zondag, mei 29, 2011

Tallinn

Een schitterende stad om te bezoeken. Culturele hoofdstad van Europa nog gedurende het hele jaar. Lang Zweeds, dan Russisch, nu onafhankelijk. Stad op een berg, ommuurd, gebouwen van de middeleeuwen tot de 18de-19de eeuw. Overal gratis wifi ! Uw dienaar bracht er de afgelopen drie dagen door in het kader van een juridisch congres.














dinsdag, mei 17, 2011

Les moeurs françaises 1710-2011


Tous les mariages se font en France sur le même pied. Les maris et les femmes se voient et se hantent ensemble, comme le font les amis dans notre pays. Il nous dit qu'il n'est pas juste qu'un homme et une femme, pour être mariés, doivent être gênés.

Je ne sais si c'est par esprit de raison ou par libertinage que l'on vive ainsi.

(Giulio Alberoni au comte Rocca, 12 mai 1710)

Comme quoi, les Français n'ont pas changé depuis !

DSK, "slachtoffer van het accusatoire systeem ?"

Nagenoeg unanieme veroordeling in Frankrijk van de manier waarop DSK in beeld wordt gebracht op zijn proces. Robert Badinter (afschaffer van de doodstraf in Frankrijk, oud-minister van Justitie van Mitterrand, gevierd jurist) vindt dat hij bij voorbaat ter dood gebracht is in de media. Volgens hem is het nonsens om het harde, accusatoire systeem te zien als één dat gelijkheid schept tussen de verdachten. Eerder maakte ook Eva Joly (voormalig financieel onderzoeksrechter, stelde DSK meer dan tien jaar geleden in Frankrijk in verdenking) dezelfde opmerking. Politiek geen medestander ("DSK, je le connais très bien... je l'ai même mis en examen"), maar in dezelfde verontwaardiging als Badinter.


(in Frankrijk verbiedt een wet, gestemd onder de PS-minister van justitie Elisabeth Guigou, om verdachten voor hun veroordeling geboeid in beeld te brengen in de pers)

zondag, mei 15, 2011

DSK, ça alors...


Uw dienaar heeft zich vanmiddag bij het brunchen zwaar verslikt in zijn fruitsap. Niets vermoedend wandelde ik een goedkoop Parijs etablissement aan de rue des écoles binnen, iPad in de hand, klaar om met een croissant en een stuk stokbrood nog wat boven de diplomatieke correspondentie van het Congres van Soissons (1728-1729) te hangen. Tijd om na een drukke week in voorbereiding naar de derde (en - voor zover dit als organisator geoorloofd is- zeer geslaagde) 'rencontres d'histoire du droit de la Fondation Biermans-Lapôtre' terug te keren naar de 'bron'.

Maar goed de verleiding is altijd daar om eens te grabbelen in de Franse pers. Toevallig zat de journal du Dimanche eerst in de krantenbak... 'DSK ARRÊTÉ À WASHINGTON'.

Enfin, welke flauwe plezante zet nu zoiets op de cover ? Ik las een verhaal dat zo had kunnen verzonnen zijn door Les Guignols de l'Info... Of door Sarkozy. Een tijd terug hadden de Guignols het verloop van de socialistische primaires als volgt voorspeld:
- DSK wint met gemak de primaires
- vijf dagen later publiceert de UMP foto's in compromitterende posities
- DSK trekt zich terug, en wordt enthousiast vervangen door Martine Aubry
- Martine Aubry laat zich inmaken door Sarko bij het traditionele debat tussen de twee rondes
- Sarko herkozen

Het bleek toch wel niet waar te zijn, zeker ? Een aantal bedenkingen kwamen spontaan op
1. DSK is hier in Frankrijk altijd makkelijk mee weggekomen (de mores van de Fransen rond huwelijkstrouw zijn legendarisch, kijk ook naar de recentste Woody Allen: je kan perfect van twee mensen tegelijk houden, zolang de intensiteit maar verschillend is), zelfs zijn eigen vrouw vindt overspel geen probleem

2. Iemand dwingen tot betrekkingen (cf. NY Post: 'sodomizing'), molt de carrière van DSK compleet. Zelfs in Frankrijk zijn er geen excuses voor dit soort van machtsmisbruik

3. Aubry heeft de plicht om kandidaat te zijn. Zij, DSK en Laurent Fabius hebben een pact gemaakt om de PS terug in handen te nemen (2008) en de verkiezingen te winnen. Aubry maakt nu meer dan ooit consensus.

Naarmate de dag vorderde, kwam echter 1 centrale bedenking boven: en als het nu eens niet waar was ?

Ik verklaar me nader:
1. DSK heeft de steun gekregen van de meest moralistische van alle Franse politici: Christine Boutin van de conservatieve christen-democraten. Volgens haar is het opgezet spel. Ofwel uit het IMF (waar DSK niet geliefd is omwille van zijn étatisme en zijn uitgesproken weerzin om in sociale uitgaven te snijden bij 'patienten'), ofwel uit het Élysée, ofwel uit de PS.

