Houtem. In het najaar volgt een tournee.

maandag, april 07, 2008

Mai 68, une histoire sans fin ?



Vorige week vrijdag woonde ik een vormingssessie van de NPS (Nouveau Parti Socialiste, erkende stroming van Europarlementslid Benoît Hamon) bij in de gebouwen van Paris 6-Jussieu. Spreker van dienst was Gérard Filoche, over Mei '68. Filoche is arbeidsinspecteur en heeft een zeer actief syndicaal verleden.

Waarom schrijft hij een boek over de gebeurtenissen van 68 ? Omdat hij het niet eens is met de grootscheepse herdenkingen naar aanleiding van de veertigste verjaardag van de beweging. De progressieve media (Le Monde, Libération, Le Nouvel Observateur) besteden enkel aandacht aan de studenten en niet aan de "11 miljoen stakers" die in Frankrijk het verschil hebben gemaakt. Mei '68 speelde zich niet alleen in het Quartier Latin af (de Parijse Universiteitsbuurt: de Sorbonne, het Odéon-theater, de boulevard Saint-Michel), maar ook in de provinciesteden en de fabrieken (waar stakingen spontaan uitbraken, los van de vakbondsleidingen).



Filoche vindt dan ook dat de echte relevantie van '68 ligt in de macht van een stakingsbeweging die de nationale industrie kan lamleggen om loonsverhoging en betere werkomstandigheden te eisen. Dat het uiteindelijk niet gelukt is om rechts uit het zadel te lichten (de socialisten zijn verpletterd bij de volgende verkiezingen), ligt aan de "restraining orders" die de Parti Communiste vanuit Moskou zou ontvangen hebben (men wil de buitenlandpolitiek van De Gaulle, die voor een van de Amerikanen onafhankelijke koers t.o.v. de USSR staat, niet torpederen) en aan het algemeen verwerpen van de democratie als uitweg door de aanvoerders van de beweging.

Mei '68 is voor hem dan ook geen beweging van salonsocialisten, maar een fenomeen met diepere wortels in de maatschappij, die het basisprobleem van het kapitalisme blootlegt: het creëert onmogelijk in te lossen verwachtingen bij de loontrekkenden. Dat de bevolking vandaag minder gepolitiseerd zou zijn dan veertig jaar geleden, vindt hij onjuist. Scholieren, arbeiders en studenten waren toen evenmin politiek geïnteresseerd als de huidige generatie, maar ze werden op het juiste moment aangesproken door concrete problemen. "Si Bling-Bling -je refuse de l'appeler par son nom, je préfère le chanoine, Bling Bling ou Rolex- veut supprimer Mai '68, c'est qu'il est encore là dans nos têtes".




De recente sociale crisissen in Frankrijk (Hervormingen van 1995, Pensioenwetten in 2003, Europese Grondwet-Banlieues in 2005, CPE in 2006, Universiteitswet 2007...) zijn volgens hem het teken dat binnen de huidige generatie een crisis van de omvang van mei '68 zal uitbreken, waarop politiek links zich moet voorbereiden. De staking bij de kassiersters van Carrefour (die zeer slecht betaald worden voor halftijdse jobs, waar ze pas bij positieve evaluatie kunnen uitgroeien) vindt hij van dezelfde orde als die van de kassiersters bij Monoprix in 1936, voor het aan de macht komen van het Volksfront van Léon Blum. Net als in 36, maar in tegenstelling tot 68, moet de linkse politieke beweging inspelen op de sociale eisen en een eendrachtig antwoord geven. Vraag aan mensen of ze beter af zijn met hun draagbare telefoon, computer en GPS, en het antwoord zal neen zijn.

Hoewel Filoche een daverend applaus van zeker een kwartier heeft gekregen, toch een paar bedenkingen:
1) De grootste verdienste van zijn bijdrage lijkt me dat hij de gebeurtenissen zowel sociaal, historisch als geografisch in de juiste context plaatst (adhv syndicale archieven etc); problematisch is evenwel dat zijn werk sterk betrekking heeft op de historisch specifiek politieke en sociale Franse situatie, waarin rechts de macht nagenoeg altijd in handen heeft (met een paar uitzonderingen onder Mitterrand, 81-95 en Jospin, 97-2002) en de socialisten lange tijd gehandicapt zijn door een sterke communistische partij en vakbond, die in een puur destructieve logica opereren. Om iets te kunnen bereiken, is de sociale beweging verplicht om buitenparlementaire acties te ondernemen, omdat ze de verkiezingen toch nooit kan winnen. De vergelijking met België gaat dus absoluut niet op: door het coalitiesysteem is links (en de vakbondsvleugel binnen de christen-democratie) nagenoeg altijd mee aan de macht. Veel van wat Filoche predikt, is bij ons niet van toepassing. Om maar een idee te geven: een van de meer extremere eisen die hij in een wilde opwelling in de vragenbundel van de Franse vakbonden zag, was... het pensioen op 60 jaar. Ook een indexkoppeling bestaat er niet.