2. DSK is misschien een vrouwengek en een machtswellusteling, maar hij is toch niet dom ? Op een jaar van de presidentsverkiezingen, wanneer je hoog in de peilingen staat en je al een verleden hebt voor dit soort dossiers... Dan doe je dit toch niet ?

3. Ondanks de onherroepelijke imagoschade, gaan de advocaten van DSK voor 'not guilty' (in het andere geval had hij simpel kunnen settlen en was het opgelost) Afhankelijk van de materiële bewijzen, kan dit neerkomen op een zaak van woord tegen woord (bemerk dat Adecco een onderzoek gestart heeft naar het personeelslid dat gelekt heeft). Het proces wordt waarschijnlijk wel moeilijk, omdat de leden van de Grand Jury de media volgen... Nu goed, DSK moet zich wel de lokale Jef Vermassen kunnen veroorloven.

(Denk ook eens even moreel na: wat als DSK ten onrechte beschuldigd is in deze affaire ?)

In elk geval lijkt Aubry de geknipte persoon:
1. Ze stoot de DSK-sceptische linkervleugel niet af en is de enige die links kan verenigen
2. Ze is een vrouw
3. Ze is ernstig en op persoonlijk vlak volkomen onberispelijk
4. Ze heeft ervaring en sérieux

En wat als ze het niet doet ? Er wordt gefluisterd dat Fabius dan uit het bos zou komen. Opnieuw zeker geen slechte kandidaat, maar misschien wat te misprijzend en intellectueel.

woensdag, mei 04, 2011

bin Laden: nood breekt wet ?




De uitschakeling van Bin Laden roept in Europa, naast politieke tevredenheid, ook juridische twijfels op: was het proportioneel om de terroristenleider neer te schieten zonder meer ? Gaat het niet in tegen de constructie van internationale penale regimes (Nürnberg, Joegoslavië, Ruanda, ICC...) om de klus te klaren zonder rechters en openbaar proces ? Kan er zomaar worden geïntervenieerd op het grondgebied van een andere soevereine en gelijke staat ?  Kan wettige zelfverdediging nog spelen, eens de "War on Terror"-doctrine gedumpt is ? Om de casus juridisch te "trancheren", is in elk geval een duidelijker en gedetailleerder feitenrelaas noodzakelijk (het is niet duidelijk of Pakistan toestemming gaf voor de operatien, of Ossama nu gewapend was of niet... zie ook dit stuk van Jan Wouters in De Morgen). 

Men kan de vraag natuurlijk ook wat politieker maken. Hoe had de Bush-administratie dit afgehandeld ? Het is natuurlijk wel juist dat de VS nog steeds de doodstraf niet hebben afgestraft, geen partij zijn bij het ICC... maar de huidige regering houdt in elk geval veel strenger en principiëler vast aan de rechtsstaat dan haar voorganger. Ook al mocht een beslissende tip uit Guantanamo gekomen zijn, dan nog heeft Obama de potsierlijke en gevaarlijke retoriek over "war on terror" laten vallen. Bovendien heeft men (hoewel dit juridisch natuurlijk niet echt relevant is) ook oog voor culturele gevoeligheden bij de wereldwijde Moslim-umma (op zee begraven, gebeden door een islamitisch soldaat).  "You can't make an omelet without breaking some eggs". Als dit zorgt voor herverkiezing van een administratie die de Verenigde Staten op lange termijn een tolerante buitenlandse politiek en binnenlands sterker respect voor fundamentele rechten en vrijheden verankert, zal de bovenstaande discussie vooral voer zijn voor colloquia tussen specialisten.

Het grote strategische plaatje lijkt minder discussies uit te lokken tussen Europeanen en de VS: hoogst waarschijnlijk komt er een snellere terugtocht uit Afghanistan (er is eindelijk een scalp). En spontane democratische revoluties in het Midden-Oosten, ingebed in een moderne islam, leiden op termijn tot een stabielere realiteit dan de politiek van de Bush-administratie (bombarderen, contracten uitdelen en vervolgens verder doen met de lokale stamhoofden).

Twee interessante reacties daaromtrent met Dominique de Villepin (hoofdactor in het Irakverhaal in 2003, die nu zijn grote gelijk bevestigd vindt; zie ook dit stuk uit de Herald Tribune van een Irakveteraan; "With all the physical, mental and emotional pains I still have, I feel like a dying man who fought in a dying war, and that my body braces and hearing aids serve as a reminder that my greatest “achievement” in life will be remembered as a mistake") en Lionel Jospin (eerste minister op het moment van de aanslagen van 11 september 2011; maakte als ambtenaar zijn eerste stappen buiten de ENA op de Quai d'Orsay en is vanuit die achtergrond nog steeds in staat tot bredere analyses). 





Een andere Franse interpretatie is nogal gedurfd: de Guignols de l'info hebben zich geenszins ingehouden om de overledene (in de hemel beland bij gebrek aan proces) of de overwinnaars ("États-Unis... éleveurs de cons depuis 1776") "erdoor te trekken" (aflevering 02/05/2011).