2) Het idee van de staking binnen die Franse context, is alweer zeer nationaal gericht. Om een efficiënte staking te krijgen, moet je de hele Europese sociale ruimte bestrijken. Kan je coherent op straat komen voor loonopslag in een economische ruimte waar de inkomensdispariteiten enorm zijn? Moet je € 300 eisen in Frankrijk, en tegelijk aanvaarden dat je maar € 15 vraagt in Roemenië? Laat mijnheer Filoche nu net een fervent tegenstander van de Europese Grondwet, de uitbreiding en de hele reutemeteut zijn. Omgekeerd: wat doe je met het dreigement van de delokalisatie en het vernietigen van jobs en belastinginkomsten? Een oplossing zou natuurlijk kunnen zijn, om, zoals Royal dat in haar presidentieel programma voorstelde, een automatische terugvordering van overheidssteun en toegekende voordelen te vorderen van een migrerend bedrijf, maar alweer lijkt dit een maatregel die enkel toekomstige investeringen zal afschrikken.

De Europese politieke dimensie blijft dus volledig buiten beschouwing in zijn verhaal. Wat spijtig is. Want de basisredenering is wel juist: bedrijfswinsten exploderen, terwijl het aandeel van de lonen niet volgt, wat de machtsverhoudingen verschuift van zij die enkel over hun arbeid beschikken, naar zij die de productiemiddelen controleren. Dit blijft een valabel argument om mensen aan te spreken op hun werkomstandigheden, en niét op wat ze uitgeven als consument.

Socialistische partijen proberen het eroderen van de "arbeidersklasse" op te vangen door te appeleren aan de gemeenschappelijke belangen van de winkelende bevolking, maar tuimelen daarmee natuurlijk zelf in een kapitalistische val: de goedkoopste producten zijn tegen de slechtste voorwaarden geproduceerd, waardoor de winst van de ene (al dan niet letterlijk) wordt afgewenteld op de rug van de andere. Uiteindelijk haalt de bevolking haar bestaansmiddelen nog steeds uit arbeid. Wie voor rechtvaardige herverdeling pleit, moet zich richten op de omstandigheden waarin die arbeid plaatsheeft. Bovendien zijn (volgens Filoche) de loonsverschillen binnen de massa loontrekkenden kleiner geworden: financieel is er een relatieve homogeniteit tussen laagste en hogere kaderlonen, wat het potentieel tot sociale solidariteit verhoogt. Inzetten op consumptie houdt de omgekeerde herverdeling van laag naar hoog (het omzetten van lonen in bedrijfswinsten) niet tegen.

zaterdag, april 05, 2008

Marie-Antoinette

De tentoonstelling loopt nog een tijdje in het Grand Palais in Parijs (tegen de Champs Elysées, metro Clémenceau). € 9 voor studenten, en eigenlijk niet echt waar voor dat geld: in hoofdzaak gericht op toeristen en het "bredere publiek". Op zich is dat zeker niet slecht, maar de bouwers vergeten regelmatig om meer te doen dan louter vertellen. Je zal misschien dertig portretten van Marie-Antoinette, haar Habsburgse en Bourbon-familie, de feestelijkheden ter gelegenheid van haar huwelijk en de geboorte van het eerste kind zien, maar bijna nooit een verklaring of duiding van de rol van de koningin. Je kan evengoed naar de film van Sofia Coppola gaan kijken (die dan nog beter slaagt in het geven van een duidelijk beeld).


(le Tigre)





Hopelijk is de tentoonstelling over Antoine Watteau in het Cognacq-Jay beter (gratis, overigens). Uw dienaar merkte overigens pas vandaag op dat er morgen Ronde van Vlaanderen is. Nog nooit eerder gebeurd. Nu goed, ik zal waarschijnlijk net iets te laat thuis komen om de karavaan in vivo te zien voorbijtrekken.







Voor de rest was het hier gisteren prachtig weer. Meer van dat, graag.

woensdag, april 02, 2008

Delanoë in vorm





Speech van de meeting in de Zenith (waar ik niet bij was). Is goed vanaf anderhalve minuut. Authentieker over de tweede wereldoorlog dan Sarkozy (die er van verdacht wordt plagiaat te hebben gepleegd in zijn Georges Mandel-biografie). Delanoë is aan kop uit de recentste Libération/LH2-peiling gekomen.

dinsdag, april 01, 2008

Kate Nash



Gisteravond gezien in de Parijse concertzaal La Cigale. Is heel goed met een piano of een gitaar, maar zou best toch nog wat boterhammetjes eten (en meer nummers maken). Op concerten van 50 minuten een kwartier verliezen met opwarming, is nu niet bepaald ideaal. Desondanks iemand met talent. Kijk ernaar uit haar op Werchter terug te zien (al was het maar om te verifiëren of ze daar ook "this was the best gig I ever did" zal zeggen).